બ્રહ્મપુરાણમ્

હું તે નિર્મળ, શાશ્વત, સર્વવ્યાપી અને અસ્થિર પરમ પુરુષને નમન કરું છું, જેના પરથી આ સમગ્ર જગત, જે ભ્રમણ દ્વારા રચાયેલું છે, ઉદ્ભવે છે, જેમાં તે વસે છે અને જેના અંતે તે વિલય પામે છે. તે પરમ તત્વ છે, જેને ધ્યાનમાં રાખવાથી જ્ઞાની મુક્તિ પ્રાપ્તિ કરે છે, જે જગતથી મુક્ત છે. હું હરિ, મુક્તિનો દાતા, જેને જ્ઞાની ઊંડા ધ્યાનમાં contemplate કરે છે, તેને નમન કરું છું. તે શુદ્ધ છે, આકાશની જેમ, શાશ્વત આનંદમાં સમાયેલ, શાંતિમય, નિર્મળ, સર્વનો ભગવાન, ગુણોથી પરે, પ્રગટ અને અપ્રગટ બંનેથી પર, જગતથી મુક્ત, ધ્યાન દ્વારા જ પ્રાપ્ત થનારો, સર્વવ્યાપી, અને જગતના અસ્તિત્વનો નાશ કરનાર, જે કાળથી પરે છે. નૈમિષારણ્યના પવિત્ર, આનંદદાયક જંગલમાં, જ્યાં અનેક જ્ઞાનીઓ અને વિવિધ ફૂલોનો સૌંદર્ય છવાયેલો હતો, ત્યાં કર્ણિકારા, પાનસ, ધવ, ખાડિરા, આંબા, જાંબુ, કાપિત્થ, વટ અને દેવદારના વૃક્ષો સાથે ભવ્યતા છવાઈ હતી. આ જંગલમાં અશ્વત્થ, પારિજાત, ચંદન, અગર, પાટલ, બકુલ, સાપ્તપરણા, પુન્નાગ અને નાગકેસર જેવા વૃક્ષો પણ હતા. શાલ, તાળ, તમાલ, નારિયેળ, અર્જુન અને અન્ય અનેક વૃક્ષો, જેમ કે ચંપક, આ બાગને સુંદર બનાવતા હતા. આ જગ્યા વિવિધ પક્ષીઓના ઢગલાઓથી ભરેલી હતી, અનેક જાનવરો સાથે, પવિત્ર જળ અને લાંબા તળાવોથી શોભિત હતી. અહીં બ્રાહ્મણો, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય, શૂદ્ર અને અન્ય જાતિઓ, તેમજ જંગલમાં રહેતા લોકો, ઘરના લોકો, તપસ્વીઓ અને શિષ્યોએ વસવાટ કર્યો હતો. આ જગ્યા પશુઓના રેંછાઓથી સમૃદ્ધ હતી, જહાં જ્વારી, ઘઉં, ચણા, કાળી દાળ, લીલી દાળ, તલ અને ખાંડના કાંઠા હતા. શુદ્ધ પાકો, જેમ કે ચીની અનાજ અને અન્ય અનેક છોડો સાથે, ત્યાં એક મહાન યજ્ઞ અર્પણ કરવામાં આવી રહી હતી. નૈમિષના નિવાસીઓના બાર વર્ષના યજ્ઞમાં, ઘણા જ્ઞાની અને દ્વિજનમો ત્યાં એકત્ર થયા હતા. જેમણે આવવાની શરૂઆત કરી, તેમને દ્વિજનમોએ યોગ્ય રીતે સન્માનિત કર્યા; જ્યારે તેઓ પૂજક પુરૂષો સાથે બેસી ગયા, ત્યારે જ્ઞાની સુતા, લોમહર્ષણ આવ્યા. તેમને જોઈને, પ્રતિષ્ઠિત જ્ઞાનીઓએ આનંદથી તેમને સન્માનિત કર્યું. તેમણે આદરથી તેમને નમન કર્યું અને સન્માનિત બેઠક પર બેસી ગયા; ત્યારબાદ, દ્વિજનમો અને સુતા સાથે એકબીજાના વચ્ચે ચર્ચા શરૂ કરી. ચર્ચા પૂરી થયા પછી, તમામ શિષ્યોએ, પૂજક પુરૂષો અને સભા સાથે, આનંદથી વ્યાસના શિષ્યને તેમના શંકાઓ વિશે પૂછ્યું. "ઓ શ્રેષ્ઠ પુરુષ, તમે પુરાણો, આગમો, શાસ્ત્રો અને ઇતિહાસોને જાણો છો; તમે દેવો અને દૈત્યોની ક્રિયાઓ, જન્મો અને કાર્યોને જાણો છો. વેદો, શાસ્ત્રો, મહાભારત, પુરાણો અને મુક્તિના શાસ્ત્રોમાં તમને કશું અજ્ઞાત નથી; તમે સર્વજ્ઞાની છો, ઓ જ્ઞાની." "કેવી રીતે, જેમ કે અગાઉ, આ બધું ઉદ્ભવ્યું—ચલતું અને અચલ, દેવો, દૈત્યો, ગંધર્વ, યક્ષ, નાગ અને રાક્ષસો સાથે? અમે સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ, ઓ સુતા, બધું બોલો: જગત કેવી રીતે બન્યું, અને, ઓ પ્રસિદ્ધ, તે ફરી કેવી રીતે બનશે. ક્યા જગ્યાએ, ઓ સુતા, જગત ઉદ્ભવ્યું, અને ક્યા જગ્યાએ ચલતું અને અચલ વિલય પામ્યું? તેમજ, વિલય ક્યાં થશે, અને ક્યાં?" "પરિવર્તનશીલ, શુદ્ધ, શાશ્વત પરમ આત્માને, જેના સ્વરૂપમાં હંમેશા એકતા છે, વિષ્ણુ, જે સર્વને વિજય આપે છે, હું પ્રણામ કરું છું. હિરણ્યગર્ભ, હરિ, શંકર, વાસુદેવ, અને સર્જન, સંરક્ષણ અને વિનાશ કરનારને પ્રણામ. એક અને અનેક સ્વરૂપમાં, જેનું તત્ત્વ ગૂઢ અને સૂક્ષ્મ છે, તે વિષ્ણુને પ્રણામ, જે પ્રગટ અને અપ્રગટ છે, મુક્તિના કારણ છે. કાળથી પર, અમર રચના, સંરક્ષણ અને વિનાશના મૂળને, વિષ્ણુને, પરમ આત્માને પ્રણામ." "જગતના પાયાને નમન કરવાનું, જે સૌથી સુક્ષ્મ છે, સર્વ જીવોમાં રહેલું, અચ્યુતને, પરમ પુરુષને. જ્ઞાનનું તત્ત્વ, અંતિમ વાસ્તવિકતામાં સંપૂર્ણ શુદ્ધ છે, જે ભ્રમણના કારણે વક્ર તરીકે જોવામાં આવે છે. વિષ્ણુ, જે વિલય સમયે વિશ્વને ભજવે છે, જે સંરક્ષણ અને સર્જનમાં ભગવાન છે, સર્વજ્ઞાની, જગતનો શાસક, જન્મથી પર, અમર, અપરિવર્તનશીલ." "પ્રારંભિક, સૌથી સૂક્ષ્મ, જગતનો ભગવાન, બ્રહ્મા અને અન્યને નમન કરનાર, જે ઇતિહાસો અને પુરાણોને જાણે છે, જે વેદો અને તેમના શાખાઓને જાણે છે. પિતામહ, જે સર્વ શાસ્ત્રોના તત્ત્વ અને સત્યને જાણે છે, તેમને નમન કરીને, હું પુરાણને વેદોના અનુસંધાનમાં વણાવીશ." "હું તે કહું છું જે પૂર્વે પવિત્ર કમળમાંથી જન્મેલા પિતામહ દ્વારા કહેવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે દક્ષ અને અન્ય પ્રતિષ્ઠિત જ્ઞાનીઓએ પૂછ્યું. સાંભળો, હું એક કથા કહેવા જઈ રહ્યો છું જે પાપને નાશ કરે છે, જે આશ્ચર્યજનક, અર્થપૂર્ણ અને વ્યાપક છે." "જે કોઈ આને હંમેશા જાળવે છે અથવા વારંવાર સાંભળે છે, તે પોતાના વંશને જાળવીને, સ્વર્ગમાં સન્માનિત થાય છે. તે અપ્રગટ કારણ, શાશ્વત, જે અસ્તિત્વ અને અસ્થિત્વ બંનેમાં છે, તેમાંથી ભગવાને જગતને પ્રધાનો અને પુરુષ તરીકે રચ્યું." "સમજજો, ઓ શ્રેષ્ઠ જ્ઞાની, કે બ્રહ્મા, જે અપરિમિત ઊર્જા ધરાવે છે, સર્વ જીવોને સર્જન કરનાર, નારાયણને સમર્પિત છે. મહતમાંથી અહંકાર ઉદ્ભવે છે, અને તેમાંથી તત્વો જન્મે છે; તત્વોથી જીવોની વિભાજનો ઉદ્ભવે છે—આ રીતે શાશ્વત સર્જન છે." "સાંભળો, જેમ કે સમજણ અને પરંપરા અનુસાર વાંચવામાં આવે છે, તે વિગતવાર વર્ણન, જે તમારા બધા જ્ઞાનીની મહિમા વધારશે. આને પુનરાવર્તિત કરવામાં આવ્યું છે, જે તમામ સ્થિર લોકોના પવિત્રતા અને પ્રસિદ્ધિમાં વધારો કરે છે; ત્યારબાદ, આત્મજાત ભગવાન, વિવિધ જીવોને સર્જવા માટે ઇચ્છતા, પહેલા જળને સર્જે છે; તેમાં, તેમણે પોતાનું બીજ મૂક્યું. જળોને 'નારા' કહેવામાં આવે છે, અને કહેવામાં આવે છે, 'જળ ખરેખર નારા ના પુત્રો છે.'" "તે જળો તેમના પ્રથમ આરામસ્થાન હતા; તેથી, તેમને નારાયણ તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે. સુવર્ણ રંગના ઈંડા જળો પર તિરાડતા આવ્યા. તેમાં, બ્રહ્મા પોતે જન્મ્યા; અમે સાંભળ્યું છે કે તેમને આત્મજાત કહેવાય છે. સુવર્ણ રંગનો ભગવાન ત્યાં એક વર્ષ સુધી નિવાસ કર્યો.