દધાનમ્ અસિતે વસ્ત્રે ચારુરૂપાવતંસકમ્ ચારુકુણ્ડલિનં મત્તમ્ અન્તર્જલતલે સ્થિતમ્
તેના શરીરે કાળી વસ્ત્રો, સુંદર મસ્તકશોભા, મનોહર કુંડળ અને મસ્તીથી ભરેલો અવસ્થામાં જળની અંદર ઊભો હતો.
તસ્યોત્સઙ્ગે ઘનશ્યામમ્ આતામ્રાયતલોચનમ્ ચતુર્બાહુમ્ ઉદારાઙ્ગં ચક્રાદ્યાયુધભૂષણમ્
તેના ગોદમાં ઘનઘોર વાદળ જેવો શ્યામ, તાંબડા કમળ જેવી આંખો, ચાર હાથ, ઉદાર અંગો અને ચક્રાદિ શસ્ત્રોથી શોભતો કૃષ્ણ બેઠો હતો.
પીતે વસાનં વસને ચિત્રમાલ્યવિભૂષિતમ્ શક્રચાપતડિન્માલાવિચિત્રમ્ ઇવ તોયદમ્
તે પીળાં વસ્ત્ર પહેરેલો, અદભુત ફૂલોની વણમાલાથી શોભતો અને ઇન્દ્રધનુષની રંગબેરંગી માળાથી સજેલા મેઘ જેવો તેજવાળો હતો.
શ્રીવત્સવક્ષસં ચારુકેયૂરમુકુટોજ્જ્વલમ્ દદર્શ કૃષ્ણમ્ અક્લિષ્ટં પુણ્ડરીકાવતંસકમ્
અકૃરૂરે કૃષ્ણને નિર્દોષ, છાતી પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન, સુંદર કડાં અને મુકુટથી તેજસ્વી તથા કમળમાળાથી શોભતો જોયો.
સનન્દનાદ્યૈર્ મુનિભિઃ સિદ્ધયોગૈર્ અકલ્મષૈઃ સંચિન્ત્યમાનં મનસા નાસાગ્રન્યસ્તલોચનૈઃ
તેને સનંદન જેવા મુનિઓ અને નિષ્કલંક સિદ્ધયોગીઓ મનથી ધ્યાનમાં ધરે છે, જેમની દૃષ્ટિ નાકના ટોચ પર સ્થિર હોય છે.
બલકૃષ્ણૌ તદાક્રૂરઃ પ્રત્યભિજ્ઞાય વિસ્મિતઃ અચિન્તયદ્ અથો શીઘ્રં કથમ્ અત્રાગતાવ્ ઇતિ
પછી અકૃરૂરે બલરામ અને કૃષ્ણને ઓળખ્યા અને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો કે, એ બંને અહીં એટલા જલદી કેમ આવી ગયા.
વિવક્ષોઃ સ્તમ્ભયામ્ આસ વાચં તસ્ય જનાર્દનઃ તતો નિષ્ક્રમ્ય સલિલાદ્ રથમ્ અભ્યાગતઃ પુનઃ
જ્યારે તે બોલવા ઇચ્છતો હતો ત્યારે જનાર્દને તેની વાણી અટકાવી; પછી તે જળમાંથી બહાર આવીને ફરી રથ પાસે ગયો.
દદર્શ તત્ર ચૈવોભૌ રથસ્યોપરિ સંસ્થિતૌ રામકૃષ્ણૌ યથા પૂર્વં મનુષ્યવપુષાન્વિતૌ
ત્યાં તેણે રથ પર બલરામ અને કૃષ્ણને પહેલાં જેવાં માનવી રૂપે ઊભેલા જોયા.
નિમગ્નશ્ ચ પુનસ્ તોયે દદૃશે સ તથૈવ તૌ સંસ્તૂયમાનૌ ગન્ધર્વૈર્ મુનિસિદ્ધમહોરગૈઃ
પછી જ્યારે તે ફરી પાણીમાં ડૂબ્યો, ત્યારે તેણે એ બંનેને એ જ રીતે જોયા, જેમને ગંધર્વો, ઋષિઓ, સિદ્ધો અને મહાન સાપો સ્તુતિ કરતા હતા.
તતો વિજ્ઞાતસદ્ભાવઃ સ તુ દાનપતિસ્ તદા તુષ્ટાવ સર્વવિજ્ઞાનમયમ્ અચ્યુતમ્ ઈશ્વરમ્
પછી, જ્યારે દાનપતિએ તેમનો સાચો સ્વરૂપ ઓળખી લીધો, ત્યારે તેણે સર્વજ્ઞાનથી ભરપૂર, અચ્યૂત, સર્વેશ્વરનું સ્તવન કર્યું.
તન્માત્રરૂપિણે ઽચિન્ત્યમહિમ્ને પરમાત્મને વ્યાપિને નૈકરૂપૈકસ્વરૂપાય નમો નમઃ
જે તું સૂક્ષ્મ તત્ત્વરૂપ છે, અકલ્પનીય મહિમાવાળો, સર્વવ્યાપક પરમાત્મા, અનેક સ્વરૂપ ધરાવતો છતાં એક જ સાચા સ્વરૂપવાળો છે, એવાં તને વારંવાર નમન છે.
શબ્દરૂપાય તે ઽચિન્ત્યહવિર્ભૂતાય તે નમઃ નમો વિજ્ઞાનરૂપાય પરાય પ્રકૃતેઃ પ્રભો
જે તારો સ્વરૂપ ધ્વનિ છે, જેનું પ્રગટત્વ મનથી પણ પાર છે, જે જ્ઞાનરૂપ છે, અને જે પ્રકૃતિના પરમેશ્વર છે, એવાં તને નમસ્કાર છે.
ભૂતાત્મા ચેન્દ્રિયાત્મા ચ પ્રધાનાત્મા તથા ભવાન્ આત્મા ચ પરમાત્મા ચ ત્વમ્ એકઃ પઞ્ચધા સ્થિતઃ
તમે બધા જીવોમાં, ઇન્દ્રિયોમાં, પ્રધાનમાં, આત્મામાં અને પરમાત્મામાં પણ એક જ સ્વરૂપે રહેલા છો; તમે આ પાંચ રીતે એક જ છો.
પ્રસીદ સર્વધર્માત્મન્ ક્ષરાક્ષર મહેશ્વર બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદ્યાભિઃ કલ્પનાભિર્ ઉદીરિતઃ
હે સર્વધર્મના આત્મા, ક્ષર અને અક્ષર મહેશ્વર, જે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને અન્ય કલ્પનાઓ દ્વારા વર્ણવાય છે, કૃપા કરો.
અનાખ્યેયસ્વરૂપાત્મન્ન્ અનાખ્યેયપ્રયોજન અનાખ્યેયાભિધાન ત્વાં નતો ઽસ્મિ પરમેશ્વરમ્
હે અનિવાચ્ય સ્વરૂપવાળા, અનિવાચ્ય હેતુ અને અનિવાચ્ય નામ ધરાવનાર પરમેશ્વર, હું તને નમન કરું છું.
ન યત્ર નાથ વિદ્યન્તે નામજાત્યાદિકલ્પનાઃ તદ્ બ્રહ્મ પરમં નિત્યમ્ અવિકારિ ભવાન્ અજઃ
હે નાથ, જ્યાં નામ, જાતિ વગેરે કલ્પનાઓ નથી, એ પરમ, શાશ્વત, અપરિવર્તનશીલ બ્રહ્મ છે; તમે અજન્મા છો.
ન કલ્પનામ્ ઋતે ઽર્થસ્ય સર્વસ્યાધિગમો યતઃ તતઃ કૃષ્ણાચ્યુતાનન્ત વિષ્ણુસંજ્ઞાભિર્ ઈડ્યસે
કારણ કે દરેક વસ્તુની સમજ કલ્પના પર આધારિત છે, તેથી હે કૃષ્ણ, અચ્યૂત, અનંત, તમને વિષ્ણુ વગેરે નામોથી પુજવામાં આવો છો.
સર્વાત્મંસ્ ત્વમ્ અજ વિકલ્પનાભિર્ એતૈર્ દેવાસ્ ત્વં જગદ્ અખિલં ત્વમ્ એવ વિશ્વમ્ વિશ્વાત્મંસ્ ત્વમ્ અતિવિકારભેદહીનઃ સર્વસ્મિન્ નહિ ભવતો ઽસ્તિ કિંચિદ્ અન્યત્
તમે સર્વના આત્મા, અજન્મા છો, અને આ કલ્પનાઓ દ્વારા દેવતાઓ પણ તમે જ છો; આખું જગત, આખું વિશ્વ અને વિશ્વાત્મા પણ તમે જ છો; તમે સર્વે બદલાવ અને ભેદથી રહિત છો; તમામાં બીજું કંઈ નથી.
ત્વં બ્રહ્મા પશુપતિર્ અર્યમા વિધાતા ત્વં ધાતા ત્રિદશપતિઃ સમીરણો ઽગ્નિઃ તોયેશો ધનપતિર્ અન્તકસ્ ત્વમ્ એકો ભિન્નાત્મા જગદ્ અપિ પાસિ શક્તિભેદૈઃ
તમે બ્રહ્મા, પશુપતિ, અર્યમા, સર્જનહાર, પોષક, દેવોના સ્વામી, પવન, અગ્નિ, જળના સ્વામી, ધનની સ્વામી અને યમ પણ છો; તમે એક જ હોવા છતાં અનેક શક્તિઓથી જગતનું રક્ષણ કરો છો.
વિશ્વં ભવાન્ સૃજતિ હન્તિ ગભસ્તિરૂપો વિશ્વં ચ તે ગુણમયો ઽયમ્ અજ પ્રપઞ્ચઃ રૂપં પરં સદિતિવાચકમ્ અક્ષરં યજ્ જ્ઞાનાત્મને સદસતે પ્રણતો ઽસ્મિ તસ્મૈ
તમે જગતનું સર્જન કરો છો અને નાશ પણ કરો છો, પ્રકાશરૂપે પ્રગટો છો; આ આખું ગુણમય જગત તમારું અજન્મા સ્વરૂપ છે; જે પરમ, અવિનાશી, 'સત્' કહેવાતું સ્વરૂપ છે, જે જ્ઞાન અને સદસદરૂપ છે, તેને હું નમન કરું છું.
ૐ નમો વાસુદેવાય નમઃ સંકર્ષણાય ચ પ્રદ્યુમ્નાય નમસ્ તુભ્યમ્ અનિરુદ્ધાય તે નમઃ
ૐ, વાસુદેવને નમસ્કાર, સંકર્ષણને નમસ્કાર, પ્રદ્યુમ્નને નમસ્કાર અને અનિરુદ્ધને પણ નમસ્કાર.
એવમ્ અન્તર્ જલે કૃષ્ણમ્ અભિષ્ટૂય સ યાદવઃ અર્ઘયામ્ આસ સર્વેશં ધૂપપુષ્પૈર્ મનોમયૈઃ
આ રીતે, પાણીમાં જ એ યાદવ કૃષ્ણની સ્તુતિ કરી, અને સર્વના સ્વામીનું મનથી રચેલા ધૂપ અને પુષ્પોથી અર્જ્ય અર્પણ કર્યું.
પરિત્યજ્યાન્યવિષયં મનસ્ તત્ર નિવેશ્ય સઃ બ્રહ્મભૂતે ચિરં સ્થિત્વા વિરરામ સમાધિતઃ
બાકી બધાં વિષયોને છોડીને, તેણે મનને ત્યાં જ સ્થિર કર્યું; બ્રહ્મસ્વરૂપમાં લાંબો સમય સ્થિર રહી, અંતે ધ્યાનમાં લીન થઈ શાંત થયો.
કૃતકૃત્યમ્ ઇવાત્માનં મન્યમાનો દ્વિજોત્તમાઃ આજગામ રથં ભૂયો નિર્ગમ્ય યમુનામ્ભસઃ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજો, પોતે બધું પૂરું કર્યું એવું માની, તે યમુનાના પાણીમાંથી બહાર આવી ફરી રથ પાસે ગયો.
રામકૃષ્ણૌ દદર્શાથ યથાપૂર્વમ્ અવસ્થિતૌ વિસ્મિતાક્ષં તદાક્રૂરં તં ચ કૃષ્ણો ઽભ્યભાષત
તેને રામ અને કૃષ્ણને પૂર્વવત ઊભેલા જોયા; ત્યારે કૃષ્ણે અક્રૂરાની આશ્ચર્યચકિત નજર જોઈને તેને પૂછ્યું.
કિં ત્વયા દૃષ્ટમ્ આશ્ચર્યમ્ અક્રૂર યમુનાજલે વિસ્મયોત્ફુલ્લનયનો ભવાન્ સંલક્ષ્યતે યતઃ
હે અક્રૂર, યમુનાના પાણીમાં તું કયું આશ્ચર્ય જોયું કે તારી આંખો આશ્ચર્યથી ફાટી નીકળી છે?
અન્તર્ જલે યદ્ આશ્ચર્યં દૃષ્ટં તત્ર મયાચ્યુત તદ્ અત્રૈવ હિ પશ્યામિ મૂર્તિમત્ પુરતઃ સ્થિતમ્
હે અચ્યૂત, જે અદ્ભુત દૃશ્ય મેં પાણીમાં જોયું હતું, એ જ અહિં મારી સામે સાકાર રૂપે ઉભું છે.
જગદ્ એતન્ મહાશ્ચર્યરૂપં યસ્ય મહાત્મનઃ તેનાશ્ચર્યપરેણાહં ભવતા કૃષ્ણ સંગતઃ
આ આખું જગત એ મહાન આત્માનું અદ્ભુત સ્વરૂપ ધરાવે છે; હે કૃષ્ણ, તમે તો અદ્ભુતોથી પણ ઉપર છો, તમારી સાથે મળવાથી હું ધન્ય થયો છું.
તત્ કિમ્ એતેન મથુરાં પ્રયામો મધુસૂદન બિભેમિ કંસાદ્ ધિગ્ જન્મ પરપિણ્ડોપજીવિનઃ
હવે આથી શું લાભ? ચાલો, મધુરા તરફ જઈએ, હે મધુસૂદન. મને કંસનો ડર છે—અને જે બીજાના ભરણપોષણ પર જીવે છે, એ જીવનને શરમ આવે.
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ચોદયામ્ આસ તાન્ હયાન્ વાતરંહસઃ સંપ્રાપ્તશ્ ચાપિ સાયાહ્ને સો ઽક્રૂરો મથુરાં પુરીમ્ વિલોક્ય મથુરાં કૃષ્ણં રામં ચાહ સ યાદવઃ
આ રીતે કહીને, તેણે તેજસ્વી ઘોડાઓને દોડાવ્યા. સાંજ પડતાં, યાદવ અક્રૂર જ્યારે મધુરા પહોંચ્યો, ત્યારે તેણે કૃષ્ણ અને રામને જોઈને વાત કરી.