ચાણૂરેણ તતઃ કૃષ્ણો યુયુધે ઽમિતવિક્રમઃ નિયુદ્ધકુશલો દૈત્યો બલદેવેન મુષ્ટિકઃ
પછી અપરમિત પરાક્રમી કૃષ્ણે ચાણૂર સાથે યુદ્ધ કર્યું, જ્યારે દૈત્ય મુષ્ટિક, કુશળ મલ્લ, બલદેવ સાથે લડ્યો.
સંનિપાતાવધૂતૈશ્ ચ ચાણૂરેણ સમં હરિઃ ક્ષેપણૈર્ મુષ્ટિભિશ્ ચૈવ કીલાવજ્રનિપાતનૈઃ
હરિ અને ચાણૂરે એકબીજાને નજીકથી પકડીને, મુઠીઓથી અને એકબીજાને ફેંકી ફેંકી, વીજળી જેવી ઘાતો કરતા યુદ્ધ કર્યું.
પાદોદ્ભૂતૈઃ પ્રમૃષ્ટાભિસ્ તયોર્ યુદ્ધમ્ અભૂન્ મહત્ અશસ્ત્રમ્ અતિઘોરં તત્ તયોર્ યુદ્ધં સુદારુણમ્
બન્ને વચ્ચે શસ્ત્ર વિના, પગથી મારતાં અને અંગોથી દબાવતા, ભયાનક અને ભયજનક યુદ્ધ થયું.
સ્વબલપ્રાણનિષ્પાદ્યં સમાજોત્સવસંનિધૌ યાવદ્ યાવચ્ ચ ચાણૂરો યુયુધે હરિણા સહ
જ્યાં સુધી ચાણૂરએ સમગ્ર બળ અને પ્રાણ લગાડી હરિ સાથે મંડપમાં યુદ્ધ કર્યું, ત્યાં સુધી એ મુકાબલો ચાલતો રહ્યો.
પ્રાણહાનિમ્ અવાપાગ્ર્યાં તાવત્ તાવન્ ન બાન્ધવમ્ કૃષ્ણો ઽપિ યુયુધે તેન લીલયૈવ જગન્મયઃ
જ્યારે સુધી આખરે પ્રાણ ખૂટ્યા નહીં, ત્યાં સુધી કોઈએ પણ સ્નેહ દેખાડ્યો નહીં; જગતરૂપ કૃષ્ણ તો રમતાં રમતાં જ યુદ્ધ કરતા.
ખેદાચ્ ચાલયતા કોપાન્ નિજશેષકરે કરમ્ બલક્ષયં વિવૃદ્ધિં ચ દૃષ્ટ્વા ચાણૂરકૃષ્ણયોઃ
ચાણૂર અને કૃષ્ણ બંનેમાં થાક અને ક્રોધથી, બાકી રહેલા બળથી મારતા, અને બળ ઘટતું કે વધતું જોઈને,
વારયામ્ આસ તૂર્યાણિ કંસઃ કોપપરાયણઃ મૃદઙ્ગાદિષુ વાદ્યેષુ પ્રતિષિદ્ધેષુ તત્ક્ષણાત્
કોપથી ભરેલા કંસએ તરત જ મૃદંગ વગેરે વાદ્યો બંધ કરાવી દીધા.
ખસંગતાન્ય્ અવાદ્યન્ત દૈવતૂર્યાણ્ય્ અનેકશઃ જય ગોવિન્દ ચાણૂરં જહિ કેશવ દાનવમ્
છતાં, આકાશમાં અનેક દેવતાના વાદ્યો વાગવા લાગ્યા: 'જય હો ગોવિંદ! ચાણૂરને મારો! દાનવનો નાશ કર, કેશવ!'
ઇત્ય્ અન્તર્ધિગતા દેવાસ્ તુષ્ટુવુસ્ તે પ્રહર્ષિતાઃ ચાણૂરેણ ચિરં કાલં ક્રીડિત્વા મધુસૂદનઃ
આ રીતે, દૃષ્ટિથી અદૃશ્ય દેવતાઓ આનંદથી સ્તુતિ કરવા લાગ્યા; લાંબા સમય સુધી ચાણૂર સાથે રમ્યા પછી, મધુસૂદન—
ઉત્પાટ્ય ભ્રામયામ્ આસ તદ્વધાય કૃતોદ્યમઃ ભ્રામયિત્વા શતગુણં દૈત્યમલ્લમ્ અમિત્રજિત્
ચાણૂરને ઉખાડી, ગોળ ગોળ ફેરવી, મારવા તૈયાર થયો; દુશ્મનવિજયી કૃષ્ણએ દૈત્યમલ્લને સો વાર ફેરવ્યો.
ભૂમાવ્ આસ્ફોટયામ્ આસ ગગને ગતજીવિતમ્ ભૂમાવ્ આસ્ફોટિતસ્ તેન ચાણૂરઃ શતધા ભવન્
પછી તેને ધરતી પર ફેંકી દીધો, એની પ્રાણવાયુ આકાશમાં જતી રહી; ધરતી પર પડતાં ચાણૂર સો ટુકડામાં વિખૂટી ગયો.
રક્તસ્રાવમહાપઙ્કાં ચકાર સ તદા ભુવમ્ બલદેવસ્ તુ તત્કાલં મુષ્ટિકેન મહાબલઃ
એ સમયે ધરતી પર લોહીનો મોટો કાદવ થઈ ગયો; એ સમયે બલદેવ મહાબળવાન મુષ્ટિક સાથે—
યુયુધે દૈત્યમલ્લેન ચાણૂરેણ યથા હરિઃ સો ઽપ્ય્ એનં મુષ્ટિના મૂર્ધ્નિ વક્ષસ્ય્ આહત્ય જાનુના
દૈત્યમલ્લ મુષ્ટિક સાથે એ જ રીતે લડ્યા જેમ હરિએ ચાણૂર સાથે કર્યું; તેણે મુષ્ટિકને મુઠીથી માથા અને છાતી પર, અને ઘૂંટણે ઘા કર્યો.
પાતયિત્વા ધરાપૃષ્ઠે નિષ્પિપેષ ગતાયુષમ્ કૃષ્ણસ્ તોશલકં ભૂયો મલ્લરાજં મહાબલમ્
પછી તેને ધરતી પર પાડી, જીવહીન કરીને પીસી નાખ્યો; પછી કૃષ્ણે ફરીથી મહાબળવાન મલ્લરાજ તોષલક સાથે યુદ્ધ કર્યું.
વામમુષ્ટિપ્રહારેણ પાતયામ્ આસ ભૂતલે ચાણૂરે નિહતે મલ્લે મુષ્ટિકે ચ નિપાતિતે
ડાબી મુઠીથી ઘા મારીને તેને ધરતી પર પાડી દીધો; ચાણૂર મર્યો અને મુષ્ટિક પણ પડી ગયો.
નીતે ક્ષયં તોશલકે સર્વે મલ્લાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ વવલ્ગતુસ્ તદા રઙ્ગે કૃષ્ણસંકર્ષણાવ્ ઉભૌ
તોષલકનો નાશ થતાં બધા મલ્લો ભાગી ગયા; ત્યારે કૃષ્ણ અને સંકર્ષણ બંને રંગમંચમાં ઉછળી ઉછળી ફરવા લાગ્યા.
સમાનવયસો ગોપાન્ બલાદ્ આકૃષ્ય હર્ષિતૌ કંસો ઽપિ કોપરક્તાક્ષઃ પ્રાહોચ્ચૈર્ વ્યાયતાન્ નરાન્
બન્ને આનંદથી સમાન વયના ગોપોને જોરથી પકડી લીધા; ત્યારે કંસ પણ ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી, થાકેલા માણસોને ઉંચા અવાજે બોલ્યો.
ગોપાવ્ એતૌ સમાજૌઘાન્ નિષ્ક્રમ્યેતાં બલાદ્ ઇતઃ નન્દો ઽપિ ગૃહ્યતાં પાપો નિગડૈર્ આશુ બધ્યતામ્
આ બે ગોપોને જોરથી આ સભામાંથી કાઢી દો; અને એ પાપી નંદને પણ પકડીને તરત જ બાંધો.
અવૃદ્ધાર્હેણ દણ્ડેન વસુદેવો ઽપિ વધ્યતામ્ વલ્ગન્તિ ગોપાઃ કૃષ્ણેન યે ચેમે સહિતાઃ પુનઃ
વસુદેવને પણ, જેની ઉંમરને યોગ્ય નથી એવો દંડ આપી મારી નાખો; અને જે ગોપો કૃષ્ણ સાથે છે, તેમને પણ બાંધો.
ગાવો હ્રિયન્તામ્ એષાં ચ યચ્ ચાસ્તિ વસુ કિંચન એવમ્ આજ્ઞાપયન્તં તં પ્રહસ્ય મધુસૂદનઃ
આ બધાની ગાયોને લઈ જાઓ અને જે કંઈ ધન છે, તે પણ લઈ લો; એમ આજ્ઞા આપતાં મધુસૂદન હસી પડ્યા.
ઉત્પત્યારુહ્ય તન્મઞ્ચં કંસં જગ્રાહ વેગિતઃ કેશેષ્વ્ આકૃષ્ય વિગલત્કિરીટમ્ અવનીતલે
કૃષ્ણ ઝડપથી ઉછળી એ મંચ પર ચઢ્યા અને કંસને વાળ પકડી નીચે ખેંચી લીધા, જેથી તેનું મોખુટ જમીન પર પડી ગયું.
સ કંસં પાતયામ્ આસ તસ્યોપરિ પપાત ચ નિઃશેષજગદાધારગુરુણા પતતોપરિ
કૃષ્ણે કંસને જમીન પર ફેંકી દીધો અને પોતે પણ તેના ઉપર પડી ગયા, એમ કે જાણે આખા જગતનું ભાર તેના પર આવી ગયું હોય.
કૃષ્ણેન ત્યાજિતઃ પ્રાણાન્ન્ ઉગ્રસેનાત્મજો નૃપઃ મૃતસ્ય કેશેષુ તદા ગૃહીત્વા મધુસૂદનઃ
કૃષ્ણના હાથેથી ઉગ્રસેનપુત્ર રાજાએ પ્રાણ છોડી દીધા; પછી મધુસૂદને મૃત કંસને વાળ પકડી લીધો.
ચકર્ષ દેહં કંસસ્ય રઙ્ગમધ્યે મહાબલઃ ગૌરવેણાતિમહતા પરિપાતેન કૃષ્યતા
મહાબળવાન કૃષ્ણે કંસના શરીરને ભયંકર જોરથી રંગમંચના મધ્યમાં ખેંચી લાવ્યો.
કૃતા કંસસ્ય દેહેન વેગિતેન મહાત્મના કંસે ગૃહીતે કૃષ્ણેન તદ્ભ્રાતાભ્યાગતો રુષા
મહાન આત્માએ કંસના શરીરને ઝડપથી સંભાળી લીધું; કૃષ્ણે કંસને પકડી રાખ્યો ત્યારે તેનો ભાઈ ગુસ્સાથી આગળ આવ્યો.
સુનામા બલભદ્રેણ લીલયૈવ નિપાતિતઃ તતો હાહાકૃતં સર્વમ્ આસીત્ તદ્ રઙ્ગમણ્ડલમ્
સુનામાને બલભદ્રે રમતમાં જ પછાડી દીધો; પછી આખા રંગમંચમાં હાહાકાર મચી ગયો.
અવજ્ઞયા હતં દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણેન મથુરેશ્વરમ્ કૃષ્ણો ઽપિ વસુદેવસ્ય પાદૌ જગ્રાહ સત્વરમ્
મથુરાના રાજાને કૃષ્ણે અવમાનથી માર્યો જોઈ, કૃષ્ણ તરત જ વસુદેવના પગ પકડીને નમ્યા.
દેવક્યાશ્ ચ મહાબાહુર્ બલદેવસહાયવાન્ ઉત્થાપ્ય વસુદેવસ્ તુ દેવકી ચ જનાર્દનમ્ સ્મૃતજન્મોક્તવચનૌ તાવ્ એવ પ્રણતૌ સ્થિતૌ
મહાબાહુ કૃષ્ણે બલદેવ સાથે વસુદેવ અને દેવકીને ઊભા કર્યા; જનાર્દન જન્મ વખતે આપેલા વચનને યાદ કરી, બન્નેને નમન કરીને ઊભા રહ્યા.
પ્રસીદ દેવદેવેશ દેવાનાં પ્રવર પ્રભો તથાવયોઃ પ્રસાદેન કૃતાભ્યુદ્ધાર કેશવ
દેવદેવોના સ્વામી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, પ્રભુ, કૃપા કરો; હે કેશવ, તમારી કૃપાથી અમને ઉદ્ધાર મળ્યો છે.
આરાધિતો યદ્ ભગવાન્ અવતીર્ણો ગૃહે મમ દુર્વૃત્તનિધનાર્થાય તેન નઃ પાવિતં કુલમ્
ભગવાનની પૂજા કરી, તેઓ મારા ઘરમાં દુષ્ટોના વિનાશ માટે અવતરી આવ્યા; એથી અમારું કુળ પવિત્ર થયું છે.