మాహాత్మ్యం సవితుశ్చాత్ర తీర్థానాం చ విశామ్పతే । నారాయణస్య మాహాత్మ్యం తథా రుద్రస్య కథ్యతే
ఇక్కడ సవిత్రి మహత్మ్యం మరియు పవిత్ర స్నానస్థలాల వైభవం/**సైవిత్యం** వివరించబడును; అలాగే నారాయణ నిర్వచనం మరియు రుద్రోStatesవంతుల ప్రతిష్ట గురించి వర్ణించబడును.
మహాభాగ్యం చ విప్రాణాం మాహాత్మ్యం పుస్తకస్య చ । దుర్గాదేవ్యాస్తథా చోక్తం సత్యస్య చ మహామతే
గ్రంధము పండిత బ్రాహ్మణుల మేరు భాగ్యం, పుస్తక పవిత్రత్వం, అలాగే దేవీ దుర్గా మహత్యం మరియు సత్యం గురించి శ్లోకములు ప్రకటించుచున్నవి నరేంద్రము.
సంక్షిప్తం సంవిధానం చ ధర్మం స్త్రీపుంసయోరపి । విభాగం ధర్మద్యూతం చ కథకానాం చ శోధనమ్
స్త్రీ పురుషులకు సమానంగా వర్తించే ధర్మదర్శక ఒక సంక్షిప్త నియమావళి, విధుల వర్గీకరణ, మరియు కథాస్వరూపుల శుద్ధి ఆచారముల గురించి సూచనలు వచ్చేరు.
వైశ్యశూద్రోపచారం చ సంకీర్ణానాం చ సంభవమ్ । ఆపద్ధర్మం చ వర్ణానాం ప్రాయశ్చిత్తవిధిం తథా
వైశ్య శూద్రుల సేవ విధానములు, మిశ్ర జాతుల ఉద్భవం, అత్యవసర విధులు, మరియు వర్ణ పరిష్కారం కోసం ప్రాపంచిక అర్పణ-శుద్ధి కర్మక్రమాలు వివరించబడును.
సంధ్యావిధిం ప్రేతశుద్ధిం స్నానతర్పణయోర్విధిమ్ । వైశ్వదేవవిధిం చాపి తథా భోజ్యవిధిం నృప
సంధ్యా ఆచార నియమాలు, మృతుల శుద్ధి కలహాలు, స్నానం మరియు అభిషేక శ్రద్ది విధానాలు, వైశ్వదేవ ఆచారము మరియు రాజు ఆహార సంస్కార విధానములైనవి స్థాపించబడ్డాయి.
లక్షణం దన్తకాష్ఠస్య చరణవ్యూహముత్తమమ్ । సంసారగమనం చైవ త్రివిధం కర్మసమ్భవమ్
చూర్ణములతో తోటకపు గొడవకు గుర్తులు, ఆచీరోచితంగా కూర్చోవడాన్ని సూచించే ఉత్తమ ఏర్పాటుకు లక్షణములు చెప్పబడును; సాంప్రదాయ జీవిత ప్రయాణం త్రిభాగమై కార్యములే మూలం అని తీర్మానిస్తారు.
నైఃశ్రేయసం కర్మణాం చ గుణదోషపరీక్షణమ్ । దారాణాం లక్షణం ప్రోక్తం తథా పాత్రపరీక్షణమ్
కర్మల ద్వారా పరమ శ్రేయస్సు పొందుదలైన మార్గాలు, పుణ్యం పాప సంబంధి మాన్యములు, భార్యలకు సంబంధించిన లక్షణములు, మరియు పాత్రలు పరీక్షించే విధానం ప్రకటించబడును.
ప్రసూతిం చాపి గర్భస్య తథా కర్మఫలం నృప । జాతిధర్మాన్కులధర్మాన్వేదధర్మాంశ్చ పార్థివ
ఒక గర్భజాతి యొక్క జననం మరియు ప్రసవవ్యవహారము, కర్మఫలము, వర్ణసంబంధి విధులు, కుటుంబ సంబంధిత బాధ్యత్వములు మరియు రాజులకి తెలిసిన విష్వీయ కార్యాల గురించి వివరణ ఇచ్చబడును.
వైతానవ్రతికానాం చ తథాసౌ ప్రోక్తవాన్విభుః । బ్రహ్మా కురుకులశ్రేష్ఠ శంకరాయ మహాత్మనే
రాజా కూడా ఐతన వ్రతధారుల నియమాలు ప్రకటించెను; ఇవన్నీ బ్రహ్మా కురుశ్రేష్ఠులలోకి మరియు మహా శంకరుడికి uka చెప్పెను.
శంకరేణ తథా విష్ణోః కథితం కురునన్దన । విష్ణునాపి పునః ప్రోక్తం నారదాయ మహీపతే
శంకరుడు ఈవిషయములను కురుజన అమూల్యులైన విష్ణునిచే జన్యునికి చెప్పెను; నారదునికి కూడా, రాజా, విష్ణుపైన ఈ అంశాలు నిర్మలంగా వాక్చరించబడ్డవి.
నారదాత్ప్రాప్తవాఞ్ఛక్రః శక్రాదపి పరాశరః । పరాశరాత్తతో వ్యాసో వ్యాసాదపి మయా విభో
నారదుడు దీనిని గ్రహించెను, అనంతరం శక్రుడు దానిని గ్రహించెను; శక్రుడివల్ల పరికారశాస్త్రజ్ఞ పారాశరుడికి, ఆ తరవాత పారాశరుని నుండి వ్యాసుడికి, వ్యాసుని నుండి, రాజా, ఇది నాకూ సంపాదించబడినది.
ఏవం పరమ్పరాప్రాప్తం పురాణమిదముత్తమమ్ । శృణు త్వమపి రాజేన్ద్ర మత్సకాశాత్పరం హితమ్
ఈ విధంగా ఉత్తమ పురాణము తరవతులుగా అందుకొనబడినది; విను, రాజా, నీవు కూడ వినుము—ఇది పరమోపయోగకరముగా మరియు శోధకులకోసమూ లాభదాయకమనేది.
సర్వాణ్యేవ పురాణాని సంజ్ఞేయాని నరర్షభ । ద్వాదశైవ సహస్రాణి ప్రోక్తానీహ మనీషిభిః
హే మానవులలో శ్రేయస్సికి తొచ్చినవ, సమస్త పురాణాలు ఇలాంటి పేర్లనే పొంది ఉండాలి; పండితులు చెప్పుచున్నారెం వేల ద్వాదశశతములెనని ఖచ్చితంగా ఉంటాయని.
పునర్వృద్ధిం గతానీహ ఆఖ్యానైర్వివిధైర్వృష । యథా స్కాన్దం తథా చేదం భవిష్యం కురునన్దన
మరల, హే కురుజాతి వంశజా, విస్తరణమును మరియు వృద్ధిని సంగ్రహించిన అనేక కథనములు ఇక్కడ పలుకబడును — ఈ విధంగా స్కందుడు అలాగే శేఢుడు కూడా చెప్పబడతారు.
స్కాన్దం శతసహస్రం తు లోకానాం జ్ఞాతమేవ హి । భవిష్యమేతదృషిణా లక్షార్ద్ధం సంఖ్యయా కృతమ్
స్కందుని లక్ష్యంగా లక్షల లోకాలు ఉన్నవని ప్రసిద్ధి; భవిష్యద్భాగమైన ఈ వివరణ ద్రష్టుడు వేలకొద్దీ మరియు పున్నరుపై భాగాలుగా రచించిఉన్నది.
తచ్ఛ్రుత్వా పురుషో భక్త్యా ఇదం ఫలమవాప్నుయాత్ । ఋద్ధిర్వృద్ధిస్తథా శ్రీశ్చ భవన్తి తస్య నిశ్చితమ్
భక్తితో దీనిని శ్రవణించి ఎదిరితే, సస్యఫలము పొందుతాడు; ఆయనకు నిశ్చయంగా సంపద, వికాసం మరియు గొప్ప వైభవం లభిస్తుంది.
సుమన్తురువాచ శృణుష్వేదం మహాబాహో పురాణం పఞ్చలక్షణమ్ । యచ్ఛ్రుత్వా ముచ్యతే రాజన్పురుషో బ్రహ్మహత్యయా
సుమంతు అన్నారు: ఐదు లక్షణాల గొప్పసాహస గ్రమమైన ఈ పురాణాన్ని ఇప్పుడు వినుముక్తిని పొందుటయితే రాజు అయినా స్త్రీపురుషుడైనా బ్రాహ్మణహంతా పాపమును కూడా తన్నెరా విడిపిపోతాడు.
పర్వాణి చాత్ర వై పఞ్చ కీర్తితాని స్వయమ్భువా । ప్రథమం కథ్యతే బ్రాహ్మం ద్వితీయం వైష్ణవం స్మృతమ్
ఆ పరంపరలో స్వయంభువు ఐదు రకాల పర్వాలను వర్ణిస్తాడని చెప్పెదరు: మొదట బ్రాహ్మ పర్వం, ద్వితీయం వైష్ణవ పర్వము.
తృతీయం శైవమాఖ్యాతం చతుర్థం త్వాష్ట్రముచ్యతే । పఞ్చమం ప్రతిసర్గాఖ్యం సర్వలోకైః సుపూజితమ్
తృతీయాన్ని శైవము అంటారు, చతుర్థం త్వష్ట్రము అంటారు, ఐదవమును ప్రతిసర్గము అంటారు—అది లోకమంతలో గౌరవింపబడును.
ఏతాని తాత పర్వాణి లక్షణాని నిబోధ మే । సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ
అయ్యా, ఆ పర్వాలు అవి సూచించే గుర్తుల గురించి నన్ను వివరణ చేయుములేదు: సర్గము, ప్రతిసర్గము, వంశాలు మరియు మన్వంతరాలు.
వంశానుచరితం చైవ పురాణం పఞ్చలక్షణమ్ । చతుర్దశభిర్విద్యాభిర్భూషితం కురునన్దన
ఈ పురాణం రాజుల వంశవ్యవస్థను వర్ణిస్తుండి ఐదు ముఖ్య లక్షణాలను కలిగియుంటుంది; ఇది పద్నాలుగు శాస్త్రసంచయాలతో అలంకరించబడియుండి కురు వంశధరుడికి పలికబడుచుంది.
అఙ్గాని చతురో వేదా మీమాంసా న్యాయవిస్తరః । పురాణం ధర్మశాస్త్రం చ విద్యా హ్యేతాశ్చతుర్దశ
చతుర్భుజాలు వేదములు; మీమాంసా మరియు న్యాయము వాటి విశేష వ్యాఖ్యలు చేయునవి. ఈ పురాణము ధర్మశాస్త్రమే, పద్నాలుగు విజ్ఞానశాఖలు కలిపి విజ్ఞానంగా పిలవబడును.
ఆయుర్వేదో ధనుర్వేదో గాన్ధర్వశ్చైవ తే త్రయః । అర్థశాస్త్రం చతుర్థం తు విద్యా హ్యష్టాదశైవ తాః
ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం మరియు గాంధర్వశాస్త్రం ఇవి మూడు కళలు; అర్థశాస్త్రం త‌రువాతి — ఈ విధంగా ఈ పధ్ధతి పద్దెనిమిదు విద్యాశాఖలు లెక్కించబడ్డాయి.
ప్రథమం కథ్యతే సర్గో భూతానామిహ సర్వశః । యచ్ఛ్రుత్వా పాపనిర్ముక్తో యాతి శాన్తిమనుత్తమామ్
మొదటస్థాయిలో సమస్త సృష్టి (సర్గం) విశదీకరించబడును; దీనిని వింటే పాపం నుంచి విముక్తి కలిగిఉంటుంది మరియు పరమ శాంతి చాటుతుంది.
జగదాసీత్పురా తాత తమోభూతమలక్షణమ్ । అవిజ్ఞేయమతర్క్యం చ ప్రసుప్తమివ సర్వశః
దూరమేనైనా కాలంలో లోకం అంధకారంగా ఉంది, లక్షణరహితం మరియు విచ్ఛిన్నంగా; వ్యతిరేక తీర్పుకు లోబెక్కని, అజ్ఞేయంగా అన్ని వస్తువులు ఉనికిలో ఉన్నాయి.
తతః స భగవానీశో హ్యవ్యక్తో వ్యఞ్జయన్నిదమ్ । మహాభూతాని వృత్తౌజాః ప్రోత్థితస్తమనాశనః
ఆపై ప్రభువు, పరమ సత్యుడు, అధోరూపుడు, ఈ ప్రకాశవంతమైన ప్రపంచాన్ని సృష్టించాడు: మహా భౌతికానలు వరుసగా వెలిగి, ప్రాథమిక రాత్రి అంధకారాన్ని ధ్వంసం చేసేవిగా ఉదయించాయి.
యోఽసావతీన్ద్రియోఽగ్రాహ్యః సూక్ష్మోఽవ్యక్తః సనాతనః । సర్వభూతమయోఽచిన్త్యః స ఏష స్వయముత్థితః
ఇంద్రియాలలో ప్రథమమైనది, అవర్ణనీయమయ్యదో, సూక్ష్మమయ్యదో, అబుద్ధితో ఉన్నదో, శాశ్వతమయ్యదో — సమస్త జీవులన్నింటిలో వ్యాపించిన, ఆలోచనకుపర్వమైన ఆ ఆత్మ స్వయంగా ఉద్భవించింది.
యోఽసౌ షడ్వింశకో లోకే తథా యః పురుషోత్తమః । భాస్కరశ్చ మహాబాహో పరం బ్రహ్మ చ కథ్యతే
ప్రపంచంలో ఇరవై ఆరు రూపాలలో ఉన్న అతడు, మానవులలో ఉత్తముడైన అతడు; ఓ మహా బాహువూ, అతడిని సూర్యుడుపోలా మరియు పరమ బ్రహ్మగా వర్ణిస్తారు.
సోఽభిధ్యాయ శరీరాత్స్వాత్సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః । అత ఏవ ససర్జాదౌ తాసు వీర్యమవాసృజత్
'శరీరం' అని పిలవబడినదునించి ఎన్నో జాతుల జీవులు జన్మించాయి; ప్రథమ సృష్టిలో కూడా ఆయన తప్రాణశక్తుల్ని వాటిలో ప్రవహింపజేశారు.
యస్మాదుత్పద్యతే సర్వం సదేవాసురమానుషమ్ । బీజం శుక్రం తథా రేత ఉగ్రం వీర్యం చ కథ్యతే
అతనికుండి దేవతలు, రాక్షసులు మరియు మనుష్యులు సర్వముగా జన్మించుచున్నారెనే: బీజం, శుక్రధారము, రేటా అనే తీవ్రశుక్రము, మరియు వీర్యము ఈ విధంగా పేరొందవచ్ఛినవి.