સાંપ્રતં ચ જગત્સ્વામી કાર્યજાતે વ્રજે સ્થિતિમ્ કર્તું મનુષ્યતાં પ્રાપ્તઃ સ્વેચ્છાદેહધૃગ્ અવ્યયઃ
હમણા જગતના સ્વામી, જે અવિનાશી છે, પોતાના ઇચ્છાથી માનવ રૂપમાં આવ્યા છે, જેથી કર્મક્ષેત્રમાં વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે.
યો ઽનન્તઃ પૃથિવીં ધત્તે શિખરસ્થિતિસંસ્થિતામ્ સો ઽવતીર્ણો જગત્યર્થે મામ્ અક્રૂરેતિ વક્ષ્યતિ
જે અનંત છે અને પૃથ્વીને તેના શિખરો પર ધરે છે, એ જગતના કલ્યાણ માટે અવતર્યા છે અને મને 'અકરૂર' કહીને સંબોધશે.
પિતૃબન્ધુસુહૃદ્ભ્રાતૃમાતૃબન્ધુમયીમ્ ઇમામ્ યન્માયાં નાલમ્ ઉદ્ધર્તું જગત્ તસ્મૈ નમો નમઃ
પિતા, મિત્ર, ભાઈ, માતા અને સંબંધીઓથી બનેલી જેમની માયા છે, અને જેને જગતમાંથી દૂર કરવી અશક્ય છે, એવા તેમને હું વારંવાર નમન કરું છું.
તરન્ત્ય્ અવિદ્યાં વિતતાં હૃદિ યસ્મિન્ નિવેશિતે યોગમાયામ્ ઇમાં મર્ત્યાસ્ તસ્મૈ વિદ્યાત્મને નમઃ
જેમના હૃદયમાં યોગમાયા સ્થિર થાય છે, તેઓ આ વિશાળ અવિદ્યાને પાર કરી જાય છે; એવા જ્ઞાનમય સ્વરૂપને હું નમસ્કાર કરું છું.
યજ્વભિર્ યજ્ઞપુરુષો વાસુદેવશ્ ચ શાશ્વતૈઃ વેદાન્તવેદિભિર્ વિષ્ણુઃ પ્રોચ્યતે યો નતો ઽસ્મિ તમ્
યજ્ઞ કરનારા જેમને યજ્ઞપુરુષ કહે છે, શાશ્વત લોકો જેમને વાસુદેવ કહે છે, અને વેદાંત જાણનારા જેમને વિષ્ણુ કહે છે, એવા તેમને હું નમન કરું છું.
તથા યત્ર જગદ્ ધામ્નિ ધાર્યતે ચ પ્રતિષ્ઠિતમ્ સદસત્ત્વં સ સત્ત્વેન મય્ય્ અસૌ યાતુ સૌમ્યતામ્
જ્યાં જગત ટકી રહ્યું છે અને સ્થિર છે, જ્યાં સત્ય અને અસત્ય બંને છે, એ પોતાનાં સ્વરૂપથી મને શાંતિ અને સૌમ્યતા આપે.
સ્મૃતે સકલકલ્યાણભાજનં યત્ર જાયતે પુરુષપ્રવરં નિત્યં વ્રજામિ શરણં હરિમ્
જેની સ્મૃતિથી સર્વ કલ્યાણ મળે છે, એવા સર્વોત્તમ પુરુષ હરિને હું હંમેશા શરણું જાઉં છું.
ઇત્થં સ ચિન્તયન્ વિષ્ણું ભક્તિનમ્રાત્મમાનસઃ અક્રૂરો ગોકુલં પ્રાપ્તઃ કિંચિત્ સૂર્યે વિરાજતિ
આ રીતે, ભક્તિથી નમ્ર મનથી વિષ્ણુનું ચિંતન કરતા, અકરૂર ગોકુલ પહોંચ્યા, ત્યારે થોડું સૂર્ય પ્રકાશતો હતો.
સ દદર્શ તદા તત્ર કૃષ્ણમ્ આદોહને ગવામ્ વત્સમધ્યગતં ફુલ્લનીલોત્પલદલચ્છવિમ્
ત્યાં તેણે કૃષ્ણને ગાય દોહન સમયે, વાછરડાઓ વચ્ચે, ફૂલેલા નીલકમળ જેવી કાંતિ ધરાવતા જોયા.
પ્રફુલ્લપદ્મપત્ત્રાક્ષં શ્રીવત્સાઙ્કિતવક્ષસમ્ પ્રલમ્બબાહુમ્ આયામતુઙ્ગોરસ્થલમ્ ઉન્નસમ્
જેમની આંખો ફૂલેલા કમળપાંદડાં જેવી છે, વક્ષ પર શ્રીવત્સનું ચિહ્ન છે, લાંબા હાથ, વિશાળ અને ઊંચા ખભા, અને ઉંચું નાક છે.
સવિલાસસ્મિતાધારં બિભ્રાણં મુખપઙ્કજમ્ તુઙ્ગરક્તનખં પદ્ભ્યાં ધરણ્યાં સુપ્રતિષ્ઠિતમ્
મુખ પર રમૂજી સ્મિતથી શોભતા કમળ જેવા ચહેરા સાથે, ઊંચા લાલ નખ ધરાવતા, અને પગથી પૃથ્વી પર મજબૂતીથી ઊભેલા.
બિભ્રાણં વાસસી પીતે વન્યપુષ્પવિભૂષિતમ્ સાન્દ્રનીલલતાહસ્તં સિતામ્ભોજાવતંસકમ્
પીળાં વસ્ત્રો પહેરેલા, વનફૂલોની શોભાથી સજ્જ, હાથમાં ઘન નીલવર્ણ લતા અને માથે સફેદ કમળ ધારણ કરેલું.
હંસેન્દુકુન્દધવલં નીલામ્બરધરં દ્વિજાઃ તસ્યાનુ બલભદ્રં ચ દદર્શ યદુનન્દનમ્
તેમની બાજુમાં, યદુકુલના આનંદ, બલભદ્રને દ્વિજોએ જોયા, જે હંસ, ચાંદણી કે કુન્દ જેવા ધવળ અને નીલવસ્ત્રધારી હતા.
પ્રાંશુમ્ ઉત્તુઙ્ગબાહું ચ વિકાશિમુખપઙ્કજમ્ મેઘમાલાપરિવૃતં કૈલાસાદ્રિમ્ ઇવાપરમ્
તેને ઊંચા, વિશાળ હાથવાળા, પ્રકાશિત કમળમુખવાળા, મેઘમાળા વડે ઘેરાયેલા, અને બીજા કૈલાસ પર્વત જેવા જોયા.
તૌ દૃષ્ટ્વા વિકસદ્વક્ત્રસરોજઃ સ મહામતિઃ પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગસ્ તદાક્રૂરો ઽભવદ્ દ્વિજાઃ
તેમને જોઈને, અક્રૂરનું મુખ કમળ જેવું ખીલી ઉઠ્યું અને આખા શરીરે આનંદની લહેર ફરી ગઈ, હે દ્વિજો.
ય એતત્ પરમં ધામ એતત્ તત્ પરમં પદમ્ અભવદ્ વાસુદેવો ઽસૌ દ્વિધા યો ઽયં વ્યવસ્થિતઃ
આ જ સર્વોચ્ચ સ્થાન છે, આ જ પરમ પદ છે—યહાં વાસુદેવ પોતે બે રૂપે સ્થિર થયેલા છે.
સાફલ્યમ્ અક્ષ્ણોર્ યુગપન્ મમાસ્તુ દૃષ્ટે જગદ્ધાતરિ હાસમ્ ઉચ્ચૈઃ અપ્ય્ અઙ્ગમ્ એતદ્ ભગવત્પ્રસાદાદ્ દત્તાઙ્ગસઙ્ગે ફલવર્ત્મ તત્ સ્યાત્
મારે આંખોને આજે જ પૂર્ણતા મળે, કારણ કે મેં જગતના પાલકને અને તેમના તેજસ્વી સ્મિતને જોયા છે; ભગવાનની કૃપાથી, આ શરીર પણ તેમના સંગથી ફળદાયી માર્ગે જઈ શકે.
અદ્યૈવ સ્પૃષ્ટ્વા મમ હસ્તપદ્મં કરિષ્યતિ શ્રીમદનન્તમૂર્તિઃ યસ્યાઙ્ગુલિસ્પર્શહતાખિલાઘૈર્ અવાપ્યતે સિદ્ધિર્ અનુત્તમા નરૈઃ
આજે મારા કમળ જેવા હાથને સ્પર્શ કરીને શ્રીમદ્ અનંતમૂર્તિ કંઈક કરશે; જેમના માત્ર આંગળીના સ્પર્શથી બધા પાપ નાશ પામે છે અને મનુષ્યોને શ્રેષ્ઠ સિદ્ધિ મળે છે.
તથાશ્વિરુદ્રેન્દ્રવસુપ્રણીતા દેવાઃ પ્રયચ્છન્તિ વરં પ્રહૃષ્ટાઃ ચક્રં ઘ્નતા દૈત્યપતેર્ હૃતાનિ દૈત્યાઙ્ગનાનાં નયનાન્તરાણિ
એ રીતે આશ્વિન, રુદ્ર, ઈન્દ્ર અને વસુઓ જેવી દેવતાઓ આનંદથી વર્દાન આપે છે; જ્યારે દૈત્યપતિને ચક્રથી મારો ત્યારે દૈત્યકન્યાઓની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
યત્રામ્બુ વિન્યસ્ય બલિર્ મનોભ્યામ્ અવાપ ભોગાન્ વસુધાતલસ્થઃ તથામરેશસ્ ત્રિદશાધિપત્યં મન્વન્તરં પૂર્ણમ્ અવાપ શક્રઃ
જ્યાં બલિએ મનથી જળ અર્પણ કરીને પૃથ્વી પર રહીને ભોગો પ્રાપ્ત કર્યા; એ જ રીતે અમરદેવોના રાજા ઈન્દ્રે પણ દેવરાજ્યનો આખો મન્વંતર ભોગવ્યો.
અથેશ માં કંસપરિગ્રહેણ દોષાસ્પદીભૂતમ્ અદોષયુક્તમ્ કર્તા ન માનોપહિતં ધિગ્ અસ્તુ યસ્માન્ મનઃ સાધુબહિષ્કૃતો યઃ
હે ઈશ્વર, કન્સ સાથેના સંબંધથી હું દોષોથી ભરાઈ ગયો છું, પણ હું સ્વભાવથી દોષી નથી; મારા મનમાં અહંકાર ન રહે, કારણ કે મારા મનને સજ્જનોની વચ્ચેથી દૂર કરી દેવામાં આવ્યું છે.
જ્ઞાનાત્મકસ્યાખિલસત્ત્વરાશેર્ વ્યાવૃત્તદોષસ્ય સદાસ્ફુટસ્ય કિં વા જગત્ય્ અત્ર સમસ્તપુંસામ્ અજ્ઞાતમ્ અસ્યાસ્તિ હૃદિ સ્થિતસ્ય
જે જ્ઞાનરૂપ છે, સર્વ જીવોના આધાર છે, સદા શુદ્ધ અને સ્પષ્ટ છે—જ્યારે એ સર્વના હૃદયમાં વસે છે, ત્યારે દુનિયામાં એવું શું છે જે અજાણ્યું રહે?
તસ્માદ્ અહં ભક્તિવિનમ્રગાત્રો વ્રજામિ વિશ્વેશ્વરમ્ ઈશ્વરાણામ્ અંશાવતારં પુરુષોત્તમસ્ય અનાદિમધ્યાન્તમ્ અજસ્ય વિષ્ણોઃ
એથી હું ભક્તિથી નમ્ર થયેલા શરીરે વિશ્વના ઈશ્વર, સર્વ ઈશ્વરોના ઈશ્વર, પુરુષોત્તમના અંશરૂપ, અનાદિ, મધ્યરહિત, અંતરહિત અને અજ જન્મેલા વિષ્ણુને શરણ જઈ રહ્યો છું.
ચિન્તયન્ન્ ઇતિ ગોવિન્દમ્ ઉપગમ્ય સ યાદવઃ અક્રૂરો ઽસ્મીતિ ચરણૌ નનામ શિરસા હરેઃ
આવી રીતે ગોવિંદનું સ્મરણ કરતા, યાદવ અક્રૂર હરિના ચરણે ગયો અને માથું નમાવી કહ્યું: 'હું અક્રૂર છું.'
સો ઽપ્ય્ એનં ધ્વજવજ્રાબ્જકૃતચિહ્નેન પાણિના સંસ્પૃશ્યાકૃષ્ય ચ પ્રીત્યા સુગાઢં પરિષસ્વજે
તેમણે પણ ધ્વજ, વજ્ર અને કમળના ચિહ્નવાળા હાથથી અક્રૂરને સ્પર્શ કર્યો, પ્રેમથી નજીક ખેંચી, ગાઢ રીતે ભેટી લીધા.
કૃતસંવદનૌ તેન યથાવદ્ બલકેશવૌ તતઃ પ્રવિષ્ટૌ સહસા તમ્ આદાયાત્મમન્દિરમ્
પછી અક્રૂર સાથે યોગ્ય રીતે વાતચીત કરીને, બલરામ અને કેશવ તેને લઈને ઝડપથી પોતાના ઘરમા પ્રવેશ્યા.
સહ તાભ્યાં તદાક્રૂરઃ કૃતસંવન્દનાદિકઃ ભુક્તભોજ્યો યથાન્યાયમ્ આચચક્ષે તતસ્ તયોઃ
પછી બંને સાથે અક્રૂરે આવકારની તમામ રીતિ-રિવાજો કર્યા, યોગ્ય રીતે ભોજન લીધું અને પછી બંનેને બધું વર્ણન કર્યું.
યથા નિર્ભર્ત્સિતસ્ તેન કંસેનાનકદુન્દુભિઃ યથા ચ દેવકી દેવી દાનવેન દુરાત્મના
કંસે અનકદુંદુભિને કેવી રીતે ધિક્કાર્યો અને દાનવી સ્વભાવના દુષ્ટે દેવી દેવકી સાથે શું વર્તન કર્યું, તે બધું કહ્યું.
ઉગ્રસેને યથા કંસઃ સ દુરાત્મા ચ વર્તતે યં ચૈવાર્થં સમુદ્દિશ્ય કંસેન સ વિસર્જિતઃ
કંસે ઉગ્રસેન સાથે કેવી રીતે વર્તન કર્યું અને કયા હેતુથી કંસે અક્રૂરને મોકલ્યો, તે પણ જણાવ્યું.
તત્ સર્વં વિસ્તરાચ્ છ્રુત્વા ભગવાન્ કેશિસૂદનઃ ઉવાચાખિલમ્ એતત્ તુ જ્ઞાતં દાનપતે મયા
આ બધું વિગતે સાંભળીને, કેશીસૂદન ભગવાને કહ્યું: 'હે દાનપતિ, આ બધું તો હું પહેલેથી જ જાણું છું.'