మోహితః కామబాణేన మూర్చ్ఛితః పతితో భువి
కామబాణంతో మోహించి, తలతిరిగి, భూమిపై పడిపోయాడు.
శిబికాం చైవ సంస్థాప్య సభాయాం చ సమైరయత్
అతడు ఒక పలకించెను ఏర్పాటుచేసి, సభలోకి తేవించాడు.
కస్యేయం సున్దరీ భార్యా కుతో జాతా మహోత్తమా
ఈ అందమైన భార్య ఎవరిది? ఈ గొప్ప స్త్రీ ఎక్కడినుంచి వచ్చింది?
మమేయం సున్దరీ నారీ రత్నదత్తస్య సా సుతా
ఈ అందమైన స్త్రీ నాది; ఆమె రత్నదత్తుని కుమార్తె.
మమ దాసస్య యా పత్నీ త్వద్యోగ్యా భూపతే సదా
నా దాసుని భార్య ఎప్పుడూ నీకు తగినవాడే, ఓ రాజా.
ఇత్యుక్తః క్రోధతామ్రాక్షో భూపతిస్తమువాచ హ
ఇలా అనగానే, కోపంతో కన్నులు ఎర్రబడిన రాజు అతనితో మాట్లాడాడు.
గృహ్ణామి యది తాం దేవీం నరకే యమకింకరాః
నేను ఆ దేవిని తీసుకుంటే, యముని సేవకులు నన్ను నరకానికి లాక్కెళ్తారు.
ఇత్యుక్త్వా భూపతిస్తూర్ణం విరహాగ్నిప్రపీడితః
ఇలా చెప్పి, రాజు వియోగాగ్నిలో బాధపడి, వెంటనే చర్య తీసుకున్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా స తు వైతాలో నృపం ప్రాహ శృణుష్వ భోః
ఇలా చెప్పి, వేతాళుడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'విను రాజా.'
సేనాపతిస్తు తత్రైవ భస్మసాదభవత్క్షణాత్
అక్కడే, సేనాధిపతి ఒక్క క్షణంలో బూడిదగా మారిపోయాడు.
స్వర్గం గతాస్తు తే సర్వే కస్య పుణ్యాధికం మతమ్
వారు అందరూ స్వర్గానికి వెళ్లారు; వారిలో ఎవరిది ఎక్కువ పుణ్యమని భావించాలి?
మరణం కింకరస్యైవ యోగ్యం భూపతిహేతవే
రాజు కోసం దాసుని మరణమే సరైనదా?
దత్తా యత్కింకరేణైవ సుందరీ నృపహేతవే
ఒక అందమైన మహిళను రాజు కోసం ఒక సేవకుడు ఇచ్చాడు.
జిత్వా కామం తథా పాల్యం ధర్మం తస్మాన్నృపేఽధికమ్
కామాన్ని జయించి, ధర్మాన్ని రక్షించాలి. ఎందుకంటే ధర్మం రాజుని కన్నా గొప్పది.
శృణు భూప మహాభాగ కథాం తవ మనోరమామ్
ఓ మహాభాగుడైన రాజా, నీకోసం చెప్పబోయే ఈ మనోహరమైన కథను విను.
ఉజ్జయిన్యాం మహాభాగ మహాసేనో నృపోఽభవేత్
ఓ మహాభాగ, ఉజ్జయినిలో మహాసేనుడు అనే రాజు ఉండేవాడు.
గుణాకరస్తస్య సుతో మద్యమాంసపరాయణః
ఆయన కుమారుడు గుణాకరుడు. అతడు మద్యపానానికి, మాంసాహారానికి అలవాటుపడ్డవాడు.
బాంధవైః స పరిత్యక్తో బభ్రామ వసుధాతలే
బంధువులు వదిలిపెట్టడంతో, అతడు భూమి మీద తిరుగుతూ బ్రతికాడు.
కపర్దీ నామ తం యోగీ కపాలాన్నైరపూజయత్
కపర్దీ అనే యోగి, అతడిని కపాలాలతో పూజించాడు.
తదాతిథ్యం తదర్థం స యక్షిణీం సముపాహ్వయత్
ఆతిథ్యానికి సహాయంగా, అతడు యక్షిణిని పిలిచాడు.
ప్రాతః కాలే తు సంప్రాప్తే కైలాసం యక్షిణీ గతా
ఉదయం వచ్చినప్పుడు, ఆ యక్షిణి కైలాసానికి వెళ్ళింది.
కపర్దీ ప్రదదౌ తస్మై విద్యాం యక్షిణికర్షిణీమ్
కపర్దీ అతనికి యక్షిణులను ఆకర్షించే విద్యను ఇచ్చాడు.
స జజాప శుభం మన్త్రం న ప్రాప్తా కామచారిణీ
అతడు శుభమైన మంత్రాన్ని జపించాడు, కానీ కోరికలను తీరుస్తున్న యక్షిణి రాలేదు.
ప్రాప్తవాన్పితరౌ నత్వా స్వగేహే నివసన్నిశి ।। 3.2.17.
తల్లిదండ్రులకు నమస్కరించి, రాత్రి తన ఇంట్లో ఉండిపోయాడు.
ప్రతిబోధివనం ప్రాప్తస్తచ్ఛిష్యత్వముపాయయౌ
ప్రతిబోధివనానికి చేరుకొని, అక్కడ శిష్యుడయ్యాడు.
న ప్రాప్తా యోగినీ దేవీ తదా చిన్తాతురో ఽభవత్
ఆ యోగినీ దేవి రాకపోవడంతో, అతడు మనశ్శాంతి కోల్పోయాడు.
పునరాహ కథం దేవీ న ప్రాప్తా యక్షిణీ ప్రియా
మళ్ళీ అడిగాడు: 'దేవీ, ప్రియమైన యక్షిణి ఎందుకు రాలేదు?' అని.
త్రివిధం కర్మ భో విప్ర సిద్ధ్యర్థే సాధకాయ వై
ఓ బ్రాహ్మణా, సిద్ధి కోసం మూడు విధాలైన కార్యాలు ఉన్నాయి.
సున్దరాంగకృతం జ్ఞేయం పునర్వాక్కాయసంభవమ్
అందమైన శరీరం వల్ల జరిగే కార్యాన్ని తెలుసుకోవాలి. అలాగే మాటతో, శరీరంతో జరిగే కార్యాన్ని కూడా తెలుసుకోవాలి.
పరత్ర చ భువర్లోకే పిణ్డదేహకృతం స్మృతమ్
ఇంకా, పితృలోకంలో, స్థూలదేహంతో చేసిన కార్యాన్ని అక్కడ గుర్తుంచుకుంటారు.