તદ્ અસ્તુ પારિજાતો ઽયં મમ ગેહવિભૂષણમ્ બિભ્રતી પારિજાતસ્ય કેશપાશેન મઞ્જરીમ્ સપત્નીનામ્ અહં મધ્યે શોભેયમ્ ઇતિ કામયે
આ પારિજાત મારા ઘરની શોભા બને. હું મારા વાળમાં પારિજાતની મંજરી પહેરીને અન્ય પત્નીઓ વચ્ચે ચમકવું એ મારી ઈચ્છા છે.
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ પ્રહસ્યૈનં પારિજાતં ગરુત્મતિ આરોપયામ્ આસ હરિસ્ તમ્ ઊચુર્ વનરક્ષિણઃ
આ રીતે કહેતાં હરિ હસ્યા અને પારિજાત વૃક્ષને ગરુડ પર મૂક્યું. ત્યારે બગીચાના રક્ષકોએ તેમને કહ્યું.
ભોઃ શચી દેવરાજસ્ય મહિષી તત્પરિગ્રહમ્ પારિજાતં ન ગોવિન્દ હર્તુમ્ અર્હસિ પાદપમ્
ગોવિંદ, આ પારિજાત વૃક્ષ શચી, દેવરાજની રાણીનું છે, તમે એ લઈ જવા યોગ્ય નથી.
શચીવિભૂષણાર્થાય દેવૈર્ અમૃતમન્થને ઉત્પાદિતો ઽયં ન ક્ષેમી ગૃહીત્વૈનં ગમિષ્યસિ
આ વૃક્ષ અમૃતમથન સમયે દેવતાઓએ શચી માટે શોભા રૂપે ઉત્પન્ન કર્યું હતું; તમે એ લઈ જશો તો સુરક્ષિત રહી શકશો નહીં.
મૌઢ્યાત્ પ્રાર્થયસે ક્ષેમી ગૃહીત્વૈનં ચ કો વ્રજેત્ અવશ્યમ્ અસ્ય દેવેન્દ્રો વિકૃતિં કૃષ્ણ યાસ્યતિ
મૂર્ખાઈથી તમે એ લઈ જ્યા પછી સુરક્ષા ઈચ્છો છો; એ લઈ જવા કોણ જાય? ચોક્કસ, કૃષ્ણ, ઈન્દ્ર જરૂર પ્રતિક્રિયા કરશે.
વજ્રોદ્યતકરં શક્રમ્ અનુયાસ્યન્તિ ચામરાઃ તદ્ અલં સકલૈર્ દેવૈર્ વિગ્રહેણ તવાચ્યુત વિપાકકટુ યત્ કર્મ ન તચ્ છંસન્તિ પણ્ડિતાઃ
ઈન્દ્ર વજ્ર ઉઠાવીને, તેની સાથે મારુતો આવશે. અચ્યૂત, બધા દેવતાઓ સાથે ઝઘડો પૂરતો છે; જે કાર્યનું પરિણામ કડવું હોય એ વિદ્વાનો વખાણતા નથી.
ઇત્ય્ ઉક્તે તૈર્ ઉવાચૈતાન્ સત્યભામાતિકોપિની
આવું સાંભળીને સત્યભામા ખૂબ ગુસ્સે થઈને તેમને ઉત્તર આપ્યો.
કા શચી પારિજાતસ્ય કો વા શક્રઃ સુરાધિપઃ સામાન્યઃ સર્વલોકાનાં યદ્ય્ એષો ઽમૃતમન્થને
પારિજાત સાથે શચીનું શું સંબંધ? દેવતાઓના રાજા શક્ર કોણ છે? જો એ અમૃતમથનથી ઉત્પન્ન થયું હોય, તો એ બધા લોક માટે સામાન્ય છે.
સમુત્પન્નઃ પુરા કસ્માદ્ એકો ગૃહ્ણાતિ વાસવઃ યથા સુરા યથા ચેન્દુર્ યથા શ્રીર્ વનરક્ષિણઃ
જો એ પહેલેથી ઉત્પન્ન થયું હોય, તો પછી માત્ર વાસવ જ કેમ એને દાવો કરે છે? જેમ અમૃત, ચંદ્ર અને શ્રી સર્વેના છે, તેમ બગીચાના રક્ષકો.
સામાન્યઃ સર્વલોકસ્ય પારિજાતસ્ તથા દ્રુમઃ ભર્તૃબાહુમહાગર્વાદ્ રુણદ્ધ્ય્ એનમ્ અથો શચી
પારિજાત વૃક્ષ પણ બધા લોક માટે સામાન્ય છે; છતાં પોતાના પતિના ઘમંડથી શચી એને અટકાવે છે.
તત્ કથ્યતાં દ્રુતં ગત્વા પૌલોમ્યા વચનં મમ સત્યભામા વદત્ય્ એવં ભર્તૃગર્વોદ્ધતાક્ષરમ્
હવે જલ્દી જઈને પૌલોમીને મારા શબ્દો કહો: 'સત્યભામા એમ કહે છે', એમ પતિના ગૌરવથી ગર્વિત શબ્દોમાં કહો.
યદિ ત્વં દયિતા ભર્તુર્ યદિ તસ્ય પ્રિયા હ્ય્ અસિ મદ્ભર્તુર્ હરતો વૃક્ષં તત્ કારય નિવારણમ્
જો તું પતિની પ્રિય છે, જો તું ખરેખર તેને પ્રિય છે, તો મારા પતિએ વૃક્ષ લઈ જાય એ અટકાવ.
જાનામિ તે પતિં શક્રં જાનામિ ત્રિદશેશ્વરમ્ પારિજાતં તથાપ્ય્ એનં માનુષી હારયામિ તે
હું જાણું છું કે તારો પતિ ઇન્દ્ર છે, દેવતાઓનો રાજા છે, અને હું પારિજાત વૃક્ષને પણ ઓળખું છું. છતાં, હે સ્ત્રી, હું આ વૃક્ષ તારી પાસે થી લઈ જઇશ.
ઇત્ય્ ઉક્તા રક્ષિણો ગત્વા પ્રોચ્ચૈઃ પ્રોચુર્ યથોદિતમ્ શચી ચોત્સાહયામ્ આસ ત્રિદશાધિપતિં પતિમ્
આ રીતે કહેતાં, રક્ષકો ગયા અને જે બન્યું તે બધું જોરથી કહીને સંભળાવ્યું. પછી શચીએ પોતાના પતિ દેવરાજને ઉશ્કેરવા માંડ્યા.
તતઃ સમસ્તદેવાનાં સૈન્યૈઃ પરિવૃતો હરિમ્ પ્રવૃક્તઃ પારિજાતાર્થમ્ ઇન્દ્રો યોધયિતું દ્વિજાઃ
પછી બધા દેવતાઓની સેના સાથે ઘેરાયેલા હરિને, હે દ્વિજો, ઇન્દ્રે પારિજાત માટે યુદ્ધ કરવા લલકાર્યો.
તતઃ પરિઘનિસ્ત્રિંશગદાશૂલધરાયુધાઃ બભૂવુસ્ ત્રિદશાઃ સજ્જાઃ શક્રે વજ્રકરે સ્થિતે
પછી લોખંડના ગદા, તલવાર, મુંગા અને ભાલા ધારણ કરેલા બધા દેવતાઓ તૈયાર ઊભા રહ્યા, અને વજ્રધારી ઇન્દ્ર પોતાનું સ્થાન લઈ ઊભો રહ્યો.
તતો નિરીક્ષ્ય ગોવિન્દો નાગરાજોપરિ સ્થિતમ્ શક્રં દેવપરીવારં યુદ્ધાય સમુપસ્થિતમ્
પછી ગોવિંદે જોયું કે ઇન્દ્ર સર્પરાજા ઉપર બેઠો છે, આસપાસ દેવતાઓનો સમૂહ છે અને યુદ્ધ માટે તૈયાર છે, તો ગોવિંદ પણ તૈયાર થયો.
ચકાર શઙ્ખનિર્ઘોષં દિશઃ શબ્દેન પૂરયન્ મુમોચ ચ શરવ્રાતં સહસ્રાયુતસંમિતમ્
પછી તેણે શંખ વગાડ્યો, જેના અવાજથી દિશાઓ ગૂંજી ઉઠી, અને હજારો-દસ હજાર જેટલા બાણ છોડ્યા.
તતો દિશો નભશ્ ચૈવ દૃષ્ટ્વા શરશતાચિતમ્ મુમુચુસ્ ત્રિદશાઃ સર્વે શસ્ત્રાણ્ય્ અસ્ત્રાણ્ય્ અનેકશઃ
પછી, દિશાઓ અને આકાશ બાણોથી છલકાઈ ગયા તે જોઈ, બધા દેવતાઓએ અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો છોડ્યા.
એકૈકમ્ અસ્ત્રં શસ્ત્રં ચ દેવૈર્ મુક્તં સહસ્રધા ચિચ્છેદ લીલયૈવેશો જગતાં મધુસૂદનઃ
મધુસૂદન ભગવાને, દેવતાઓએ છોડેલા દરેક અસ્ત્ર અને શસ્ત્રને સહેલાઈથી હજાર-હજાર ટુકડામાં કાપી નાખ્યા.
પાશં સલિલરાજસ્ય સમાકૃષ્યોરગાશનઃ ચચાલ ખણ્ડશઃ કૃત્ત્વા બાલપન્નગદેહવત્
પાણીના રાજાના પાશને ખેંચીને, સર્પાસન પર બેઠેલા એણે તેને હલાવ્યું અને નાના સાપના શરીર જેવા ટુકડા કરી નાખ્યા.
યમેન પ્રહિતં દણ્ડં ગદાપ્રક્ષેપખણ્ડિતમ્ પૃથિવ્યાં પાતયામ્ આસ ભગવાન્ દેવકીસુતઃ
યમ દ્વારા મોકલાયેલ દંડ, ગદાના ઘા થી તૂટી ગયો હતો, તેને દેવકીપુત્ર ભગવાને જમીન પર ફેંકી દીધો.
શિબિકાં ચ ધનેશસ્ય ચક્રેણ તિલશો વિભુઃ ચકાર શૌરિર્ અર્કેન્દૂ દૃષ્ટિપાતહતૌજસૌ
મહાન શૌરીએ પોતાના ચક્રથી ધનનીશની શિબિકાને રેતી જેવો ભસ્મ કરી નાખ્યો અને પોતાની નજરથી સૂર્ય-ચંદ્રની તેજસ્વિતા પણ હરાવી દીધી.
નીતો ઽગ્નિઃ શતશો બાણૈર્ દ્રાવિતા વસવો દિશઃ ચક્રવિચ્છિન્નશૂલાગ્રા રુદ્રા ભુવિ નિપાતિતાઃ
અગ્નિને શતાબ્દી બાણોથી ઘાયલ કર્યો, વસુઓને દિશાઓમાં દોડાવ્યા, અને રુદ્રોના ભાલાના ટોચ ચક્રથી કાપી તેમને જમીન પર પાડી દીધા.
સાધ્યા વિશ્વે ચ મરુતો ગન્ધર્વાશ્ ચૈવ સાયકૈઃ શાર્ઙ્ગિણા પ્રેરિતાઃ સર્વે વ્યોમ્નિ શાલ્મલિતૂલવત્
શારંગધારીના બાણોથી સાધ્ય, વિશ્વદેવ, મારુત અને ગંધર્વ — બધા આકાશમાં શાલમલીના રૂવાં જેવા વિખેરાઈ ગયા.
ગરુડશ્ ચાપિ વક્ત્રેણ પક્ષાભ્યાં ચ નખાઙ્કુરૈઃ ભક્ષયન્ન્ અહનદ્ દેવાન્ દાનવાંશ્ ચ સદા ખગઃ
અને ગરુડએ પોતાની ચાંચ, પાંખ અને નખોથી દેવતાઓ અને દાનવો બંનેને માર્યા અને ભક્ષ્યા, એ હંમેશા પંખીઓનો રાજા રહ્યો.
તતઃ શરસહસ્રેણ દેવેન્દ્રમધુસૂદનૌ પરસ્પરં વવર્ષાતે ધારાભિર્ ઇવ તોયદૌ
પછી મધુસૂદન અને દેવરાજે એકબીજા પર હજાર-હજાર બાણ વરસાદ્યા, જાણે મેઘો ધારા વરસાવે છે.
ઐરાવતેન ગરુડો યુયુધે તત્ર સંકુલે દેવૈઃ સમેતૈર્ યુયુધે શક્રેણ ચ જનાર્દનઃ
તે ઘમાસાન યુદ્ધમાં, ગરુડએ એરાવત સાથે યુદ્ધ કર્યું અને જનાર્દને ઇન્દ્ર સાથે લડાઈ કરી, આસપાસના બધા દેવતાઓએ એ જોઈને આશ્ચર્ય માન્યું.
છિન્નેષુ શીર્યમાણેષુ શસ્ત્રેષ્વ્ અસ્ત્રેષુ સત્વરમ્ જગ્રાહ વાસવો વજ્રં કૃષ્ણશ્ ચક્રં સુદર્શનમ્
જ્યારે શસ્ત્રો અને અસ્ત્રો તૂટી અને નાશ પામ્યા, ત્યારે વાસવએ તરત જ વજ્ર પકડી લીધો અને કૃષ્ણે સુદર્શન ચક્ર ઉઠાવ્યું.
તતો હાહાકૃતં સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ વજ્રચક્રધરૌ દૃષ્ટ્વા દેવરાજજનાર્દનૌ
પછી ત્રણે લોક અને તેમાં રહેલા બધા જડ-ચેતન જીવો ચિંતિત થઈ ઉઠ્યા, કારણ કે દેવરાજ અને જનાર્દન બંને વજ્ર અને ચક્ર ધારણ કરીને ઊભા હતા.