ગંગાના તટ પર ધન્વંતરી રાજા ઘોર તપસ્યામાં લીન હતા ત્યારે, તમા નામનો એક શક્તિશાળી દાનવ ત્યાં આશ્રય લેવા આવ્યો હતો, હે મહર્ષિ. ધન્વંતરી રાજા સતત જપ અને હોમમાં તત્પર, બ્રહ્મજ્ઞાનમાં એકાગ્ર હતા. તેમણે મનમાં વિચાર્યું કે, "હું આ શત્રુનો નાશ કરીશ." એ સમયે તમા સમુદ્રમાંથી બહાર આવ્યો. ધન્વંતરી રાજાએ અનેકવાર એ શક્તિશાળી દાનવને પરાજિત કર્યો હતો; તેમ છતાં, 'હું આ શત્રુનો નાશ કરીશ' એમ વિચારી, તમા ફરીથી સમુદ્રમાંથી બહાર આવ્યો. પછી, પોતાની માયાથી, તમાએ સુંદર સ્ત્રીનું રૂપ ધારણ કર્યું અને રાજા પાસે આવી. એ સુંદર ભ્રૂવાળી સ્ત્રીએ ત્યાં નૃત્ય કર્યું, ગીત ગાયું, હસ્યા અને સૌંદર્યથી રાજાને મોહિત કર્યો. રાજાએ એ સ્ત્રીને, જે દરેક અંગે સુંદર, શાંત, ભક્તિપૂર્ણ અને વફાદાર જણાઈ, દયાભાવથી પૂછ્યું: "તુ કોણ છે? આ ઘનઘોર જંગલમાં તું શા માટે રહે છે? તું કોને જોઈને એટલી આનંદિત છે? હે શુભાંગી, મને કહું, હું તને પૂછું છું." સ્ત્રીએ રાજાના શબ્દો સાંભળીને ઉત્તર આપ્યો: "તમે અહીં હાજર છો ત્યારે દુનિયામાં બીજું કોઈ આનંદનું કારણ કેમ હોઈ શકે? હું ઇન્દ્રની શ્રી છું; તમને જોઈને હું કામનાથી ભરાઈ ગઈ છું. આનંદથી હું ફરી ફરી તમારી સામે આવું છું, હે રાજન, પણ અસંખ્ય પુણ્યના અભાવથી મને સૌ કોઈ માટે પ્રાપ્ત કરવી અઘરી છે." આ શબ્દો સાંભળતાં જ રાજાએ પોતાની ખૂબ જ કઠિન તપસ્યા ત્યજી દીધી અને મનમાં માત્ર એ સ્ત્રીનું સ્મરણ કરવા લાગ્યા, તેને સમર્પિત થઈ ગયા. પછી રાજા એ સ્ત્રીમાં જ આશ્રય લેનાર બની ગયા; જ્યારે તેઓ અંધકારમાં પ્રવેશ્યા, ત્યારે, હે બ્રાહ્મણ, તેમની મહાન તપસ્યા નષ્ટ થઈ ગઈ અને તેઓ અદૃશ્ય થઈ ગયા. એ સમયે હું ત્યાં આવ્યો, તેમને વરદાન આપવા માટે. મેં જોયું કે રાજા મોહમાં પડી ગયા હતા, તપસ્યાથી પડી ગયા હતા, જાણે મૃત્યુ પામ્યા હોય એમ. પછી મેં વિવિધ રીતે એ શ્રેષ્ઠ રાજાને શાંત કર્યો અને કહ્યું: "તારા શત્રુનું નામ 'અંધકાર' છે," અને એના તપથી પડછાયામાં પડવાનું કારણ બન્યો. "હવે તારો હેતુ પૂર્ણ થયો છે, હે રાજન, તું શોક ન કર. સ્ત્રીઓ પુરુષોને આનંદ પણ આપે છે અને દુઃખ પણ. સર્વ સ્ત્રીઓ આવું જ કરે છે, ખાસ કરીને જે માયામયી હોય." ત્યારે રાજાએ હાથ જોડીને મને કહ્યું, "હું હવે શું કરું, હે બ્રાહ્મણ? કેવી રીતે તપસ્યાનો અંત મેળવી શકું?" પછી મેં તેને ઉત્તર આપ્યો: "જાનાર્દન, દેવોના દેવ, તેનો સર્વશક્તિને પ્રયત્નપૂર્વક સ્તવન કર; ત્યારે તું નિશ્ચિતપણે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરીશ. કેમ કે એ જ સર્વલોકોના સર્જનહાર, પ્રાચીન, વેદોથી જ્ઞાનપાત્ર, અને પુરુષોને સર્વ સિદ્ધિ આપનાર છે; ત્રણે લોકમાં બીજું કોઈ નથી." પછી એ શ્રેષ્ઠ રાજા હિમવંત પર્વત પર ગયા અને ભક્તિથી હાથે જોડીને વિષ્ણુનું સ્તવન કરવા લાગ્યા: "જય હો, હે વિષ્ણુ! જય હો, હે અદભુત! જય હો, હે વિજયી! જય હો, હે અવિચલ! જય હો, ગોપાલ, લક્ષ્મીનાથ! જય હો, હે કૃષ્ણ, જે સમગ્ર જગત છે! જય હો, હે પ્રજાપતિ! જય હો, હે શેષશય્યાધારી! જય હો, સર્વવ્યાપી ગોવિંદ! જય હો, જગતના સર્જનહાર! નમસ્કાર! જય હો, હે વિશ્વધારી! જય હો, સંસારના પોષક! વિજયના સ્વામી, સત્તા અને અસત્તા સ્વરૂપ, ધર્મમય માધવ, તમને નમસ્કાર! કામદાતા, કામરૂપ, ગુણસાગર રામ, પોષણકર્તા, સમૃદ્ધિના સ્વામી, શુભદાતા—તમને જય! સર્વપ્રાણીના સ્વામી, મનુષ્યના સર્જનહાર, કર્મદાતા, કર્મસ્વરૂપ, પીળા વસ્ત્રધારી—તમને જય! સર્વના સ્વામી, સર્વરૂપ, કલ્યાણમય, સત્વસ્વરૂપ, વેદજ્ઞ, જન્મસ્વરૂપ, પરમાત્મા, મુક્તિદાતા, ભોગદાતા, કેશવ—તમને જય! લોકાધિપતિ, પાપનાશક, ભક્તવત્સલ, ચક્રધારી—તમને નમસ્કાર! માનદાતા, મનસ્વરૂપ, લોકપૂજિત, ધર્મદાતા, સંસારપારકર્તા—તમને જય! અન્નદાતા, અન્નસ્વરૂપ, વાણીનાથ, શક્તિદાતા, પરમવિજયદાતા, વરદાતા—તમને જય! યજ્ઞદાતા, યજ્ઞસ્વરૂપ, કમલનેત્ર, દાનદાતા, દાનસ્વરૂપ, કૈટભનાશક—તમને જય! યશદાતા, યશસ્વરૂપ, રૂપદાતા, સર્વરૂપધારી, સુખદાતા, સુખસ્વરૂપ, પાવનપાવક—તમને જય! શાંતિદાતા, શાંતિસ્વરૂપ, શંકરજ, પાનદાતા, પાનસ્વરૂપ, પ્રકાશરૂપ—તમને જય! વામન, ધનના સ્વામી, ધૂમ્રધ્વજધારી, વિશ્વને દાન આપનાર, દાતા રૂપે તમારી વંદના! તમે જ ત્રણેય લોકમાં વ્યાપી રહેનાર આત્મા છો, પ્રાણીઓના દુઃખનો નાશ કરનાર, કમલનેત્ર, દયાસાગર! હે વિષ્ણુ, કૃપા કરીને તમારો હસ્ત મારા શિરે મૂકો!" રાજા આ રીતે સ્તુતિ કરતા હતા ત્યારે, શંખ, ચક્ર અને ગદાધારી શ્રીહરિ પ્રસન્ન થઈ, તેમને વરદાન આપ્યા અને સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરી. ધન્વંતરી રાજાનું મન ગદાધારી ભગવાનના વરદાનથી પ્રસન્ન થયું અને તેઓ ગોવિંદ, દેવોના સ્વામી સમક્ષ વરદાન ગ્રહણ કરવા ઊભા રહ્યા. એ રાજાએ નમ્રતાથી કહ્યું: "હું દેવરાજ્યની ઈચ્છા રાખું છું." એ, હે વિષ્ણુ, તમે મને આપી દીધું છે; મારું ધ્યેય પૂર્ણ થયું. પછી, વિષ્ણુએ સ્તુતિ અને પૂજન સ્વીકારી, ત્યાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયા. સમયાનુક્રમમાં, એ રાજાએ દેવતાઓ પર રાજત્વ પ્રાપ્ત કર્યું. અनेक પૂર્વકર્મોના ફળે, સહસ્રનેત્ર ઇન્દ્રએ પોતાનું સ્થાન ત્રણ વાર ગુમાવ્યું હતું—નહુષના કારણે, વૃત્રવધથી, સિંધુસેનના વધથી, અહલ્યાના સંગથી અને અન્ય અનેક કારણોસર.