એક ભયાનક અને અદભુત દૃશ્ય સામે આવ્યું — અતિ ટૂંકી પરંતુ વિશાળ કાયાની, લોહી જેવી લાલ આંખો, પીળા રંગની દાઢી, અને ભયજનક સ્વરૂપ ધરાવતો એક મહાન ભુત દેખાયો. તેના વાળ ઊભા ઊભા હતાં, આખું શરીર ઘન વાળથી ઢંકાયેલું હતું, અને તેના કાન પણ લોહી જેવા લાલ હતાં. એ ભયાનક, કાળાં રંગના, લાલ વસ્ત્રો પહેરેલા, શક્તિશાળી પ્રાણીની હાજરીએ, યજ્ઞને એવા પ્રચંડ ક્રોધથી ભસ્મીભૂત કરી દીધો જેમ કે સુકાં ઘાસને અગ્નિ ભસ્મ કરે છે. આ દૃશ્ય જોઈને બધા દેવતાઓ ડરીને દસ દિશામાં ભાગી ગયા. એ ભયાનક શક્તિથી તેઓ અત્યંત ભયભીત થઈ ગયા. એ મહાન ભુતના પ્રચંડ આચરણથી આખી પૃથ્વી, તેના સાતે દ્વીપો સાથે, કંપી ઉઠી — એ ભયથી તો દેવલોક પણ ધ્રુજવા લાગ્યો. ત્યારે મેં, મહાદેવનું પૂજન કરીને, વિનંતીપૂર્વક કહ્યું: “હે પ્રભુ, બધા દેવતાઓ તમને યજ્ઞમાંથી ભાગ આપશે.” મેં ફરી કહ્યું: “હે સર્વદેવોના સ્વામી, આપના આદેશથી શાંતિ સ્થાપિત થવી જોઈએ; અને આ બધા દેવતાઓ તથા હજારો ઋષિઓ પણ…” પછી મેં સમજાવ્યું: “હે મહાદેવ, આપના ક્રોધથી આ ભયાનક પ્રાણી જન્મ્યું છે; અને આપના રોષથી જ દેવતાઓને શાંતિ મળી નથી. આ પ્રાણી આપના પરસેવાથી ઉત્પન્ન થયું છે.” “આ પ્રાણી ‘જ્વર’ તરીકે ઓળખાશે, હે ધર્મજ્ઞ; એ બધાં લોકોએ ફરી ફરશે. જ્યારે એની શક્તિ એકઠી થાય છે, ત્યારે તેને રોકી શકાતી નથી, હે પ્રભુ.” મેં કહ્યું: “આ આખી પૃથ્વી તેની ક્ષમતા ધરાવે છે; એ અનેક સ્વરૂપે સર્જાય. આમ મેં ભગવાનને કહ્યું અને એનું એક ભાગ પણ નિર્ધારિત થયું.” પછી દેવતાઓના દેવ, પિનાકધારી ભગવાન, મારે કહ્યું: “તથાસ્તુ.” તેઓ અત્યંત પ્રસન્ન થયા. દક્ષ પણ મનમાં ભગવાન ભવમાં શરણ ગયો, પોતાના શ્વાસ અને પ્રાણને એકાગ્ર કરીને, દૃઢ નિશ્ચયથી દૃષ્ટિને ભ્રૂમધ્યે સ્થિર કરી. સર્વત્ર દૃષ્ટિને રોકી રાખીને, અનેક આંખો ધરાવતા, દુશ્મનોને જીતનાર ભગવાન સ્મિત સાથે બોલ્યા: “કહો, હું તારા માટે શું કરું?” જ્યારે આ મહાન કથા દેવતાઓ અને પિતૃઓએ સાંભળી, ત્યારે દક્ષ, પ્રજાપતિ, ભય અને ચિંતાથી ભરેલા મનથી, હાથ જોડીને, ભગવાનને વિનંતી કરી — તેના ચહેરા પર આંસુ અને આંખોમાં સંશય હતો. દક્ષે વિનંતી કરી: “જો ભગવાન પ્રસન્ન છે, જો હું આપને પ્રિય છું, જો મને કૃપા આપવાની છે, જો મને વરદાન આપવાનું છે— તો યજ્ઞમાં જે ખોરાક ખાધું, પીધું, ડરાવાયું, નાશ પામ્યું, પીસી નાખ્યું — આવા જે પણ સામગ્રી છે— જે લાંબા સમયથી મહેનતથી એકત્ર કરી હતી— એ બધું આપની કૃપાથી મને નષ્ટ ન થાય, હે મહાપ્રભુ.” ભગવાન હરાએ કહ્યું: “તથાસ્તુ.” અને દક્ષે ધરતીને ધણીને, ભગવાન ભવ પાસેથી વરદાન મેળવી, વૃષભધ્વજ મહાદેવનું આઠ હજાર નામોથી સ્તવન કર્યું. આ રીતે, શંભુની મહાશક્તિ જોઈને, દક્ષે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, હાથ જોડીને, નમ્રતાથી સ્તુતિ કરવાનું આરંભ્યું: “હે દેવોના દેવ, દેવાધિપતિ, આપને નમસ્કાર; હે અંધકાસુરના સંહારક, આપને નમસ્કાર. હે દેવેન્દ્ર, આપ સર્વશક્તિમાન છો; દેવો અને દૈત્યોએ પણ આપની પૂજા કરી છે. આપ સહસ્ત્ર નેત્રો ધરાવતા, કટિલ નેત્રો અને ત્રીનેત્રધારી છો; આપ યક્ષાધિપતિના પ્રિય છો. આપના હાથ-પગ સર્વત્ર છે; આપના ચહેરા, આંખો, મસ્તક અને મોઢાં સર્વ દિશામાં છે. આ જગતમાં સર્વ દિશામાંથી આપ સાંભળો છો; સર્વત્ર વ્યાપ્ત છો. શંખાકાર કાન, વિશાળ કાન, ઘડાકાર કાન, અને દરિયાથી ઘેરાયેલા છો. હાથીના કાન, ગાયના કાન, અને સો કાન ધરાવતા—આપને નમસ્કાર! સો પેટ, સો ઘૂંટ, સો જીભ ધરાવતા, આપ શાશ્વત છો. ગાયત્રીના ગાયક આપની સ્તુતિ કરે છે; સૂર્યના ઉપાસક આપને પૂજે છે. આપ દેવો અને દૈત્યોના રક્ષક, આપ બ્રહ્મા, આપ શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) છો. આપ સકારરૂપ, મહારૂપ, મહાસાગર, જળના ભંડાર છો; આપમાં બધા દેવતાઓ ગૌશાળામાં ગાયોની જેમ નિવાસ કરે છે. આપના શરીરમાં હું સોમ, અગ્નિ, જળના સ્વામી, આદિત્ય, વિષ્ણુ, બ્રહ્મા અને બૃહસ્પતિને જોઈ શકું છું. કર્મ, સાધન અને પરિણામમાં આપ કરનાર અને કારણ છો; આપ સત્વ અને અસત્વ, અને ઉદ્ભવ તથા અક્ષયતા પણ છો. ભવ, શર્વ, રુદ્ર, વરદાતા, પ્રજાપતિ અને અંધકાસુરના સંહારકને નમસ્કાર! ત્રણ જટાવાળા, ત્રણ મસ્તકવાળા, ઉત્તમ ત્રિશૂલધારી, ત્ર્યંબક ત્રીનેત્રધારી અને ત્રિપુરના વિનાશકને નમસ્કાર! ક્રૂર, મુડમુંડિયાં, વિશ્વક્રૂરતા ધારક, દંડધારી, શંખાકાર કાનવાળા, દંડધારીને નમસ્કાર! અર્ધદંડજટાવાળા, સુકાઈ ગયેલા, વિકલાંગ, લોહી જેવા લાલ, ધૂમ્ર અને નીલકંઠને નમસ્કાર! અપ્રતિમ, વિકલાંગ, શુભ, સૂર્ય, સૂર્યના સ્વામી અને સૂર્યધ્વજધારીને નમસ્કાર! સેના વિનાશક, વૃષભકંધધારી, હિરણ્યગર્ભ અને સુવર્ણકવચધારીને નમસ્કાર! સુવર્ણમુકુટવાળા, સુવર્ણના સ્વામી, દુશ્મનોના સંહારક, ક્રૂર અને પર્ણાશ્રયને નમસ્કાર! સ્તુત, સ્તુતિપાત્ર, સ્તુતિગ્રાહી; સર્વ, સર્વભક્ષક, સર્વજીવોના આંતરાત્માને નમસ્કાર! યજ્ઞાગ્નિ, મંત્ર, શ્વેતધ્વજધારીને નમસ્કાર; અણમણ, વણમણ અને ઘોંઘાટ કરનારને નમસ્કાર! શયન, શયનશીલ, ઉઠનાર, ઉભા રહેનાર, દોડનાર, કૂણાવાળાં અને વાંકાવાળાંને નમસ્કાર! નૃત્યવિદ, મુખવાદ્યનિર્માતા, વિઘ્નવિનાશક, લોભી, ગીત-વાદ્યનિર્માતાને નમસ્કાર! પ્રાચીન, શ્રેષ્ઠ, બળવિનાશક, ક્રૂર અને દશબાહુવાળાને સદા નમસ્કાર! કપાળધારી, ભસ્મપ્રેમી, ભયાનક, પ્રચંડ અને ઘોરવ્રતધારીને નમસ્કાર!” આ રીતે દક્ષે મહાદેવની મહિમા ગાઈ, ભય અને શ્રદ્ધાથી ભરાયેલા હૃદયે, ભગવાનની કૃપા માટે પ્રાર્થના કરી.