ધૃતરાષ્ટ્રસ્ તુ ગાન્ધાર્યાં પુત્રાન્ ઉત્પાદયચ્ છતમ્ તેષાં દુર્યોધનઃ શ્રેષ્ઠઃ સર્વેષામ્ અપિ સ પ્રભુઃ
ધૃતરાષ્ટ્રએ ગાંધારીથી સો પુત્રો પામ્યા; તેમાં દુર્યોધન સર્વમાં શ્રેષ્ઠ અને રાજા થયો.
પાણ્ડોર્ ધનંજયઃ પુત્રઃ સૌભદ્રસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ અભિમન્યોઃ પરીક્ષિત્ તુ પિતા પારીક્ષિતસ્ય હ
પાંડુનો પુત્ર અર્જુન હતો, તેનો પુત્ર સૌભદ્ર હતો; અભિમન્યુનો પુત્ર પરીક્ષિત થયો.
પારીક્ષિતસ્ય કાશ્યાયાં દ્વૌ પુત્રૌ સંબભૂવતુઃ ચન્દ્રાપીડસ્ તુ નૃપતિઃ સૂર્યાપીડશ્ ચ મોક્ષવિત્
પરીક્ષિતના કાશ્યામાંથી બે પુત્રો થયા—એક રાજા ચંદ્રાપીડ અને બીજો મોક્ષને જાણનારો સુર્યાપીડ.
ચન્દ્રાપીડસ્ય પુત્રાણાં શતમ્ ઉત્તમધન્વિનામ્ જાનમેજયમ્ ઇત્ય્ એવં ક્ષાત્રં ભુવિ પરિશ્રુતમ્
ચંદ્રાપીડના સો પુત્રો હતા, બધા ઉત્તમ ધનુર્ધર; તેમા જનમેજય પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ ક્ષત્રિય થયો.
તેષાં જ્યેષ્ઠસ્ તુ તત્રાસીત્ પુરે વારણસાહ્વયે સત્યકર્ણો મહાબાહુર્ યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ
તેમા વારાણસીમાં સૌથી મોટો પુત્ર સત્યકર્ણ હતો, જે મહાબાહુ, યજ્ઞકર્તા અને દાનમાં વિશાળ હતો.
સત્યકર્ણસ્ય દાયાદઃ શ્વેતકર્ણઃ પ્રતાપવાન્ અપુત્રઃ સ તુ ધર્માત્મા પ્રવિવેશ તપોવનમ્
સત્યકર્ણનો વારસદાર પરાક્રમી શ્વેતકર્ણ હતો; પણ તે ધર્મનિષ્ઠ હોવા છતાં સંતાન વિના તપોવનમાં ગયો.
તસ્માદ્ વનગતા ગર્ભં યાદવી પ્રત્યપદ્યત સુચારોર્ દુહિતા સુભ્રૂર્ માલિની ગ્રાહમાલિની
આથી, વનમાં રહીને યાદવ વંશની સુંદર, સુમૂર્તિ, કાળી આંખોવાળી અને માલિની નામની દીકરીએ ગર્ભ ધારણ કર્યો.
સંભૂતે સ ચ ગર્ભે ચ શ્વેતકર્ણઃ પ્રજેશ્વરઃ અન્વગચ્છત્ કૃતં પૂર્વં મહાપ્રસ્થાનમ્ અચ્યુતમ્
જ્યારે એ ગર્ભ પકવાઈ રહ્યો હતો, ત્યારે પ્રજાપતિ શ્વેતકર્ણે અચ્યૂતના પૂર્વ મહાપ્રસ્થાનનું અનુસરણ કર્યું.
સા તુ દૃષ્ટ્વા પ્રિયં તં તુ માલિની પૃષ્ઠતો ઽન્વગાત્ સુચારોર્ દુહિતા સાધ્વી વને રાજીવલોચના
પછી માલિની એ પોતાના પ્રિયજનને જોઈને, કમળ જેવી આંખોવાળી, સારા સ્વરૂપવાળી અને સતી દીકરીએ વનમાં પાછળથી તેનું અનુસરણ કર્યું.
પથિ સા સુષુવે બાલા સુકુમારં કુમારકમ્ તમ્ અપાસ્યાથ તત્રૈવ રાજાનં સાન્વગચ્છત
માર્ગમાં, એ યુવાન સ્ત્રીએ નાજુક પુત્રને જન્મ આપ્યો; તેને ત્યાં જ મૂકી, એ રાજાને અનુસરી આગળ ચાલી.
પતિવ્રતા મહાભાગા દ્રૌપદીવ પુરા સતી કુમારઃ સુકુમારો ઽસૌ ગિરિપૃષ્ઠે રુરોદ હ
પતિવ્રતા અને મહાભાગ્યશાળી એ સ્ત્રી, જેમ દ્રૌપદી હતી, એ નાજુક બાળકને પર્વતની ઢાળ પર મૂકી ગઈ, જ્યાં એ રડતો રહ્યો.
દયાર્થં તસ્ય મેઘાસ્ તુ પ્રાદુરાસન્ મહાત્મનઃ શ્રવિષ્ઠાયાસ્ તુ પુત્રૌ દ્વૌ પૈપ્પલાદિશ્ ચ કૌશિકઃ
એ બાળક પર દયા કરીને, મહાન આત્માવાળાને માટે વાદળો પ્રગટ થયા; શ્રવિષ્ઠાની બે સંતાન હતા, પૈપ્પલાદિ અને કૌશિક.
દૃષ્ટ્વા કૃપાન્વિતૌ ગૃહ્ય તૌ પ્રાક્ષાલયતાં જલે નિઘૃષ્ટૌ તસ્ય પાર્શ્વૌ તુ શિલાયાં રુધિરપ્લુતૌ
એ દયાળુ યુગલે બાળકને જોઈને ઉઠાવ્યો, પાણીમાં ધોઈને, તેની બાજુઓને પથ્થર પર ઘસીને લોહીથી ભીંજવી દીધી.
અજશ્યામઃ સ પાર્શ્વાભ્યાં ઘૃષ્ટાભ્યાં સુસમાહિતઃ અજશ્યામૌ તુ તત્પાર્શ્વૌ દેવેન સંબભૂવતુઃ
એ બાળક બકરાની જેમ કાળું અને બાજુઓ ઘસાઈ ગયેલી, શાંત અને સ્થિર બની ગયું; દેવતાઓના કાર્યથી તેની બાજુઓ બકરાની જેમ કાળી થઈ ગઈ.
અથાજપાર્શ્વ ઇતિ વૈ ચક્રાતે નામ તસ્ય તૌ સ તુ રેમકશાલાયાં દ્વિજાભ્યામ્ અભિવર્ધિતઃ
પછી એ બંનેએ તેનું નામ અજપાર્શ્વ રાખ્યું; એ બ્રાહ્મણ દંપતી દ્વારા રેમકના ઘરે ઉછેરાયો.
રેમકસ્ય તુ ભાર્યા તમ્ ઉદ્વહત્ પુત્રકારણાત્ રેમત્યાઃ સ તુ પુત્રો ઽભૂદ્ બ્રાહ્મણૌ સચિવૌ તુ તૌ
રેમકની પત્નીએ સંતાન માટે તેને પોતાનો પુત્ર સ્વીકાર્યો; એ રેમતીનો પુત્ર બન્યો અને બંને બ્રાહ્મણો તેના સલાહકાર બન્યા.
તેષાં પુત્રાશ્ ચ પૌત્રાશ્ ચ યુગપત્તુલ્યજીવિનઃ સ એષ પૌરવો વંશઃ પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્
તેમના પુત્રો અને પૌત્રો સૌ સાથે, સમાન રીતે જીવન વિતાવતાં; આ મહાત્મા પાંડવોનો પૌરવ વંશ છે.
શ્લોકો ઽપિ ચાત્ર ગીતો ઽયં નાહુષેણ યયાતિના જરાસંક્રમણે પૂર્વં તદા પ્રીતેન ધીમતા
અહીં નાહુષપુત્ર યયાતીએ પણ, જરાની પરિવર્તન વિષે, પ્રસન્ન અને બુદ્ધિમાન થઈ એક શ્લોક ગાયો હતો.
અચન્દ્રાર્કગ્રહા ભૂમિર્ ભવેદ્ ઇયમ્ અસંશયમ્ અપૌરવા મહી નૈવ ભવિષ્યતિ કદાચન
ચાંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહ વિના આ ધરતી થઈ શકે, પણ પૌરવો વિના ધરતી ક્યારેય નહીં રહે.
એષ વઃ પૌરવો વંશો વિખ્યાતઃ કથિતો મયા તુર્વસોસ્ તુ પ્રવક્ષ્યામિ દ્રુહ્યોશ્ ચાનોર્ યદોસ્ તથા
આ પ્રખ્યાત પૌરવ વંશ મેં તમને વર્ણવ્યો છે; હવે હું તુર્વસુ, દ્રુહ્યુ, અનુ અને યદુના વંશ કહું છું.
તુર્વસોસ્ તુ સુતો વહ્નિર્ ગોભાનુસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ ગોભાનોસ્ તુ સુતો રાજા ઐશાનુર્ અપરાજિતઃ
તુર્વસુનો પુત્ર વહ્નિ હતો; તેનો પુત્ર ગોભાનુ; ગોભાનુનો પુત્ર અજેય રાજા ઐશાનુ હતો.
કરંધમસ્ તુ ઐશાનોર્ મરુત્તસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ અન્યસ્ ત્વ્ આવિક્ષિતો રાજા મરુત્તઃ કથિતો મયા
ઐશાનુનો પુત્ર કરંધમ હતો; તેનું સંતાન મરુત્ત હતું; બીજો રાજા આવિક્ષિત અને મરુત્ત બંનેનું વર્ણન મેં કર્યું છે.
અનપત્યો ઽભવદ્ રાજા યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ દુહિતા સંયતા નામ તસ્યાસીત્ પૃથિવીપતેઃ
એ રાજા સંતાન વિના રહ્યો, યજ્ઞકર્તા અને વિશાળ દાન આપનાર હતો; તેની પુત્રીનું નામ સંયતા હતું, જે પૃથ્વી પર શાસન કરતી હતી.
દક્ષિણાર્થં તુ સા દત્તા સંવર્તાય મહાત્મને દુષ્યન્તં પૌરવં ચાપિ લેભે પુત્રમ્ અકલ્મષમ્
યજ્ઞના દાન માટે, એ મહાત્મા સંવર્તને આપવામાં આવી; તેણે નિર્દોષ પુત્ર દુષ્યંતને પૌરવ વંશમાં પ્રાપ્ત કર્યો.
એવં યયાતિશાપેન જરાસંક્રમણે તદા પૌરવં તુર્વસોર્ વંશં પ્રવિવેશ દ્વિજોત્તમાઃ
યયાતિએ આપેલા શ્રાપથી એ સમયે વૃદ્ધાવસ્થાનું સંક્રમણ પૌરવ અને તુર્વસુ વંશમાં પ્રવેશ્યું, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો.
દુષ્યન્તસ્ય તુ દાયાદઃ કરૂરોમઃ પ્રજેશ્વરઃ કરૂરોમાદ્ અથાહ્રીદશ્ ચત્વારસ્ તસ્ય ચાત્મજાઃ
દુષ્યંતનો વારસદાર કરૂરોમ હતો, જે પ્રજાનો રાજા હતો; કરૂરોમથી અહ્રીદ જન્મ્યો અને તેને ચાર પુત્રો થયા.
પાણ્ડ્યશ્ ચ કેરલશ્ ચૈવ કાલશ્ ચોલશ્ ચ પાર્થિવઃ દ્રુહ્યોશ્ ચ તનયો રાજન્ બભ્રુસેતુશ્ ચ પાર્થિવઃ
પાંડ્ય, કેરળ, કાળ અને ચોળા—all રાજા હતા; અને દુહ્યુનો પુત્ર, હે રાજા, બભ્રુસેતુ પણ રાજા થયો.
અઙ્ગારસેતુસ્ તત્પુત્રો મરુતાં પતિર્ ઉચ્યતે યૌવનાશ્વેન સમરે કૃચ્છ્રેણ નિહતો બલી
અંગારસેતુ તેનો પુત્ર હતો, જેને મરુતોનો સ્વામી કહેવાયો; યુવનાશ્વએ યુદ્ધમાં બહુ મહેનતે તેને માર્યો, છતાં તે બળવાન હતો.
યુદ્ધં સુમહદ્ અપ્ય્ આસીન્ માસાન્ પરિચરદ્ દશ અઙ્ગારસેતોર્ દાયાદો ગાન્ધારો નામ પાર્થિવઃ
દસ મહિના સુધી મોટું યુદ્ધ ચાલ્યું; અંગારસેતુનો વારસદાર ગાંધાર નામનો રાજા થયો.
ખ્યાયતે યસ્ય નામ્ના વૈ ગાન્ધારવિષયો મહાન્ ગાન્ધારદેશજાશ્ ચૈવ તુરગા વાજિનાં વરાઃ
જેના નામે મોટો ગાંધાર પ્રદેશ ઓળખાય છે; અને ગાંધારમાં જન્મેલા ઘોડા સર્વ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.