અથેશ માં કંસપરિગ્રહેણ દોષાસ્પદીભૂતમ્ અદોષયુક્તમ્ કર્તા ન માનોપહિતં ધિગ્ અસ્તુ યસ્માન્ મનઃ સાધુબહિષ્કૃતો યઃ
હે ઈશ્વર, કન્સ સાથેના સંબંધથી હું દોષોથી ભરાઈ ગયો છું, પણ હું સ્વભાવથી દોષી નથી; મારા મનમાં અહંકાર ન રહે, કારણ કે મારા મનને સજ્જનોની વચ્ચેથી દૂર કરી દેવામાં આવ્યું છે.
જ્ઞાનાત્મકસ્યાખિલસત્ત્વરાશેર્ વ્યાવૃત્તદોષસ્ય સદાસ્ફુટસ્ય કિં વા જગત્ય્ અત્ર સમસ્તપુંસામ્ અજ્ઞાતમ્ અસ્યાસ્તિ હૃદિ સ્થિતસ્ય
જે જ્ઞાનરૂપ છે, સર્વ જીવોના આધાર છે, સદા શુદ્ધ અને સ્પષ્ટ છે—જ્યારે એ સર્વના હૃદયમાં વસે છે, ત્યારે દુનિયામાં એવું શું છે જે અજાણ્યું રહે?
તસ્માદ્ અહં ભક્તિવિનમ્રગાત્રો વ્રજામિ વિશ્વેશ્વરમ્ ઈશ્વરાણામ્ અંશાવતારં પુરુષોત્તમસ્ય અનાદિમધ્યાન્તમ્ અજસ્ય વિષ્ણોઃ
એથી હું ભક્તિથી નમ્ર થયેલા શરીરે વિશ્વના ઈશ્વર, સર્વ ઈશ્વરોના ઈશ્વર, પુરુષોત્તમના અંશરૂપ, અનાદિ, મધ્યરહિત, અંતરહિત અને અજ જન્મેલા વિષ્ણુને શરણ જઈ રહ્યો છું.
ચિન્તયન્ન્ ઇતિ ગોવિન્દમ્ ઉપગમ્ય સ યાદવઃ અક્રૂરો ઽસ્મીતિ ચરણૌ નનામ શિરસા હરેઃ
આવી રીતે ગોવિંદનું સ્મરણ કરતા, યાદવ અક્રૂર હરિના ચરણે ગયો અને માથું નમાવી કહ્યું: 'હું અક્રૂર છું.'
સો ઽપ્ય્ એનં ધ્વજવજ્રાબ્જકૃતચિહ્નેન પાણિના સંસ્પૃશ્યાકૃષ્ય ચ પ્રીત્યા સુગાઢં પરિષસ્વજે
તેમણે પણ ધ્વજ, વજ્ર અને કમળના ચિહ્નવાળા હાથથી અક્રૂરને સ્પર્શ કર્યો, પ્રેમથી નજીક ખેંચી, ગાઢ રીતે ભેટી લીધા.
કૃતસંવદનૌ તેન યથાવદ્ બલકેશવૌ તતઃ પ્રવિષ્ટૌ સહસા તમ્ આદાયાત્મમન્દિરમ્
પછી અક્રૂર સાથે યોગ્ય રીતે વાતચીત કરીને, બલરામ અને કેશવ તેને લઈને ઝડપથી પોતાના ઘરમા પ્રવેશ્યા.
સહ તાભ્યાં તદાક્રૂરઃ કૃતસંવન્દનાદિકઃ ભુક્તભોજ્યો યથાન્યાયમ્ આચચક્ષે તતસ્ તયોઃ
પછી બંને સાથે અક્રૂરે આવકારની તમામ રીતિ-રિવાજો કર્યા, યોગ્ય રીતે ભોજન લીધું અને પછી બંનેને બધું વર્ણન કર્યું.
યથા નિર્ભર્ત્સિતસ્ તેન કંસેનાનકદુન્દુભિઃ યથા ચ દેવકી દેવી દાનવેન દુરાત્મના
કંસે અનકદુંદુભિને કેવી રીતે ધિક્કાર્યો અને દાનવી સ્વભાવના દુષ્ટે દેવી દેવકી સાથે શું વર્તન કર્યું, તે બધું કહ્યું.
ઉગ્રસેને યથા કંસઃ સ દુરાત્મા ચ વર્તતે યં ચૈવાર્થં સમુદ્દિશ્ય કંસેન સ વિસર્જિતઃ
કંસે ઉગ્રસેન સાથે કેવી રીતે વર્તન કર્યું અને કયા હેતુથી કંસે અક્રૂરને મોકલ્યો, તે પણ જણાવ્યું.
તત્ સર્વં વિસ્તરાચ્ છ્રુત્વા ભગવાન્ કેશિસૂદનઃ ઉવાચાખિલમ્ એતત્ તુ જ્ઞાતં દાનપતે મયા
આ બધું વિગતે સાંભળીને, કેશીસૂદન ભગવાને કહ્યું: 'હે દાનપતિ, આ બધું તો હું પહેલેથી જ જાણું છું.'
કરિષ્યે ચ મહાભાગ યદ્ અત્રૌપાયિકં મતમ્ વિચિન્ત્યં નાન્યથૈતત્ તે વિદ્ધિ કંસં હતં મયા
'હે ભાગ્યશાળી, અહીં જે યોગ્ય છે તે હું કરીશ; જાણ કે કંસ મારા દ્વારા પહેલેથી જ મારો ગયો છે.'
અહં રામશ્ ચ મથુરાં શ્વો યાસ્યાવઃ સમં ત્વયા ગોપવૃદ્ધાશ્ ચ યાસ્યન્તિ આદાયોપાયનં બહુ
'આવતીકાલે, હું અને રામ તારી સાથે મળીને મથુરા જઈશું, અને વડીલ ગોપો પણ ઘણાં ઉપાયન લઈને આવશે.'
નિશેયં નીયતાં વીર ન ચિન્તાં કર્તુમ્ અર્હસિ ત્રિરાત્રાભ્યન્તરે કંસં હનિષ્યામિ સહાનુગમ્
હે વીર, નિશ્ચિત રહો અને ચિંતા ન કરો; ત્રણ રાતમાં હું કંસને અને તેના સાથીઓને મારી નાખીશ.
સમાદિશ્ય તતો ગોપાન્ અક્રૂરો ઽપિ સકેશવઃ સુષ્વાપ બલભદ્રશ્ ચ નન્દગોપગૃહે ગતઃ
પછી અક્રૂરાએ ગોપાળોને સૂચના આપી, અને અક્રૂરા, કેશવ તથા બલભદ્ર ત્રણેયે નંદગોપના ઘરમાં જઈને આરામથી ઊંઘી લીધું.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે રામકૃષ્ણૌ મહાબલૌ અક્રૂરેણ સમં ગન્તુમ્ ઉદ્યતૌ મથુરાં પુરીમ્
પછી સવારે, જ્યારે આકાશ સ્વચ્છ હતું, ત્યારે બલવાન રામ અને કૃષ્ણ અક્રૂરા સાથે મળીને મથુરા જવા તૈયાર થયા.
દૃષ્ટ્વા ગોપીજનઃ સાસ્રઃ શ્લથદ્વલયબાહુકઃ નિશ્વસંશ્ ચાતિદુઃખાર્તઃ પ્રાહ ચેદં પરસ્પરમ્
આ જોઈને ગોપીઓની આંખોમાંથી આંસુ વહી પડ્યા, હાથની ચુડીઓ ઢીલી પડી ગઈ, અને દુઃખથી ભરેલા હૃદયથી ઊંડી ઉશ્કેરા કાઢી એકબીજાને કહ્યું.
મથુરાં પ્રાપ્ય ગોવિન્દઃ કથં ગોકુલમ્ એષ્યતિ નાગરસ્ત્રીકલાલાપમધુ શ્રોત્રેણ પાસ્યતિ
મથુરા પહોંચી ગયા પછી, ગોવિંદ કેવી રીતે પાછા ગોકુલ આવશે? હવે તો એ શહેરની સ્ત્રીઓની મીઠી વાતો પોતાના કાનથી સાંભળશે.
વિલાસિવાક્યજાતેષુ નાગરીણાં કૃતાસ્પદમ્ ચિત્તમ્ અસ્ય કથં ગ્રામ્યગોપગોપીષુ યાસ્યતિ
જ્યારે શહેરની સ્ત્રીઓની રમણીય વાતોમાં તેનું મન ફસાઈ જશે, ત્યારે એનું મન ફરીથી ગામની ગોપીઓ પાસે કેમ આવશે?
સારં સમસ્તગોષ્ઠસ્ય વિધિના હરતા હરિમ્ પ્રહૃતં ગોપયોષિત્સુ નિઘૃણેન દુરાત્મના
આ સમગ્ર ગોપાળ સમાજનો સાર, એટલે કે હરિ, અમાનવીય અને દોષી માણસ દ્વારા ગોપીઓમાંથી છીનવી લેવામાં આવ્યો છે.
ભાવગર્ભસ્મિતં વાક્યં વિલાસલલિતા ગતિઃ નાગરીણામ્ અતીવૈતત્ કટાક્ષેક્ષિતમ્ એવ તુ
શહેરની સ્ત્રીઓની ભાવથી ભરેલી વાતો, રમૂજી ચાલ અને તિરછા નજરો ખરેખર ખૂબ આકર્ષક છે.
ગ્રામ્યો હરિર્ અયં તાસાં વિલાસનિગડૈર્ યતઃ ભવતીનાં પુનઃ પાર્શ્વં કયા યુક્ત્યા સમેષ્યતિ
આ ગામડો હરિ હવે તેમની લાલચભરી લિલાઓમાં બંધાઈ જશે; પછી એ ફરીથી તમારી પાસે કઈ રીતે આવશે?
એષો હિ રથમ્ આરુહ્ય મથુરાં યાતિ કેશવઃ અક્રૂરક્રૂરકેણાપિ હતાશેન પ્રતારિતઃ
આ જુઓ, કેશવ રથ પર ચઢીને અક્રૂરા સાથે મથુરા જઈ રહ્યો છે; એ અક્રૂરા તો ખરેખર ક્રૂર અને નિરાશાજનક છે.
કિં ન વેત્તિ નૃશંસો ઽયમ્ અનુરાગપરં જનમ્ યેનેમમ્ અક્ષરાહ્લાદં નયત્ય્ અન્યત્ર નો હરિમ્
આ નિર્દય માણસને ખબર નથી કે આપણે કેટલા પ્રેમથી ભરેલા છીએ? એ કેમ અમારો હંમેશાં આનંદ આપનાર હરિને અહીંથી લઈ જાય છે અને અમને એકલા છોડે છે?
એષ રામેણ સહિતઃ પ્રયાત્ય્ અત્યન્તનિર્ઘૃણઃ રથમ્ આરુહ્ય ગોવિન્દસ્ ત્વર્યતામ્ અસ્ય વારણે
આ તો એકદમ નિર્દય બનીને રામ સાથે રથ પર ચઢીને જઈ રહ્યો છે; ચાલો, આપણે જલદી જઈને ગોવિંદને રોકી લઈએ.
ગુરૂણામ્ અગ્રતો વક્તું કિં બ્રવીષિ ન નઃ ક્ષમમ્ ગુરવઃ કિં કરિષ્યન્તિ દગ્ધાનાં વિરહાગ્નિના
તમે કેમ કહો છો કે આપણે વડીલોના સામે બોલવું જોઈએ? એ તો યોગ્ય નથી. વિયોગની આગમાં સળગતાંને વડીલો શું મદદ કરી શકે?
નન્દગોપમુખા ગોપા ગન્તુમ્ એતે સમુદ્યતાઃ નોદ્યમં કુરુતે કશ્ચિદ્ ગોવિન્દવિનિવર્તને
નંદગોપના નેતૃત્વમાં બધા ગોપાળો જવા તૈયાર છે, પણ ગોવિંદને પાછો લાવવા કોઈ પ્રયત્ન કરતો નથી.
સુપ્રભાતાદ્ય રજની મથુરાવાસિયોષિતામ્ યાસામ્ અચ્યુતવક્ત્રાબ્જે યાતિ નેત્રાલિભોગ્યતામ્
આજે મથુરાની સ્ત્રીઓ માટે સુંદર સવાર છે, કારણ કે હવે તેમના નેત્રો અચ્યૂતના કમળ જેવા મુખને નિહાળી શકશે.
ધન્યાસ્ તે પથિ યે કૃષ્ણમ્ ઇતો યાન્તમ્ અવારિતાઃ ઉદ્વહિષ્યન્તિ પશ્યન્તઃ સ્વદેહં પુલકાઞ્ચિતમ્
ધન્ય છે એ લોકો, જે અવરોધ વિના કૃષ્ણને રસ્તે જતા જોઈ શકશે અને આનંદથી પોતાનું શરીર રોમાંચિત થઈ જશે.
મથુરાનગરીપૌરનયનાનાં મહોત્સવઃ ગોવિન્દવદનાલોકાદ્ અતીવાદ્ય ભવિષ્યતિ
મથુરાના નગરવાસીઓ માટે આજે મહોત્સવ જેવો દિવસ છે, કારણ કે તેઓ ગોવિંદના મુખનું દર્શન કરશે.
કો નુ સ્વપ્નઃ સભાગ્યાભિર્ દૃષ્ટસ્ તાભિર્ અધોક્ષજમ્ વિસ્તારિકાન્તનયના યા દ્રક્ષ્યન્ત્ય્ અનિવારિતમ્
આ કયો સ્વપ્ન છે, જે ભાગ્યશાળી સ્ત્રીઓએ જોયો છે, જેમની વિશાળ આંખો અડોખ્ષજને અવરોધ વિના નિહાળી શકશે?