గీర్గిరా భారతీ వాణీ వాచా మేధా సరస్వతీ
మాట, భాష, స్వరం, పలుకుబడి, బుద్ధి, సరస్వతీ దేవి అన్నీ కలిసే ఉన్నాయి.
దేవర్షిపితృధర్మాణాం నిందకా నాస్తికాః శఠాః
దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, ధర్మాన్ని నిందించే వారు నాస్తికులు, మోసపూరితులు.
అనధ్యాయేషు శాస్త్రాణి పాఠయంతి పఠంతి చ
వారు నిషిద్ధ సమయంలో శాస్త్రాలను చదువుతారు, ఇతరులకు కూడా బోధిస్తారు.
ప్రేతాస్తు పితరః ప్రోక్తాస్తేషాం తస్యాం తు సంచరః
పోయినవారు పితృదేవతలుగా పిలవబడతారు; వారి సంచారం అక్కడే జరుగుతుంది.
అగ్నిష్వాత్తా బర్హిషద ఆజ్యపాః సోమపాస్తథా
అగ్నిష్వత్తులు, బర్హిషదులు, ఆజ్యపులు, సోమపులు కూడా అలాగే ఉంటారు.
పుత్రైః పౌత్రైశ్చ దౌహిత్రైః స్వధామంత్రైః సుపూజితాః
కొడుకులు, మనవళ్లు, కుమార్తె కుమారులు స్వధామంత్రాలతో సక్రమంగా పూజిస్తే వారు సంతుష్టి పొందుతారు.
కార్తికే శుక్లపక్షస్య ద్వితీయాయాం యుధిష్ఠిర
కార్తీక మాసంలో శుక్లపక్ష ద్వితీయ తిథినాడు, యుదిష్ఠిరా—
ద్వితీయాయాం మహోత్సర్గే నారకీయాశ్చ తర్పితాః భ్రామితా నర్తితాస్తుష్టాః స్థితాః సర్వే యదృచ్ఛయా
ఆ దినం, మహానైవేద్య సమయంలో, నరకంలో ఉన్నవారికీ తృప్తి కలుగుతుంది; వారు సంచరిస్తారు, ఆనందంగా నృత్యం చేస్తారు, సంతోషంగా ఉండి, తమ ఇష్టానుసారం స్థిరపడతారు.
తేషాం మహోత్సవో వృత్తో యమరాష్ట్రే సుఖావహః 4.14.
వారికోసం యమలోకంలో గొప్ప ఉత్సవం జరుగుతుంది, అది సుఖాన్ని ఇస్తుంది.
అస్యాం నిజగృహే పార్థ న భోక్తవ్యమతో బుధైః
ఈ రోజున, పార్థా, జ్ఞానులు తమ ఇంట్లో భోజనం చేయరాదు.
దానాని చ ప్రదేయాని భగినీభ్యో విధానతః
దానం సోదరీమణులకూ, నియమానుసారం ఇవ్వాలి.
సర్వా భగిన్యః సంపూజ్యా అభావే ప్రతిపత్తిగాః
అన్ని సోదరీమణులను గౌరవించాలి; వారు లేనప్పుడు, వారి స్థానంలో ఉన్నవారిని గౌరవించాలి.
మాతులస్య సుతాహస్తాద్వితీయాయాం పునర్నృప
రాజా! కార్తీక శుక్ల ద్వితీయనాడు మామగారి కుమార్తె చేతిలోంచి భోజనం చేయాలి.
భోక్తవ్యం సహజాయాశ్చ భగిన్యా హస్తతః పరమ్
తన భార్య చేతిలోంచి భోజనం చేయాలి, తరువాత సోదరి చేతిలోంచి భోజనం చేయాలి.
ధన్యం యశస్యమాయుష్యం ధర్మకామార్థవర్ద్ధనమ్
ఇది ఐశ్వర్యం, మంచి పేరు, దీర్ఘాయువు ఇస్తుంది. ధర్మం, కామం, ధనం పెరుగుతాయి.
యస్యాం తిథౌ యమునయా యమరాజదేవః సమ్భోజితో జగతి సత్త్వరసౌహృదేన
అందరు జీవుల పట్ల స్నేహంతో యమునా యమధర్మరాజును ఆ తిథిలో పూజించినప్పుడు,
అశూన్యశయనమాహాత్మ్యవర్ణనమ్ గార్హస్థ్యం తచ్చ భవతి దంపత్యోః ప్రీయమాణయోః
ఆశూన్యశయన వ్రత మహిమను ఇప్పుడు చెబుతాను. ఇది ప్రేమతో ఉన్న భార్యాభర్తలకు సౌఖ్యాన్ని ఇస్తుంది.
పత్నీహీనః పుమాన్పత్నీ భర్త్రా విరహితా తథా
భార్య లేని పురుషుడు, అలాగే భర్త లేకుండా ఉన్న భార్య,
తద్బ్రూహి దేవదేవేశ విధవా స్త్రీ న జాయతే
దేవదేవా, ఒక మహిళ విధవగా కాకుండా ఉండేందుకు ఏం చేయాలో చెప్పండి.
యాముపోష్య న వైధవ్యం ప్రాప్నోతి స్త్రీ యుధిష్ఠిర
యుధిష్ఠిరా, ఏది ఆచరిస్తే ఒక మహిళ విధవత్వాన్ని పొందదు?
పత్నీవిముక్తశ్చ నరో న కదాచిత్ప్రజాయతే
భార్య నుండి వేరుపడిన పురుషుడు ఎప్పుడూ సంతానం పొందడు.
అశూన్యశయనం నామ తదా గ్రాహ్యా చ సా తిథిః
దాన్ని 'ఆశూన్యశయన' అంటారు. ఆ తిథిని పాటించాలి.
కృష్ణపక్షే ద్వితీయాయాం శ్రావణే నృపసత్తమ
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, శ్రావణ మాసంలో కృష్ణపక్ష ద్వితీయ తిథిలో,
కృత్వా పితౄన్మనుష్యాంశ్చ దేవాన్సం తర్ప్య భక్తిమాన్
పితృదేవతలు, మానవులు, దేవతలను భక్తితో తృప్తిపరిచిన తరువాత,
తత్రస్థం శ్రీధరం శ్రీశం భక్త్యాభ్యర్చ్య శ్రియా సహ
ఆ స్థలంలో లక్ష్మీతో కూడిన శ్రీధరుడిని భక్తితో పూజించాలి.
ఇమముచ్చారయేన్మంత్రం ప్రణమ్య జగతః పతిమ్ 4.15.
ప్రపంచాధిపతికి నమస్కరించి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి:
గార్హస్థ్యం మా ప్రణాశం మే యాతు ధర్మార్థకామదమ్ పితరో మా ప్రణశ్యంతు మత్తో దాంపత్యభేదతః
నా గృహస్థాశ్రమం నశించకూడదు; అది ధర్మం, ధనం, కామాన్ని ఇస్తూ ఉండాలి. నా వల్ల దాంపత్యంలో విభేదం వల్ల పితృదేవతలు నశించకూడదు.
లక్ష్మ్యా వియుజ్యతే కృష్ణ న కదాచిద్యథా భవాన్
కృష్ణా, మీరు ఎప్పుడూ లక్ష్మీదేవితో వేరుపడని విధంగా,
లక్ష్మ్యా న శూన్యం వరద యథా తే శయనం సదా
వరదా, మీ శయనము ఎప్పుడూ లక్ష్మీతో ఖాళీగా ఉండదు కదా,
ఏవం ప్రసాద్య పూజాం చ కృత్వా లక్ష్మ్యా హరేస్తథా విప్రాయ దక్షిణాం దద్యాత్స్వ శక్త్యా ఫలసంయుతామ్
అలా హరిదేవుని లక్ష్మీదేవితో పూజించి, తన శక్తికి అనుగుణంగా ఫలంతో కూడిన దక్షిణాను బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వాలి.