તથાપિ કચ્ચિદ્ આત્મીયમ્ ઇહાગમનસંશ્રયમ્ કરોતિ કૃષ્ણો વક્તવ્યં ભવતા વચનામૃતમ્
'છતાં પણ, શું કૃષ્ણ કદી અહીં આવવાની વાત કરે છે? તમે તો અમને તમારા અમૃત જેવા વચનોથી કહો.'
દામોદરો ઽસૌ ગોવિન્દઃ પુરસ્ત્રીસક્તમાનસઃ અપેતપ્રીતિર્ અસ્માસુ દુર્દર્શઃ પ્રતિભાતિ નઃ
'એ દામોદર, ગોવિંદ, જેનું મન શહેરની સ્ત્રીઓમાં અડકાયું છે, હવે આપણામાંથી પ્રેમ ગુમાવી બેઠો છે અને હવે એને મળવું પણ મુશ્કેલ લાગે છે.'
આમન્ત્રિતઃ સ કૃષ્ણેતિ પુનર્ દામોદરેતિ ચ જહસુઃ સુસ્વરં ગોપ્યો હરિણા કૃષ્ટચેતસઃ
જ્યારે તેને 'કૃષ્ણ' અને પછી 'દામોદર' કહીને બોલાવાયો, ત્યારે ગોપીઓ, જેમનું મન હરીમાં તણાયું હતું, મીઠી હાસ્યથી હસવા લાગી.
સંદેશૈઃ સૌમ્યમધુરૈઃ પ્રેમગર્ભૈર્ અગર્વિતૈઃ રામેણાશ્વાસિતા ગોપ્યઃ કૃષ્ણસ્યાતિમધુસ્વરૈઃ
રામે ગોપીઓને કૃષ્ણના ખૂબ મધુર, સૌમ્ય, પ્રેમભર્યા અને વિનમ્ર સંદેશાઓથી સાંત્વના આપી.
ગોપૈશ્ ચ પૂર્વવદ્ રામઃ પરિહાસમનોહરૈઃ કથાશ્ ચકાર પ્રેમ્ણા ચ સહ તૈર્ વ્રજભૂમિષુ
રામે ગોપો સાથે, પહેલાંની જેમ, મજેદાર અને પ્રેમાળ રમૂજી વાતો કરી અને વ્રજભૂમિમાં સૌ સાથે આનંદથી વાર્તાલાપ કર્યો.
વને વિહરતસ્ તસ્ય સહ ગોપૈર્ મહાત્મનઃ માનુષચ્છદ્મરૂપસ્ય શેષસ્ય ધરણીભૃતઃ
જ્યારે એ મહાત્મા, જે માનવરૂપ ધારણ કરીને ધરતીના ભારને ધારણ કરનાર છે અને જે શેષ છે, ગોપો સાથે વનમાં વિહાર કરતો હતો,
નિષ્પાદિતોરુકાર્યસ્ય કાર્યેણૈવાવતારિણઃ ઉપભોગાર્થમ્ અત્યર્થં વરુણઃ પ્રાહ વારુણીમ્
મોટા કાર્યો પૂર્ણ કર્યા પછી અને માત્ર પોતાના કાર્ય માટે અવતાર લીધા બાદ, વરુણે પોતાના આનંદ માટે વારુણીને કહ્યું.
અભીષ્ટાં સર્વદા હ્ય્ અસ્ય મદિરે ત્વં મહૌજસઃ અનન્તસ્યોપભોગાય તસ્ય ગચ્છ મુદે શુભે
'તું હંમેશા એ મહાન આત્માની પ્રિય છે; અનંતના આનંદ માટે, શુભે, તું જઈને તેને આનંદ આપ.'
ઇત્ય્ ઉક્તા વારુણી તેન સંનિધાનમ્ અથાકરોત્ વૃન્દાવનતટોત્પન્નકદમ્બતરુકોટરે
વરુણે એમ કહ્યું, ત્યારે વારુણી વ્રિંદાવનના કિનારે, કદંબના ઝાડની ખોખમાં દેખાઈ.
વિચરન્ બલદેવો ઽપિ મદિરાગન્ધમ્ ઉદ્ધતમ્ આઘ્રાય મદિરાહર્ષમ્ અવાપાથ પુરાતનમ્
બલદેવ વનમાં ફરતો હતો ત્યારે, તેને દારૂની તીવ્ર સુગંધ આવી અને એ પછી તેને જૂનો દારૂનો આનંદ અનુભવાયો.
તતઃ કદમ્બાત્ સહસા મદ્યધારાં સ લાઙ્ગલી પતન્તીં વીક્ષ્ય મુનયઃ પ્રયયૌ પરમાં મુદમ્
પછી, કદંબ વૃક્ષમાંથી અચાનક મદિરાની ધારા પડતી જોઈ, લાંગલધારી અને ઋષિઓ ખૂબ આનંદિત થયા.
પપૌ ચ ગોપગોપીભિઃ સમવેતો મુદાન્વિતઃ ઉપગીયમાનો લલિતં ગીતવાદ્યવિશારદૈઃ
પછી તે ગોપ અને ગોપીઓ સાથે ખુશીથી બેઠો અને પીધું, જયારે સંગીત અને ગીતમાં નિપુણ લોકોએ મીઠા ગીતો ગાઈ તેને વખાણ્યો.
શ્રમતો ઽત્યન્તઘર્મામ્ભઃકણિકામૌક્તિકોજ્જ્વલઃ આગચ્છ યમુને સ્નાતુમ્ ઇચ્છામીત્ય્ આહ વિહ્વલઃ
ઘણો થાકી ગયો હતો, તેના શરીર પર ઘમ અને પાણીના મોતી જેવા ટીપાં ઝળહળતા હતા. તેણે કાંપતા અવાજે કહ્યું: 'યમુના, આવ, મને સ્નાન કરવું છે.'
તસ્ય વાચં નદી સા તુ મત્તોક્તામ્ અવમન્ય વૈ નાજગામ તતઃ ક્રુદ્ધો હલં જગ્રાહ લાઙ્ગલી
નદી એના મદમાં આપેલા આદેશને અવગણીને આવી નહીં; ત્યારે લાંગલધારી ગુસ્સે થઈ લાંગલ પકડી લીધું.
ગૃહીત્વા તાં તટેનૈવ ચકર્ષ મદવિહ્વલઃ પાપે નાયાસિ નાયાસિ ગમ્યતામ્ ઇચ્છયાન્યતઃ
મદમાં ચૂર થઈ તેણે નદીના કાંઠે પકડીને ખેંચી, અને કહ્યું: 'દુષ્ટે, તું આવતી નથી, આવતી નથી; જ્યાં ઇચ્છા હોય ત્યાં જા.'
સા કૃષ્ટા તેન સહસા માર્ગં સંત્યજ્ય નિમ્નગા યત્રાસ્તે બલદેવો ઽસૌ પ્લાવયામ્ આસ તદ્ વનમ્
એમ અચાનક ખેંચાતાં, નદી એ પોતાનો રસ્તો છોડ્યો અને જ્યાં બલદેવ હતા ત્યાં વનને પાણીથી ભરમાર કરી દીધું.
શરીરિણી તથોપેત્ય ત્રાસવિહ્વલલોચના પ્રસીદેત્ય્ અબ્રવીદ્ રામં મુઞ્ચ માં મુશલાયુધ
પછી નદી શરીર ધારણ કરીને, ડરીને કાંપતી આંખોથી રામને વિનંતી કરી: 'દયા કરો, મુશલધારી, મને છોડો.'
સો ઽબ્રવીદ્ અવજાનાસિ મમ શૌર્યબલં યદિ સો ઽહં ત્વાં હલપાતેન નયિષ્યામિ સહસ્રધા
તેને ઉત્તર આપ્યો: 'જો તું મારી શૂરવીરતા અને બળને અવગણે છે, તો હું તને લાંગલથી ખેંચી હજાર ભાગમાં વહેંચી નાખીશ.'
ઇત્ય્ ઉક્તયાતિસંત્રસ્તસ્ તયા નદ્યા પ્રસાદિતઃ ભૂભાગે પ્લાવિતે તત્ર મુમોચ યમુનાં બલઃ
આ રીતે કહ્યાથી, ખૂબ ડરી ગયેલી નદીએ તેને શાંત કર્યો; અને જ્યારે જમીન પાણીથી ભરાઈ ગઈ, ત્યારે બલદેવે યમુનાને મુક્ત કરી.
તતઃ સ્નાતસ્ય વૈ કાન્તિર્ આજગામ મહાવને અવતંસોત્પલં ચારુ ગૃહીત્વૈકં ચ કુણ્ડલમ્
પછી, સ્નાન કર્યા પછી, મહાવનમાં તેની કાંતિ પાછી આવી; તેણે વાળમાં ગાંઠવા માટે સુંદર કમળ અને એક કુંડળ લીધું.
વરુણપ્રહિતાં ચાસ્મૈ માલામ્ અમ્લાનપઙ્કજામ્ સમુદ્રાર્હે તથા વસ્ત્રે નીલે લક્ષ્મીર્ અયચ્છત
વરુણે તેને કદી ન વાંઝા થતી કમળમાળ, સમુદ્રને યોગ્ય એવા વસ્ત્રો અને લક્ષ્મીએ નીલા કપડા આપ્યા.
કૃતાવતંસઃ સ તદા ચારુકુણ્ડલભૂષિતઃ નીલામ્બરધરઃ સ્રગ્વી શુશુભે કાન્તિસંયુતઃ
કમળ વડે વાળ શોભાવતો, સુંદર કુંડળ પહેરેલો, નીલા વસ્ત્ર અને માળા ધારણ કરેલો, તે તેજથી ઝગમગતો દેખાતો હતો.
ઇત્થં વિભૂષિતો રેમે તત્ર રામસ્ તદા વ્રજે માસદ્વયેન યાતશ્ ચ પુનઃ સ મથુરાં પુરીમ્
આ રીતે શોભાયમાન રહી રામ વ્રજમાં આનંદથી રહ્યો; બે મહિના પછી તે ફરીથી મથુરા શહેર ગયો.
રેવતીં ચૈવ તનયાં રૈવતસ્ય મહીપતેઃ ઉપયેમે બલસ્ તસ્યાં જજ્ઞાતે નિશઠોલ્મુકૌ
પછી બલે રૈવત નામના રાજાના પુત્રી રેવતીને લગ્ન કર્યા; અને તેના ગર્ભે નિશઠ અને ઉલ્મુક જન્મ્યા.
ભીષ્મકઃ કુણ્ડિને રાજા વિદર્ભવિષયે ઽભવત્ રુક્મિણી તસ્ય દુહિતા રુક્મી ચૈવ સુતો દ્વિજાઃ
કુંદિનમાં, વિદર્ભ દેશમાં ભીષ્મક રાજા હતો; તેની પુત્રી રુક્મિણી અને પુત્ર રુક્મિ, હે દ્વિજો.
રુક્મિણીં ચકમે કૃષ્ણઃ સા ચ તં ચારુહાસિની ન દદૌ યાચતે ચૈનાં રુક્મી દ્વેષેણ ચક્રિણે
કૃષ્ણે રુક્મિણીને ઇચ્છી, અને સુંદર સ્મિતવાળી રુક્મિણી પણ તેને ઇચ્છતી હતી; પણ રુક્મિ, દ્વેષવશ, યાચના છતાં તેને ચક્રધારીને આપ્યો નહીં.
દદૌ સ શિશુપાલાય જરાસંધપ્રચોદિતઃ ભીષ્મકો રુક્મિણા સાર્ધં રુક્મિણીમ્ ઉરુવિક્રમઃ
જરસંધના ઉશ્કેરાવથી, ભીષ્મકે રુક્મિ સાથે મળીને રુક્મિણીને શક્તિશાળી શિશુપાલને આપી દીધી.
વિવાહાર્થં તતઃ સર્વે જરાસંધમુખા નૃપાઃ ભીષ્મકસ્ય પુરં જગ્મુઃ શિશુપાલશ્ ચ કુણ્ડિનમ્
પછી લગ્ન માટે, જરસંધને આગેવાન રાખી બધા રાજાઓ ભીષ્મકના શહેર ગયા અને શિશુપાલ પણ કુંદિન પહોંચ્યો.
કૃષ્ણો ઽપિ બલભદ્રાદ્યૈર્ યદુભિઃ પરિવારિતઃ પ્રયયૌ કુણ્ડિનં દ્રષ્ટું વિવાહં ચૈદ્યભૂપતેઃ
કૃષ્ણ, બલભદ્ર અને બીજા યદુઓની સાથે ઘેરાઈને, ચેદી દેશના રાજાના લગ્ન જોવા માટે કુણ્ડિનપુર ગયો.
શ્વોભાવિનિ વિવાહે તુ તાં કન્યાં હૃતવાન્ હરિઃ વિપક્ષભાવમ્ આસાદ્ય રામાદ્યેષ્વ્ એવ બન્ધુષુ
લગ્નના એક દિવસ પહેલા, જ્યારે પોતાના જ બંધુઓ જેમ કે રામજી પણ વિરોધી બની ગયા, ત્યારે હરિએ એ કન્યાને અપહરણ કરી લીધી.