દ્વિતીયસ્ તુ ભરદ્વાજાન્ નામ્ના તેનૈવ વિશ્રુતઃ દ્વાવ્ ઋક્ષૌ સોમવંશે ઽસ્મિન્ દ્વાવ્ એવ ચ પરીક્ષિતૌ
બીજો પુત્ર ભરદ્વાજ નામે પ્રસિદ્ધ થયો. આ ચંદ્રવંશમાં બે ઋક્ષ અને બે પરીક્ષિત થયા.
ભીમસેનાસ્ ત્રયો વિપ્રા દ્વૌ ચાપિ જનમેજયૌ ઋક્ષસ્ય તુ દ્વિતીયસ્ય ભીમસેનો ઽભવત્ સુતઃ
ત્રણ ભીમસેન અને બે જનમેજય થયા, હે વિદ્વાનોએ! બીજા ઋક્ષનો પુત્ર ભીમસેન થયો.
પ્રતીપો ભીમસેનાત્ તુ પ્રતીપસ્ય તુ શાંતનુઃ દેવાપિર્ બાહ્લિકશ્ ચૈવ ત્રય એવ મહારથાઃ
ભીમસેનથી પ્રતિપ થયો અને પ્રતિપથી શાંતનુ થયો. દેવાપિ અને બાહ્લિક—આ ત્રણેય મહાન રથયોધા હતા.
શાંતનોસ્ ત્વ્ અભવદ્ ભીષ્મસ્ તસ્મિન્ વંશે દ્વિજોત્તમાઃ બાહ્લિકસ્ય તુ રાજર્ષેર્ વંશં શૃણુત ભો દ્વિજાઃ
શાંતનુથી ભીષ્મ જન્મ્યા, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો! હવે, હે દ્વિજગણો, બાહ્લિક રાજર્ષિના વંશને સાંભળો.
બાહ્લિકસ્ય સુતશ્ ચૈવ સોમદત્તો મહાયશાઃ જજ્ઞિરે સોમદત્તાત્ તુ ભૂરિર્ ભૂરિશ્રવાઃ શલઃ
બાહ્લિકનો પુત્ર પ્રસિદ્ધ સોમદત્ત થયો; સોમદત્તથી ભૂરી, ભૂરીશ્વર અને શલ જન્મ્યા.
ઉપાધ્યાયસ્ તુ દેવાનાં દેવાપિર્ અભવન્ મુનિઃ ચ્યવનપુત્રઃ કૃતક ઇષ્ટ આસીન્ મહાત્મનઃ
દેવાપિ દેવતાઓના ગુરુ બન્યા, તે મહાન ઋષિ હતા. ચ્યવનપુત્ર કૃતક પણ મહાત્માઓમાં પ્રિય હતા.
શાંતનુસ્ ત્વ્ અભવદ્ રાજા કૌરવાણાં ધુરંધરઃ શાંતનોઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ વંશં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્
શાંતનુ કૌરવોના રાજા અને આધારભૂત બન્યા. હવે હું શાંતનુના ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ વંશનું વર્ણન કરું છું.
ગાઙ્ગં દેવવ્રતં નામ પુત્રં સો ઽજનયત્ પ્રભુઃ સ તુ ભીષ્મ ઇતિ ખ્યાતઃ પાણ્ડવાનાં પિતામહઃ
ગંગાથી જન્મેલો દેવવ્રત નામનો પુત્ર શાંતનુએ પામ્યો; તે ભીષ્મ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, પાંડવોના પિતામહ.
કાલી વિચિત્રવીર્યં તુ જનયામ્ આસ ભો દ્વિજાઃ શાંતનોર્ દયિતં પુત્રં ધર્માત્માનમ્ અકલ્મષમ્
કાળીથી વિचित्रવીર્ય જન્મ્યા, હે બ્રાહ્મણો! તે શાંતનુના પ્રિય, ધર્મનિષ્ઠ અને નિર્દોષ પુત્ર હતા.
કૃષ્ણદ્વૈપાયનાચ્ ચૈવ ક્ષેત્રે વૈચિત્રવીર્યકે ધૃતરાષ્ટ્રં ચ પાણ્ડું ચ વિદુરં ચાપ્ય્ અજીજનત્
કૃષ્ણદ્વૈપાયનથી વિचित्रવીર્યના ક્ષેત્રમાં ધૃતરાષ્ટ્ર, પાંડુ અને વિદુર જન્મ્યા.
ધૃતરાષ્ટ્રસ્ તુ ગાન્ધાર્યાં પુત્રાન્ ઉત્પાદયચ્ છતમ્ તેષાં દુર્યોધનઃ શ્રેષ્ઠઃ સર્વેષામ્ અપિ સ પ્રભુઃ
ધૃતરાષ્ટ્રએ ગાંધારીથી સો પુત્રો પામ્યા; તેમાં દુર્યોધન સર્વમાં શ્રેષ્ઠ અને રાજા થયો.
પાણ્ડોર્ ધનંજયઃ પુત્રઃ સૌભદ્રસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ અભિમન્યોઃ પરીક્ષિત્ તુ પિતા પારીક્ષિતસ્ય હ
પાંડુનો પુત્ર અર્જુન હતો, તેનો પુત્ર સૌભદ્ર હતો; અભિમન્યુનો પુત્ર પરીક્ષિત થયો.
પારીક્ષિતસ્ય કાશ્યાયાં દ્વૌ પુત્રૌ સંબભૂવતુઃ ચન્દ્રાપીડસ્ તુ નૃપતિઃ સૂર્યાપીડશ્ ચ મોક્ષવિત્
પરીક્ષિતના કાશ્યામાંથી બે પુત્રો થયા—એક રાજા ચંદ્રાપીડ અને બીજો મોક્ષને જાણનારો સુર્યાપીડ.
ચન્દ્રાપીડસ્ય પુત્રાણાં શતમ્ ઉત્તમધન્વિનામ્ જાનમેજયમ્ ઇત્ય્ એવં ક્ષાત્રં ભુવિ પરિશ્રુતમ્
ચંદ્રાપીડના સો પુત્રો હતા, બધા ઉત્તમ ધનુર્ધર; તેમા જનમેજય પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ ક્ષત્રિય થયો.
તેષાં જ્યેષ્ઠસ્ તુ તત્રાસીત્ પુરે વારણસાહ્વયે સત્યકર્ણો મહાબાહુર્ યજ્વા વિપુલદક્ષિણઃ
તેમા વારાણસીમાં સૌથી મોટો પુત્ર સત્યકર્ણ હતો, જે મહાબાહુ, યજ્ઞકર્તા અને દાનમાં વિશાળ હતો.
સત્યકર્ણસ્ય દાયાદઃ શ્વેતકર્ણઃ પ્રતાપવાન્ અપુત્રઃ સ તુ ધર્માત્મા પ્રવિવેશ તપોવનમ્
સત્યકર્ણનો વારસદાર પરાક્રમી શ્વેતકર્ણ હતો; પણ તે ધર્મનિષ્ઠ હોવા છતાં સંતાન વિના તપોવનમાં ગયો.
તસ્માદ્ વનગતા ગર્ભં યાદવી પ્રત્યપદ્યત સુચારોર્ દુહિતા સુભ્રૂર્ માલિની ગ્રાહમાલિની
આથી, વનમાં રહીને યાદવ વંશની સુંદર, સુમૂર્તિ, કાળી આંખોવાળી અને માલિની નામની દીકરીએ ગર્ભ ધારણ કર્યો.
સંભૂતે સ ચ ગર્ભે ચ શ્વેતકર્ણઃ પ્રજેશ્વરઃ અન્વગચ્છત્ કૃતં પૂર્વં મહાપ્રસ્થાનમ્ અચ્યુતમ્
જ્યારે એ ગર્ભ પકવાઈ રહ્યો હતો, ત્યારે પ્રજાપતિ શ્વેતકર્ણે અચ્યૂતના પૂર્વ મહાપ્રસ્થાનનું અનુસરણ કર્યું.
સા તુ દૃષ્ટ્વા પ્રિયં તં તુ માલિની પૃષ્ઠતો ઽન્વગાત્ સુચારોર્ દુહિતા સાધ્વી વને રાજીવલોચના
પછી માલિની એ પોતાના પ્રિયજનને જોઈને, કમળ જેવી આંખોવાળી, સારા સ્વરૂપવાળી અને સતી દીકરીએ વનમાં પાછળથી તેનું અનુસરણ કર્યું.
પથિ સા સુષુવે બાલા સુકુમારં કુમારકમ્ તમ્ અપાસ્યાથ તત્રૈવ રાજાનં સાન્વગચ્છત
માર્ગમાં, એ યુવાન સ્ત્રીએ નાજુક પુત્રને જન્મ આપ્યો; તેને ત્યાં જ મૂકી, એ રાજાને અનુસરી આગળ ચાલી.
પતિવ્રતા મહાભાગા દ્રૌપદીવ પુરા સતી કુમારઃ સુકુમારો ઽસૌ ગિરિપૃષ્ઠે રુરોદ હ
પતિવ્રતા અને મહાભાગ્યશાળી એ સ્ત્રી, જેમ દ્રૌપદી હતી, એ નાજુક બાળકને પર્વતની ઢાળ પર મૂકી ગઈ, જ્યાં એ રડતો રહ્યો.
દયાર્થં તસ્ય મેઘાસ્ તુ પ્રાદુરાસન્ મહાત્મનઃ શ્રવિષ્ઠાયાસ્ તુ પુત્રૌ દ્વૌ પૈપ્પલાદિશ્ ચ કૌશિકઃ
એ બાળક પર દયા કરીને, મહાન આત્માવાળાને માટે વાદળો પ્રગટ થયા; શ્રવિષ્ઠાની બે સંતાન હતા, પૈપ્પલાદિ અને કૌશિક.
દૃષ્ટ્વા કૃપાન્વિતૌ ગૃહ્ય તૌ પ્રાક્ષાલયતાં જલે નિઘૃષ્ટૌ તસ્ય પાર્શ્વૌ તુ શિલાયાં રુધિરપ્લુતૌ
એ દયાળુ યુગલે બાળકને જોઈને ઉઠાવ્યો, પાણીમાં ધોઈને, તેની બાજુઓને પથ્થર પર ઘસીને લોહીથી ભીંજવી દીધી.
અજશ્યામઃ સ પાર્શ્વાભ્યાં ઘૃષ્ટાભ્યાં સુસમાહિતઃ અજશ્યામૌ તુ તત્પાર્શ્વૌ દેવેન સંબભૂવતુઃ
એ બાળક બકરાની જેમ કાળું અને બાજુઓ ઘસાઈ ગયેલી, શાંત અને સ્થિર બની ગયું; દેવતાઓના કાર્યથી તેની બાજુઓ બકરાની જેમ કાળી થઈ ગઈ.
અથાજપાર્શ્વ ઇતિ વૈ ચક્રાતે નામ તસ્ય તૌ સ તુ રેમકશાલાયાં દ્વિજાભ્યામ્ અભિવર્ધિતઃ
પછી એ બંનેએ તેનું નામ અજપાર્શ્વ રાખ્યું; એ બ્રાહ્મણ દંપતી દ્વારા રેમકના ઘરે ઉછેરાયો.
રેમકસ્ય તુ ભાર્યા તમ્ ઉદ્વહત્ પુત્રકારણાત્ રેમત્યાઃ સ તુ પુત્રો ઽભૂદ્ બ્રાહ્મણૌ સચિવૌ તુ તૌ
રેમકની પત્નીએ સંતાન માટે તેને પોતાનો પુત્ર સ્વીકાર્યો; એ રેમતીનો પુત્ર બન્યો અને બંને બ્રાહ્મણો તેના સલાહકાર બન્યા.
તેષાં પુત્રાશ્ ચ પૌત્રાશ્ ચ યુગપત્તુલ્યજીવિનઃ સ એષ પૌરવો વંશઃ પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્
તેમના પુત્રો અને પૌત્રો સૌ સાથે, સમાન રીતે જીવન વિતાવતાં; આ મહાત્મા પાંડવોનો પૌરવ વંશ છે.
શ્લોકો ઽપિ ચાત્ર ગીતો ઽયં નાહુષેણ યયાતિના જરાસંક્રમણે પૂર્વં તદા પ્રીતેન ધીમતા
અહીં નાહુષપુત્ર યયાતીએ પણ, જરાની પરિવર્તન વિષે, પ્રસન્ન અને બુદ્ધિમાન થઈ એક શ્લોક ગાયો હતો.
અચન્દ્રાર્કગ્રહા ભૂમિર્ ભવેદ્ ઇયમ્ અસંશયમ્ અપૌરવા મહી નૈવ ભવિષ્યતિ કદાચન
ચાંદ્ર, સૂર્ય અને ગ્રહ વિના આ ધરતી થઈ શકે, પણ પૌરવો વિના ધરતી ક્યારેય નહીં રહે.
એષ વઃ પૌરવો વંશો વિખ્યાતઃ કથિતો મયા તુર્વસોસ્ તુ પ્રવક્ષ્યામિ દ્રુહ્યોશ્ ચાનોર્ યદોસ્ તથા
આ પ્રખ્યાત પૌરવ વંશ મેં તમને વર્ણવ્યો છે; હવે હું તુર્વસુ, દ્રુહ્યુ, અનુ અને યદુના વંશ કહું છું.