આનીય ચોગ્રસેનાય દ્વારવત્યાં ન્યવેદયત્ પરાભિભવનિઃશઙ્કં બભૂવ ચ યદોઃ કુલમ્
પછી એ બધું ઉગ્રસેનને દ્વારકામાં લઇ ગયો અને અર્પણ કર્યું; હવે યાદવ વંશને કોઈ પરાજયનો ભય રહ્યો નહીં.
બલદેવો ઽપિ વિપ્રેન્દ્રાઃ પ્રશાન્તાખિલવિગ્રહઃ જ્ઞાતિદર્શનસોત્કણ્ઠઃ પ્રયયૌ નન્દગોકુલમ્
હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, બલરામજી એ બધા વિવાદ શમાવીને અને પોતાના સ્વજનોને જોવા માટે આતુર થઈ, નંદગોકુલ ગયા.
તતો ગોપાશ્ ચ ગોપ્યશ્ ચ યથાપૂર્વમ્ અમિત્રજિત્ તથૈવાભ્યવદત્ પ્રેમ્ણા બહુમાનપુરઃસરમ્
પછી ગોપો અને ગોપીઓએ, જેમ પહેલાં થયું હતું એમ, અમિત્રજિતે પ્રેમપૂર્વક અને ખૂબ માન આપીને વાત કરી.
કૈશ્ ચાપિ સંપરિષ્વક્તઃ કાંશ્ચિત્ સ પરિષસ્વજે હાસં ચક્રે સમં કૈશ્ચિદ્ ગોપગોપીજનૈસ્ તથા
કેટલાંકએ તેને ભેટી લીધો અને તેણે પણ કેટલાકને ભેટી લીધા; કેટલાક સાથે હસી-મજાક કરી, ગોપો અને ગોપીઓ સાથે આનંદથી સમય વિતાવ્યો.
પ્રિયાણ્ય્ અનેકાન્ય્ અવદન્ ગોપાસ્ તત્ર હલાયુધમ્ ગોપ્યશ્ ચ પ્રેમમુદિતાઃ પ્રોચુઃ સેર્ષ્યમ્ અથાપરાઃ
ગોપોએ ત્યાં હલાયુધને અનેક પ્રેમભરી વાતો કરી; ગોપીઓ પણ પ્રેમથી ખુશ થઈને બોલી, અને કેટલીક તો ઈર્ષ્યા સાથે પણ બોલી.
ગોપ્યઃ પપ્રચ્છુર્ અપરા નાગરીજનવલ્લભઃ કચ્ચિદ્ આસ્તે સુખં કૃષ્ણશ્ ચલત્પ્રેમરસાકુલઃ
બીજી ગોપીઓએ પૂછ્યું: 'શહેરની સ્ત્રીઓના પ્રિય, શું કૃષ્ણ, જેનું મન પ્રેમથી ચંચળ છે, સુખથી રહે છે?'
અસ્મચ્ચેષ્ટોપહસનં ન કચ્ચિત્ પુરયોષિતામ્ સૌભાગ્યમાનમ્ અધિકં કરોતિ ક્ષણસૌહૃદઃ
'શું કૃષ્ણ થોડા સમય માટે પણ અમારી હરકતોનો ઉપહાસ કરીને શહેરની સ્ત્રીઓના ભાગ્યનો ગર્વ વધારતો હશે?'
કચ્ચિત્ સ્મરતિ નઃ કૃષ્ણો ગીતાનુગમનં કૃતમ્ અપ્ય્ અસૌ માતરં દ્રષ્ટું સકૃદ્ અપ્ય્ આગમિષ્યતિ
'શું કૃષ્ણને આપણું ગીત ગાઈને પાછળ જતા યાદ છે? શું એ કદી, એકવાર પણ, પોતાની માતાને મળવા આવશે?'
અથવા કિં તદાલાપૈઃ ક્રિયન્તામ્ અપરાઃ કથાઃ યદ્ અસ્માભિર્ વિના તેન વિનાસ્માકં ભવિષ્યતિ
'પણ આવી વાતો કરીને શું ફાયદો? ચાલો, બીજી વાતો કરીએ, કેમ કે જેમ અમે તેના વિના છીએ, તેમ એ પણ આપણા વિના રહેશે.'
પિતા માતા તથા ભ્રાતા ભર્તા બન્ધુજનશ્ ચ કઃ ન ત્યક્તસ્ તત્કૃતે શ્માભિર્ અકૃતજ્ઞસ્ તતો હિ સઃ
'એના માટે આપણા પૈકી કોણે પિતા, માતા, ભાઈ, પતિ કે કુટુંબજનો છોડ્યા નથી? એ કૃતઘ્ન છે, એટલે આપણે પણ એવા જ છીએ.'
તથાપિ કચ્ચિદ્ આત્મીયમ્ ઇહાગમનસંશ્રયમ્ કરોતિ કૃષ્ણો વક્તવ્યં ભવતા વચનામૃતમ્
'છતાં પણ, શું કૃષ્ણ કદી અહીં આવવાની વાત કરે છે? તમે તો અમને તમારા અમૃત જેવા વચનોથી કહો.'
દામોદરો ઽસૌ ગોવિન્દઃ પુરસ્ત્રીસક્તમાનસઃ અપેતપ્રીતિર્ અસ્માસુ દુર્દર્શઃ પ્રતિભાતિ નઃ
'એ દામોદર, ગોવિંદ, જેનું મન શહેરની સ્ત્રીઓમાં અડકાયું છે, હવે આપણામાંથી પ્રેમ ગુમાવી બેઠો છે અને હવે એને મળવું પણ મુશ્કેલ લાગે છે.'
આમન્ત્રિતઃ સ કૃષ્ણેતિ પુનર્ દામોદરેતિ ચ જહસુઃ સુસ્વરં ગોપ્યો હરિણા કૃષ્ટચેતસઃ
જ્યારે તેને 'કૃષ્ણ' અને પછી 'દામોદર' કહીને બોલાવાયો, ત્યારે ગોપીઓ, જેમનું મન હરીમાં તણાયું હતું, મીઠી હાસ્યથી હસવા લાગી.
સંદેશૈઃ સૌમ્યમધુરૈઃ પ્રેમગર્ભૈર્ અગર્વિતૈઃ રામેણાશ્વાસિતા ગોપ્યઃ કૃષ્ણસ્યાતિમધુસ્વરૈઃ
રામે ગોપીઓને કૃષ્ણના ખૂબ મધુર, સૌમ્ય, પ્રેમભર્યા અને વિનમ્ર સંદેશાઓથી સાંત્વના આપી.
ગોપૈશ્ ચ પૂર્વવદ્ રામઃ પરિહાસમનોહરૈઃ કથાશ્ ચકાર પ્રેમ્ણા ચ સહ તૈર્ વ્રજભૂમિષુ
રામે ગોપો સાથે, પહેલાંની જેમ, મજેદાર અને પ્રેમાળ રમૂજી વાતો કરી અને વ્રજભૂમિમાં સૌ સાથે આનંદથી વાર્તાલાપ કર્યો.
વને વિહરતસ્ તસ્ય સહ ગોપૈર્ મહાત્મનઃ માનુષચ્છદ્મરૂપસ્ય શેષસ્ય ધરણીભૃતઃ
જ્યારે એ મહાત્મા, જે માનવરૂપ ધારણ કરીને ધરતીના ભારને ધારણ કરનાર છે અને જે શેષ છે, ગોપો સાથે વનમાં વિહાર કરતો હતો,
નિષ્પાદિતોરુકાર્યસ્ય કાર્યેણૈવાવતારિણઃ ઉપભોગાર્થમ્ અત્યર્થં વરુણઃ પ્રાહ વારુણીમ્
મોટા કાર્યો પૂર્ણ કર્યા પછી અને માત્ર પોતાના કાર્ય માટે અવતાર લીધા બાદ, વરુણે પોતાના આનંદ માટે વારુણીને કહ્યું.
અભીષ્ટાં સર્વદા હ્ય્ અસ્ય મદિરે ત્વં મહૌજસઃ અનન્તસ્યોપભોગાય તસ્ય ગચ્છ મુદે શુભે
'તું હંમેશા એ મહાન આત્માની પ્રિય છે; અનંતના આનંદ માટે, શુભે, તું જઈને તેને આનંદ આપ.'
ઇત્ય્ ઉક્તા વારુણી તેન સંનિધાનમ્ અથાકરોત્ વૃન્દાવનતટોત્પન્નકદમ્બતરુકોટરે
વરુણે એમ કહ્યું, ત્યારે વારુણી વ્રિંદાવનના કિનારે, કદંબના ઝાડની ખોખમાં દેખાઈ.
વિચરન્ બલદેવો ઽપિ મદિરાગન્ધમ્ ઉદ્ધતમ્ આઘ્રાય મદિરાહર્ષમ્ અવાપાથ પુરાતનમ્
બલદેવ વનમાં ફરતો હતો ત્યારે, તેને દારૂની તીવ્ર સુગંધ આવી અને એ પછી તેને જૂનો દારૂનો આનંદ અનુભવાયો.
તતઃ કદમ્બાત્ સહસા મદ્યધારાં સ લાઙ્ગલી પતન્તીં વીક્ષ્ય મુનયઃ પ્રયયૌ પરમાં મુદમ્
પછી, કદંબ વૃક્ષમાંથી અચાનક મદિરાની ધારા પડતી જોઈ, લાંગલધારી અને ઋષિઓ ખૂબ આનંદિત થયા.
પપૌ ચ ગોપગોપીભિઃ સમવેતો મુદાન્વિતઃ ઉપગીયમાનો લલિતં ગીતવાદ્યવિશારદૈઃ
પછી તે ગોપ અને ગોપીઓ સાથે ખુશીથી બેઠો અને પીધું, જયારે સંગીત અને ગીતમાં નિપુણ લોકોએ મીઠા ગીતો ગાઈ તેને વખાણ્યો.
શ્રમતો ઽત્યન્તઘર્મામ્ભઃકણિકામૌક્તિકોજ્જ્વલઃ આગચ્છ યમુને સ્નાતુમ્ ઇચ્છામીત્ય્ આહ વિહ્વલઃ
ઘણો થાકી ગયો હતો, તેના શરીર પર ઘમ અને પાણીના મોતી જેવા ટીપાં ઝળહળતા હતા. તેણે કાંપતા અવાજે કહ્યું: 'યમુના, આવ, મને સ્નાન કરવું છે.'
તસ્ય વાચં નદી સા તુ મત્તોક્તામ્ અવમન્ય વૈ નાજગામ તતઃ ક્રુદ્ધો હલં જગ્રાહ લાઙ્ગલી
નદી એના મદમાં આપેલા આદેશને અવગણીને આવી નહીં; ત્યારે લાંગલધારી ગુસ્સે થઈ લાંગલ પકડી લીધું.
ગૃહીત્વા તાં તટેનૈવ ચકર્ષ મદવિહ્વલઃ પાપે નાયાસિ નાયાસિ ગમ્યતામ્ ઇચ્છયાન્યતઃ
મદમાં ચૂર થઈ તેણે નદીના કાંઠે પકડીને ખેંચી, અને કહ્યું: 'દુષ્ટે, તું આવતી નથી, આવતી નથી; જ્યાં ઇચ્છા હોય ત્યાં જા.'
સા કૃષ્ટા તેન સહસા માર્ગં સંત્યજ્ય નિમ્નગા યત્રાસ્તે બલદેવો ઽસૌ પ્લાવયામ્ આસ તદ્ વનમ્
એમ અચાનક ખેંચાતાં, નદી એ પોતાનો રસ્તો છોડ્યો અને જ્યાં બલદેવ હતા ત્યાં વનને પાણીથી ભરમાર કરી દીધું.
શરીરિણી તથોપેત્ય ત્રાસવિહ્વલલોચના પ્રસીદેત્ય્ અબ્રવીદ્ રામં મુઞ્ચ માં મુશલાયુધ
પછી નદી શરીર ધારણ કરીને, ડરીને કાંપતી આંખોથી રામને વિનંતી કરી: 'દયા કરો, મુશલધારી, મને છોડો.'
સો ઽબ્રવીદ્ અવજાનાસિ મમ શૌર્યબલં યદિ સો ઽહં ત્વાં હલપાતેન નયિષ્યામિ સહસ્રધા
તેને ઉત્તર આપ્યો: 'જો તું મારી શૂરવીરતા અને બળને અવગણે છે, તો હું તને લાંગલથી ખેંચી હજાર ભાગમાં વહેંચી નાખીશ.'
ઇત્ય્ ઉક્તયાતિસંત્રસ્તસ્ તયા નદ્યા પ્રસાદિતઃ ભૂભાગે પ્લાવિતે તત્ર મુમોચ યમુનાં બલઃ
આ રીતે કહ્યાથી, ખૂબ ડરી ગયેલી નદીએ તેને શાંત કર્યો; અને જ્યારે જમીન પાણીથી ભરાઈ ગઈ, ત્યારે બલદેવે યમુનાને મુક્ત કરી.
તતઃ સ્નાતસ્ય વૈ કાન્તિર્ આજગામ મહાવને અવતંસોત્પલં ચારુ ગૃહીત્વૈકં ચ કુણ્ડલમ્
પછી, સ્નાન કર્યા પછી, મહાવનમાં તેની કાંતિ પાછી આવી; તેણે વાળમાં ગાંઠવા માટે સુંદર કમળ અને એક કુંડળ લીધું.