પતિવ્રતા મહાભાગા દ્રૌપદીવ પુરા સતી કુમારઃ સુકુમારો ઽસૌ ગિરિપૃષ્ઠે રુરોદ હ
પતિવ્રતા અને મહાભાગ્યશાળી એ સ્ત્રી, જેમ દ્રૌપદી હતી, એ નાજુક બાળકને પર્વતની ઢાળ પર મૂકી ગઈ, જ્યાં એ રડતો રહ્યો.
દયાર્થં તસ્ય મેઘાસ્ તુ પ્રાદુરાસન્ મહાત્મનઃ શ્રવિષ્ઠાયાસ્ તુ પુત્રૌ દ્વૌ પૈપ્પલાદિશ્ ચ કૌશિકઃ
એ બાળક પર દયા કરીને, મહાન આત્માવાળાને માટે વાદળો પ્રગટ થયા; શ્રવિષ્ઠાની બે સંતાન હતા, પૈપ્પલાદિ અને કૌશિક.
દૃષ્ટ્વા કૃપાન્વિતૌ ગૃહ્ય તૌ પ્રાક્ષાલયતાં જલે નિઘૃષ્ટૌ તસ્ય પાર્શ્વૌ તુ શિલાયાં રુધિરપ્લુતૌ
એ દયાળુ યુગલે બાળકને જોઈને ઉઠાવ્યો, પાણીમાં ધોઈને, તેની બાજુઓને પથ્થર પર ઘસીને લોહીથી ભીંજવી દીધી.
અજશ્યામઃ સ પાર્શ્વાભ્યાં ઘૃષ્ટાભ્યાં સુસમાહિતઃ અજશ્યામૌ તુ તત્પાર્શ્વૌ દેવેન સંબભૂવતુઃ
એ બાળક બકરાની જેમ કાળું અને બાજુઓ ઘસાઈ ગયેલી, શાંત અને સ્થિર બની ગયું; દેવતાઓના કાર્યથી તેની બાજુઓ બકરાની જેમ કાળી થઈ ગઈ.
અથાજપાર્શ્વ ઇતિ વૈ ચક્રાતે નામ તસ્ય તૌ સ તુ રેમકશાલાયાં દ્વિજાભ્યામ્ અભિવર્ધિતઃ
પછી એ બંનેએ તેનું નામ અજપાર્શ્વ રાખ્યું; એ બ્રાહ્મણ દંપતી દ્વારા રેમકના ઘરે ઉછેરાયો.
રેમકસ્ય તુ ભાર્યા તમ્ ઉદ્વહત્ પુત્રકારણાત્ રેમત્યાઃ સ તુ પુત્રો ઽભૂદ્ બ્રાહ્મણૌ સચિવૌ તુ તૌ
રેમકની પત્નીએ સંતાન માટે તેને પોતાનો પુત્ર સ્વીકાર્યો; એ રેમતીનો પુત્ર બન્યો અને બંને બ્રાહ્મણો તેના સલાહકાર બન્યા.
તેષાં પુત્રાશ્ ચ પૌત્રાશ્ ચ યુગપત્તુલ્યજીવિનઃ સ એષ પૌરવો વંશઃ પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્
તેમના પુત્રો અને પૌત્રો સૌ સાથે, સમાન રીતે જીવન વિતાવતાં; આ મહાત્મા પાંડવોનો પૌરવ વંશ છે.
શ્લોકો ઽપિ ચાત્ર ગીતો ઽયં નાહુષેણ યયાતિના જરાસંક્રમણે પૂર્વં તદા પ્રીતેન ધીમતા
અહીં નાહુષપુત્ર યયાતીએ પણ, જરાની પરિવર્તન વિષે, પ્રસન્ન અને બુદ્ધિમાન થઈ એક શ્લોક ગાયો હતો.
અચન્દ્રાર્કગ્રહા ભૂમિર્ ભવેદ્ ઇયમ્ અસંશયમ્ અપૌરવા મહી નૈવ ભવિષ્યતિ કદાચન
ચાંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહ વિના આ ધરતી થઈ શકે, પણ પૌરવો વિના ધરતી ક્યારેય નહીં રહે.
એષ વઃ પૌરવો વંશો વિખ્યાતઃ કથિતો મયા તુર્વસોસ્ તુ પ્રવક્ષ્યામિ દ્રુહ્યોશ્ ચાનોર્ યદોસ્ તથા
આ પ્રખ્યાત પૌરવ વંશ મેં તમને વર્ણવ્યો છે; હવે હું તુર્વસુ, દ્રુહ્યુ, અનુ અને યદુના વંશ કહું છું.
તુર્વસોસ્ તુ સુતો વહ્નિર્ ગોભાનુસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ ગોભાનોસ્ તુ સુતો રાજા ઐશાનુર્ અપરાજિતઃ
તુર્વસુનો પુત્ર વહ્નિ હતો; તેનો પુત્ર ગોભાનુ; ગોભાનુનો પુત્ર અજેય રાજા ઐશાનુ હતો.
કરંધમસ્ તુ ઐશાનોર્ મરુત્તસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ અન્યસ્ ત્વ્ આવિક્ષિતો રાજા મરુત્તઃ કથિતો મયા
ઐશાનુનો પુત્ર કરંધમ હતો; તેનું સંતાન મરુત્ત હતું; બીજો રાજા આવિક્ષિત અને મરુત્ત બંનેનું વર્ણન મેં કર્યું છે.
અનપત્યો ઽભવદ્ રાજા યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ દુહિતા સંયતા નામ તસ્યાસીત્ પૃથિવીપતેઃ
એ રાજા સંતાન વિના રહ્યો, યજ્ઞકર્તા અને વિશાળ દાન આપનાર હતો; તેની પુત્રીનું નામ સંયતા હતું, જે પૃથ્વી પર શાસન કરતી હતી.
દક્ષિણાર્થં તુ સા દત્તા સંવર્તાય મહાત્મને દુષ્યન્તં પૌરવં ચાપિ લેભે પુત્રમ્ અકલ્મષમ્
યજ્ઞના દાન માટે, એ મહાત્મા સંવર્તને આપવામાં આવી; તેણે નિર્દોષ પુત્ર દુષ્યંતને પૌરવ વંશમાં પ્રાપ્ત કર્યો.
એવં યયાતિશાપેન જરાસંક્રમણે તદા પૌરવં તુર્વસોર્ વંશં પ્રવિવેશ દ્વિજોત્તમાઃ
યયાતિએ આપેલા શ્રાપથી એ સમયે વૃદ્ધાવસ્થાનું સંક્રમણ પૌરવ અને તુર્વસુ વંશમાં પ્રવેશ્યું, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
દુષ્યન્તસ્ય તુ દાયાદઃ કરૂરોમઃ પ્રજેશ્વરઃ કરૂરોમાદ્ અથાહ્રીદશ્ ચત્વારસ્ તસ્ય ચાત્મજાઃ
દુષ્યંતનો વારસદાર કરૂરોમ હતો, જે પ્રજાનો રાજા હતો; કરૂરોમથી અહ્રીદ જન્મ્યો અને તેને ચાર પુત્રો થયા.
પાણ્ડ્યશ્ ચ કેરલશ્ ચૈવ કાલશ્ ચોલશ્ ચ પાર્થિવઃ દ્રુહ્યોશ્ ચ તનયો રાજન્ બભ્રુસેતુશ્ ચ પાર્થિવઃ
પાંડ્ય, કેરળ, કાળ અને ચોળા—all રાજા હતા; અને દુહ્યુનો પુત્ર, હે રાજા, બભ્રુસેતુ પણ રાજા થયો.
અઙ્ગારસેતુસ્ તત્પુત્રો મરુતાં પતિર્ ઉચ્યતે યૌવનાશ્વેન સમરે કૃચ્છ્રેણ નિહતો બલી
અંગારસેતુ તેનો પુત્ર હતો, જેને મરુતોનો સ્વામી કહેવાયો; યુવનાશ્વએ યુદ્ધમાં બહુ મહેનતે તેને માર્યો, છતાં તે બળવાન હતો.
યુદ્ધં સુમહદ્ અપ્ય્ આસીન્ માસાન્ પરિચરદ્ દશ અઙ્ગારસેતોર્ દાયાદો ગાન્ધારો નામ પાર્થિવઃ
દસ મહિના સુધી મોટું યુદ્ધ ચાલ્યું; અંગારસેતુનો વારસદાર ગાંધાર નામનો રાજા થયો.
ખ્યાયતે યસ્ય નામ્ના વૈ ગાન્ધારવિષયો મહાન્ ગાન્ધારદેશજાશ્ ચૈવ તુરગા વાજિનાં વરાઃ
જેના નામે મોટો ગાંધાર પ્રદેશ ઓળખાય છે; અને ગાંધારમાં જન્મેલા ઘોડા સર્વ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
અનોસ્ તુ પુત્રો ધર્મો ઽભૂદ્ દ્યૂતસ્ તસ્યાત્મજો ઽભવત્ દ્યૂતાદ્ વનદુહો જજ્ઞે પ્રચેતાસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ
અનનો પુત્ર ધર્મ થયો; ધર્મનો પુત્ર દ્યુત હતો; દ્યુતથી વનદુહ જન્મ્યો અને તેનો પુત્ર પ્રચેતાસ થયો.
પ્રચેતસઃ સુચેતાસ્ તુ કીર્તિતાસ્ ત્વ્ અનવો મયા બભૂવુસ્ તુ યદોઃ પુત્રાઃ પઞ્ચ દેવસુતોપમાઃ
પ્રચેતાસનો પુત્ર સુચેતાસ હતો; આ રીતે અનુના વંશજો મેં વર્ણવ્યા; અને યદુના પાંચ પુત્રો થયા, બધા દેવપુત્રો સમાન હતા.
સહસ્રાદઃ પયોદશ્ ચ ક્રોષ્ટા નીલો ઽઞ્જિકસ્ તથા સહસ્રાદસ્ય દાયાદાસ્ ત્રયઃ પરમધાર્મિકાઃ
સહસ્રાદ, પયોદ, ક્રોષ્ટા, નીલ અને અંજિક પણ; સહસ્રાદના ત્રણ વારસદારો હતા, બધા અત્યંત ધર્મી હતા.
હૈહયશ્ ચ હયશ્ ચૈવ રાજા વેણુહયસ્ તથા હૈહયસ્યાભવત્ પુત્રો ધર્મનેત્ર ઇતિ શ્રુતઃ
હૈહય, હય અને રાજા વેણુહય; હૈહયનો પુત્ર ધર્મનેત્ર કહેવાયો.
ધર્મનેત્રસ્ય કાર્તસ્ તુ સાહઞ્જસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ સાહઞ્જની નામ પુરી તેન રાજ્ઞા નિવેશિતા
ધર્મનેત્રનો પુત્ર કાર્ત હતો; તેનો પુત્ર સાહંજય થયો; અને એ રાજાએ સાહંજનિ નામે શહેર વસાવ્યું.
આસીન્ મહિષ્મતઃ પુત્રો ભદ્રશ્રેણ્યઃ પ્રતાપવાન્ ભદ્રશ્રેણ્યસ્ય દાયાદો દુર્દમો નામ વિશ્રુતઃ
મહિષમતાનો પુત્ર ભદ્રશ્રેણ્ય હતો, જે પરાક્રમી અને પ્રસિદ્ધ હતો; ભદ્રશ્રેણ્યનો વારસદાર દુર્દમ નામે વિખ્યાત થયો.
દુર્દમસ્ય સુતો ધીમાન્ કનકો નામ નામતઃ કનકસ્ય તુ દાયાદાશ્ ચત્વારો લોકવિશ્રુતાઃ
દુર્દમનો બુદ્ધિશાળી પુત્ર કનક હતો; કનકના ચાર પુત્રો થયા, જે સમગ્ર જગતમાં પ્રસિદ્ધ થયા.
કૃતવીર્યઃ કૃતૌજાશ્ ચ કૃતધન્વા તથૈવ ચ કૃતાગ્નિસ્ તુ ચતુર્થો ઽભૂત્ કૃતવીર્યાદ્ અથાર્જુનઃ
કૃતવીર્ય, કૃતૌજ, કૃતધન્વા અને કૃતાગ્નિ—આ ચાર પુત્રો હતા; કૃતવીર્યથી અર્જુન જન્મ્યો.
યો ઽસૌ બાહુસહસ્રેણ સપ્તદ્વીપેશ્વરો ઽભવત્ જિગાય પૃથિવીમ્ એકો રથેનાદિત્યવર્ચસા
જેને હજાર હાથ હતા અને સાત દ્વીપો પર રાજ કર્યું; એકલાએ પોતાના રથથી, જે સૂર્ય સમાન તેજસ્વી હતો, પૃથ્વી જીતવી.
સ હિ વર્ષાયુતં તપ્ત્વા તપઃ પરમદુશ્ચરમ્ દત્તમ્ આરાધયામ્ આસ કાર્તવીર્યો ઽત્રિસંભવમ્
તેને દસ હજાર વર્ષ સુધી અતિ કઠિન તપ કર્યું; અત્રિથી જન્મેલા કાર્તવીર્યે દાતા દેવને પ્રસન્ન કર્યો.