ભૂમાવ્ આસ્ફોટયામ્ આસ ગગને ગતજીવિતમ્ ભૂમાવ્ આસ્ફોટિતસ્ તેન ચાણૂરઃ શતધા ભવન્
પછી તેને ધરતી પર ફેંકી દીધો, એની પ્રાણવાયુ આકાશમાં જતી રહી; ધરતી પર પડતાં ચાણૂર સો ટુકડામાં વિખૂટી ગયો.
રક્તસ્રાવમહાપઙ્કાં ચકાર સ તદા ભુવમ્ બલદેવસ્ તુ તત્કાલં મુષ્ટિકેન મહાબલઃ
એ સમયે ધરતી પર લોહીનો મોટો કાદવ થઈ ગયો; એ સમયે બલદેવ મહાબળવાન મુષ્ટિક સાથે—
યુયુધે દૈત્યમલ્લેન ચાણૂરેણ યથા હરિઃ સો ઽપ્ય્ એનં મુષ્ટિના મૂર્ધ્નિ વક્ષસ્ય્ આહત્ય જાનુના
દૈત્યમલ્લ મુષ્ટિક સાથે એ જ રીતે લડ્યા જેમ હરિએ ચાણૂર સાથે કર્યું; તેણે મુષ્ટિકને મુઠીથી માથા અને છાતી પર, અને ઘૂંટણે ઘા કર્યો.
પાતયિત્વા ધરાપૃષ્ઠે નિષ્પિપેષ ગતાયુષમ્ કૃષ્ણસ્ તોશલકં ભૂયો મલ્લરાજં મહાબલમ્
પછી તેને ધરતી પર પાડી, જીવહીન કરીને પીસી નાખ્યો; પછી કૃષ્ણે ફરીથી મહાબળવાન મલ્લરાજ તોષલક સાથે યુદ્ધ કર્યું.
વામમુષ્ટિપ્રહારેણ પાતયામ્ આસ ભૂતલે ચાણૂરે નિહતે મલ્લે મુષ્ટિકે ચ નિપાતિતે
ડાબી મુઠીથી ઘા મારીને તેને ધરતી પર પાડી દીધો; ચાણૂર મર્યો અને મુષ્ટિક પણ પડી ગયો.
નીતે ક્ષયં તોશલકે સર્વે મલ્લાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ વવલ્ગતુસ્ તદા રઙ્ગે કૃષ્ણસંકર્ષણાવ્ ઉભૌ
તોષલકનો નાશ થતાં બધા મલ્લો ભાગી ગયા; ત્યારે કૃષ્ણ અને સંકર્ષણ બંને રંગમંચમાં ઉછળી ઉછળી ફરવા લાગ્યા.
સમાનવયસો ગોપાન્ બલાદ્ આકૃષ્ય હર્ષિતૌ કંસો ઽપિ કોપરક્તાક્ષઃ પ્રાહોચ્ચૈર્ વ્યાયતાન્ નરાન્
બન્ને આનંદથી સમાન વયના ગોપોને જોરથી પકડી લીધા; ત્યારે કંસ પણ ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી, થાકેલા માણસોને ઉંચા અવાજે બોલ્યો.
ગોપાવ્ એતૌ સમાજૌઘાન્ નિષ્ક્રમ્યેતાં બલાદ્ ઇતઃ નન્દો ઽપિ ગૃહ્યતાં પાપો નિગડૈર્ આશુ બધ્યતામ્
આ બે ગોપોને જોરથી આ સભામાંથી કાઢી દો; અને એ પાપી નંદને પણ પકડીને તરત જ બાંધો.
અવૃદ્ધાર્હેણ દણ્ડેન વસુદેવો ઽપિ વધ્યતામ્ વલ્ગન્તિ ગોપાઃ કૃષ્ણેન યે ચેમે સહિતાઃ પુનઃ
વસુદેવને પણ, જેની ઉંમરને યોગ્ય નથી એવો દંડ આપી મારી નાખો; અને જે ગોપો કૃષ્ણ સાથે છે, તેમને પણ બાંધો.
ગાવો હ્રિયન્તામ્ એષાં ચ યચ્ ચાસ્તિ વસુ કિંચન એવમ્ આજ્ઞાપયન્તં તં પ્રહસ્ય મધુસૂદનઃ
આ બધાની ગાયોને લઈ જાઓ અને જે કંઈ ધન છે, તે પણ લઈ લો; એમ આજ્ઞા આપતાં મધુસૂદન હસી પડ્યા.
ઉત્પત્યારુહ્ય તન્મઞ્ચં કંસં જગ્રાહ વેગિતઃ કેશેષ્વ્ આકૃષ્ય વિગલત્કિરીટમ્ અવનીતલે
કૃષ્ણ ઝડપથી ઉછળી એ મંચ પર ચઢ્યા અને કંસને વાળ પકડી નીચે ખેંચી લીધા, જેથી તેનું મોખુટ જમીન પર પડી ગયું.
સ કંસં પાતયામ્ આસ તસ્યોપરિ પપાત ચ નિઃશેષજગદાધારગુરુણા પતતોપરિ
કૃષ્ણે કંસને જમીન પર ફેંકી દીધો અને પોતે પણ તેના ઉપર પડી ગયા, એમ કે જાણે આખા જગતનું ભાર તેના પર આવી ગયું હોય.
કૃષ્ણેન ત્યાજિતઃ પ્રાણાન્ન્ ઉગ્રસેનાત્મજો નૃપઃ મૃતસ્ય કેશેષુ તદા ગૃહીત્વા મધુસૂદનઃ
કૃષ્ણના હાથેથી ઉગ્રસેનપુત્ર રાજાએ પ્રાણ છોડી દીધા; પછી મધુસૂદને મૃત કંસને વાળ પકડી લીધો.
ચકર્ષ દેહં કંસસ્ય રઙ્ગમધ્યે મહાબલઃ ગૌરવેણાતિમહતા પરિપાતેન કૃષ્યતા
મહાબળવાન કૃષ્ણે કંસના શરીરને ભયંકર જોરથી રંગમંચના મધ્યમાં ખેંચી લાવ્યો.
કૃતા કંસસ્ય દેહેન વેગિતેન મહાત્મના કંસે ગૃહીતે કૃષ્ણેન તદ્ભ્રાતાભ્યાગતો રુષા
મહાન આત્માએ કંસના શરીરને ઝડપથી સંભાળી લીધું; કૃષ્ણે કંસને પકડી રાખ્યો ત્યારે તેનો ભાઈ ગુસ્સાથી આગળ આવ્યો.
સુનામા બલભદ્રેણ લીલયૈવ નિપાતિતઃ તતો હાહાકૃતં સર્વમ્ આસીત્ તદ્ રઙ્ગમણ્ડલમ્
સુનામાને બલભદ્રે રમતમાં જ પછાડી દીધો; પછી આખા રંગમંચમાં હાહાકાર મચી ગયો.
અવજ્ઞયા હતં દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણેન મથુરેશ્વરમ્ કૃષ્ણો ઽપિ વસુદેવસ્ય પાદૌ જગ્રાહ સત્વરમ્
મથુરાના રાજાને કૃષ્ણે અવમાનથી માર્યો જોઈ, કૃષ્ણ તરત જ વસુદેવના પગ પકડીને નમ્યા.
દેવક્યાશ્ ચ મહાબાહુર્ બલદેવસહાયવાન્ ઉત્થાપ્ય વસુદેવસ્ તુ દેવકી ચ જનાર્દનમ્ સ્મૃતજન્મોક્તવચનૌ તાવ્ એવ પ્રણતૌ સ્થિતૌ
મહાબાહુ કૃષ્ણે બલદેવ સાથે વસુદેવ અને દેવકીને ઊભા કર્યા; જનાર્દન જન્મ વખતે આપેલા વચનને યાદ કરી, બન્નેને નમન કરીને ઊભા રહ્યા.
પ્રસીદ દેવદેવેશ દેવાનાં પ્રવર પ્રભો તથાવયોઃ પ્રસાદેન કૃતાભ્યુદ્ધાર કેશવ
દેવદેવોના સ્વામી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, પ્રભુ, કૃપા કરો; હે કેશવ, તમારી કૃપાથી અમને ઉદ્ધાર મળ્યો છે.
આરાધિતો યદ્ ભગવાન્ અવતીર્ણો ગૃહે મમ દુર્વૃત્તનિધનાર્થાય તેન નઃ પાવિતં કુલમ્
ભગવાનની પૂજા કરી, તેઓ મારા ઘરમાં દુષ્ટોના વિનાશ માટે અવતરી આવ્યા; એથી અમારું કુળ પવિત્ર થયું છે.
ત્વમ્ અન્તઃ સર્વભૂતાનાં સર્વભૂતેષ્વ્ અવસ્થિતઃ વર્તતે ચ સમસ્તાત્મંસ્ ત્વત્તો ભૂતભવિષ્યતી
તમે બધા જીવોમાં રહેલા આંતરિક આત્મા છો, બધા પ્રાણીઓમાં વસો છો; આખું જગત તમારું સ્વરૂપ છે, અને ભૂતકાળ-ભવિષ્ય પણ તમારામાંથી જ આવે છે.
યજ્ઞે ત્વમ્ ઇજ્યસે ઽચિન્ત્ય સર્વદેવમયાચ્યુત ત્વમ્ એવ યજ્ઞો યજ્વા ચ યજ્ઞાનાં પરમેશ્વર
યજ્ઞમાં તમે જ પૂજાતા છો, અચિંત્ય, સર્વદેવમય અચ્યૂત; તમે જ યજ્ઞ, યજમાન અને યજ્ઞોના પરમેશ્વર છો.
સાપહ્નવં મમ મનો યદ્ એતત્ ત્વયિ જાયતે દેવક્યાશ્ ચાત્મજ પ્રીત્યા તદ્ અત્યન્તવિડમ્બના
હે દેવકીપુત્ર, તારી પ્રીતિથી મારા મનમાં જે અંકાર આવે છે, એ મહાન મોહ છે.
ત્વં કર્તા સર્વભૂતાનામ્ અનાદિનિધનો ભવાન્ ક્વ ચ મે માનુષસ્યૈષા જિહ્વા પુત્રેતિ વક્ષ્યતિ
તમે સર્વજીવોના સર્જનહાર, અનાદિ અને અનંત છો; છતાં મારી માનવી જીભ તમને 'પુત્ર' કેવી રીતે બોલશે?
જગદ્ એતજ્ જગન્નાથ સંભૂતમ્ અખિલં યતઃ કયા યુક્ત્યા વિના માયાં સો ઽસ્મત્તઃ સંભવિષ્યતિ
હે જગન્નાથ, આ આખું જગત તમારી પાસેથી ઉત્પન્ન થયું છે. તમારી પોતાની માયા વિના, અમારા તરફથી કંઈ પણ કેવી રીતે સર્જાઈ શકે?
યસ્મિન્ પ્રતિષ્ઠિતં સર્વં જગત્ સ્થાવરજઙ્ગમમ્ સ કોષ્ઠોત્સઙ્ગશયનો મનુષ્યાજ્ જાયતે કથમ્
જેમના અંદર આ ચાલતું અને અચળ બધું જગત સ્થિત છે, જે બ્રહ્માંડના પાંજરામાં શયન કરે છે, એ ભગવાન માનવમાંથી કેવી રીતે જન્મી શકે?
સ ત્વં પ્રસીદ પરમેશ્વર પાહિ વિશ્વમ્ અંશાવતારકરણૈર્ ન મમાસિ પુત્રઃ આબ્રહ્મપાદપમયં જગદ્ ઈશ સર્વં ચિત્તે વિમોહયસિ કિં પરમેશ્વરાત્મન્
હે પરમેશ્વર, કૃપા કરો અને સમગ્ર વિશ્વનું રક્ષણ કરો. તમે અનેક અવતારો દ્વારા કાર્ય કરો છો, પણ તમે મારા પુત્ર નથી. હે ઈશ, તમે બ્રહ્મા થી લઈ ઘાસના તણાં સુધી બધાના મનમાં મોહ પેદા કરો છો—હે પરમાત્મા, તમે આવું કેમ કરો છો?
માયાવિમોહિતદૃશા તનયો મમેતિ કંસાદ્ ભયં કૃતવતા તુ મયાતિતીવ્રમ્ નીતો ઽસિ ગોકુલમ્ અરાતિભયાકુલસ્ય વૃદ્ધિં ગતો ઽસિ મમ ચૈવ ગવામ્ અધીશ
મારી દૃષ્ટિ માયાથી મોહિત થઈ ગઈ હતી, એટલે મેં માન્યું કે, 'આ મારો પુત્ર છે.' કંસના ભયથી મેં ભારે ચિંતાઓ સહન કરી. તમે ગોકુલમાં લઈ જવાયા, હે ગૌઓના સ્વામી, અને ત્યાં મોટા થયા, જ્યારે હું બેકસૂર રહ્યો.
કર્માણિ રુદ્રમરુદશ્વિશતક્રતૂનાં સાધ્યાનિ યાનિ ન ભવન્તિ નિરીક્ષિતાનિ ત્વં વિષ્ણુર્ ઈશજગતામ્ ઉપકારહેતોઃ પ્રાપ્તો ઽસિ નઃ પરિગતઃ પરમો વિમોહઃ
રુદ્ર, મારુત, અશ્વિનીકુમાર અને ઇન્દ્રના કાર્યો—even તેઓ પ્રયત્ન કરે તો પણ, જે તમે કરો છો, તે તેઓ કરી શકતા નથી. હે વિષ્ણુ, જગતના સ્વામી, તમે અમારા કલ્યાણ માટે આવ્યા છો, અને અમે પરમ મોહમાં ફસાઈ ગયા છીએ.
તૌ સમુત્પન્નવિજ્ઞાનૌ ભગવત્કર્મદર્શનાત્ દેવકીવસુદેવૌ તુ દૃષ્ટ્વા માયાં પુનર્ હરિઃ
પછી દેવકી અને વસુદેવે ભગવાનના કાર્યો જોઈને જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું, પણ હરિની માયાથી ફરીથી માયાનો અનુભવ કર્યો.