એક સમયે, એક પતિએ ગંગાની todaya પ્રમાણે, જળમાં મંત્રો મિક્સ કરીને, કળશ અને યોગ્ય અર્પણોથી પોતાની પત્નીને અભિષેક કર્યો. ત્યારબાદ, તેની પ્રિય પત્ની સુંદર, મનોહર અંગોવાળી, ભાગ્યશાળી, આકર્ષક આંખો ધરાવતી, સર્વ શુભ ચિહ્નોથી સજ્જ અને આનંદદાયક સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરી. ફરી, પતિએ પણ પોતાની સુંદર પત્ની દ્વારા અભિષેક કરાયા પછી, સર્વ શુભ ચિહ્નોથી યુક્ત, મનોહર સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કર્યું. ગંગાની વાણી સાંભળીને, બંનેએ 'તથાસ્તુ' કહ્યું અને ગૌતમીએ આપેલી todaya પ્રમાણે કર્મ કર્યું; તેમના પર ગૌતમીની કૃપાથી બંને સુંદરતા પ્રાપ્ત કરી. એ અભિષેકમાં વપરાયેલ જળ, મહાન ઋષિ, એક નદી બની અને તે વૃદ્ધા નામે પ્રસિદ્ધ થઈ. એ નદી વૃદ્ધા તરીકે ઓળખાય છે, અને ગૌતમાને પણ ઋષિઓના સમૂહમાં વૃદ્ધગૌતમ કહેવામાં આવે છે; વૃદ્ધાએ ગૌતમી, ગંગાના દૃશ્ય સ્વરૂપને સંબોધિત કર્યું. 'હે દેવી, આ નદી મારા નામે વૃદ્ધા તરીકે ઓળખાય અને તમારી સાથેનો સંગમ સૌથી શ્રેષ્ઠ તીર્થ બની રહે.' વૃદ્ધાએ એવી todaya માંગી. 'અહીં સુંદરતા, ભાગ્ય, પુત્ર-પૌત્ર, દીર્ઘાયુ, આરોગ્ય, કલ્યાણ, વિજય અને પ્રેમમાં વૃદ્ધિ થશે; અને અહીં સ્નાન, દાન અને વિધિથી પિતૃઓ બહુ શુદ્ધ થાય છે.' ગંગાએ વૃદ્ધા, જે ગૌતમાને પ્રિય અને વૃદ્ધ હતી, ને 'તથાસ્તુ' કહ્યું; અને ગૌતમાએ સ્થાપિત કરેલું લિંગ વૃદ્ધા નામથી પ્રસિદ્ધ થયું. તે તીર્થ પર, શ્રેષ્ઠ ઋષિએ વૃદ્ધા સ્ત્રી સાથે આનંદ પ્રાપ્ત કર્યો; ત્યાં સ્નાન અને દાનથી સર્વ ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. એ સમયથી એ પવિત્ર સ્થળ વૃદ્ધાસંગમ તરીકે ઓળખાય છે. આ તીર્થ ઇલા તીર્થ તરીકે જાણીતી છે, જે લોકોના સર્વ સિદ્ધિ આપે છે, બ્રાહ્મણ હત્યા જેવી પાપોનો નાશ કરે છે અને દરેક ઇચ્છા પૂરી કરે છે. વૈવસ્વત વંશમાં, એક રાજા ઇલા જન્મ્યો; તે પોતાની મહાન સેના સાથે શિકાર માટે જંગલમાં ગયો. તે ઘન જંગલમાં ફર્યો, જ્યાં અનેક જંગલી પ્રાણીઓ, વિવિધ પક્ષીઓ અને વૃક્ષોની સુંદર ઝાંખી હતી. શ્રેષ્ઠ રાજા, મનમાં શિકારનો અભિપ્રાય રાખી, જંગલમાં ફરતો રહ્યો; ત્યાં ઇલાએ પોતાના મંત્રીઓને કહ્યું: 'તમારે બધા શહેરમાં પાછા જવું, મારા પુત્રના શાસન હેઠળ; જમીન, ખજાનો, સેના અને રાજ્યની તેમજ તેની રક્ષા કરો.' 'વશિષ્ઠ પણ, પિતાની જેમ, પવિત્ર અગ્નિ લઈને ચાલો; હું, વિવેકી, મારી પત્નીઓ સાથે જંગલમાં રહીશ.' 'જે ઘોડા, હાથી, માનવ અને શિકારનો આનંદ માણતા હોય, તેઓ શહેરમાં જાવ.' 'તથાસ્તુ' કહીને બધા ગયા; ઇલા ધીમે ધીમે રત્નોથી સજ્જ હિમવત પર્વત પર ગયો અને ત્યાં વસ્યો. ત્યાં તેણે વિવિધ રત્નોથી શણગારેલી એક ગુફા જોઈ; તેની અંદર યક્ષ રાજા સમાન્યુ પ્રસિદ્ધ હતો. તેની પત્ની સમાના, પતિના વ્રતને અનુસરી, યક્ષ સાથે એ ઉત્તમ શહેરમાં રહેતી હતી. એ વિવેકી યક્ષ, પત્ની સાથે, હરણના સ્વરૂપમાં જંગલમાં ફરતો, નૃત્ય અને ગીતથી આનંદ માણતો હતો. યક્ષને તો હરણના સ્વરૂપમાં હોવા છતાં બધું જાણતું હતું, પણ ઇલાને ખબર નહોતી કે ગુફા યક્ષ દ્વારા રક્ષિત છે. યક્ષનું ઘર, વિવિધ રત્નોથી શણગારેલું, ત્યાં રાજા પોતાની મહાન સેના સાથે બેઠો હતો. એ વિવેકી યક્ષના ઘરમાં રાજાએ વસવાટ કર્યો; યક્ષ, અધર્મથી ક્રોધિત, પોતાની પત્ની સાથે હરણના સ્વરૂપમાં વિચારતો રહ્યો: 'હું ઇલાને હરાવી શકતો નથી, ન તો તે માંગ્યા પર આપે છે; મારા ઘરમાં તે વસે છે—હું શું કરું?' એમ વિચારતો. 'શિકારમાં મસ્ત એવા ઇલાને કેવી રીતે મારું?' એમ વિચારતા, યક્ષ રાજાએ પોતાના બહાદુર, ધનુધારી યક્ષોને મોકલ્યા. 'તમે રાજા ઇલાને, ક્રોધિત હાથી જેવો, યુદ્ધમાં હરાવી, મારા ઘરમાંથી બહાર કાઢો.' યક્ષના આદેશથી, યુદ્ધમાં મસ્ત યક્ષો ઇલાના પાસે ગયા અને કહ્યું: 'આ ગુફામાંથી બહાર આવો.' 'જો તમે યુદ્ધમાં હારીને ભાગો નહીં, તો પછી ક્યાં જશો?' યક્ષોની વાત સાંભળીને, રાજા ગુસ્સામાં યુદ્ધ કરવા લાગ્યો. અનેક પ્રકારના યક્ષોને હરાવી, તે દસ રાત્રિ સુધી ત્યાં રહ્યો; યક્ષ રાજા, હરણના સ્વરૂપમાં, પત્ની સાથે જંગલમાં રહ્યો. ઘર અને સેવકો ગુમાવી, યક્ષ જંગલમાં ગયો; ચિંતિત, તેણે પોતાની પ્રિય યક્ષિણી, જેણે હરણીની આકૃતિ ધારણ કરી હતી, ને કહ્યું: 'એ રાજા, હે પ્રિય, દુ:ખી છે, તેનું મન દુ:ખ સાથે જોડાયેલું છે; તેને દુ:ખ કેમ મળે છે? એ માટે ઉપાય વિચારો.' 'પૃથ્વી પરના તમામ રાજાઓના રાજ્ય દુ:ખ અને દુ:ખમાં સમાપ્ત થાય છે; હે સુંદર, આપણે જંગલમાં જઈએ, તમે મનોહર હરણી બની જાવ.' 'ત્યાં, રાજા ચોક્કસપણે પ્રવેશ કરશે, અને સ્ત્રી જન્મે; એ કામ તમે કરો, હે સૌમ્ય, કેમ કે મને એ યોગ્ય નથી. હું પુરુષ છું, અને તમે ફરીથી સ્ત્રી, યક્ષિણી.' 'કેમ તમે ઉમાના ઉત્તમ જંગલમાં જશો નહીં? જાવ તો પણ, તેમાં શું દોષ છે? સાચું કહો.' હિમવત પર્વત પર, શિવ ઉમા સાથે, દેવો અને સેવકો સાથે, આનંદથી ફરતા હતા. એક દિવસ, પાર્વતી શંકર સાથે એકાંતમાં બોલી: 'સ્ત્રીઓની સ્વભાવ એ છે કે આનંદને રક્ષવું જોઈએ. તેથી, તમારા todaya મુજબ, મારા સ્થળની રક્ષા કરો.' 'હે દેવોના સ્વામી, મને ઉમાનું જંગલ આપો, જેમ મેં સાંભળ્યું છે; તમારા વિના, ગણેશ, કાર્તિકેય અથવા નંદી વિના.' 'જે કોઈ અહીં પ્રવેશ કરશે, હે સ્વામી, તે સ્ત્રી બની જશે.