ఇతి తే కథితం దేవ యథాశాస్త్రేషు భాషితమ్
ఇలా, దేవా, శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు నీకు వివరించాను.
ఇతి శ్రుత్వా స హోవాచ స పుత్రో మదనాలసః 3.2.14.
ఇది విని, మదనాలస అనే కుమారుడు ఇలా అన్నాడు.
స స్నాత్వా బహులా ష్టమ్యాం తత్పుణ్యేన నృపోత్తమ
ఆయన బహులాష్టమి రోజున, ఆ పుణ్యంతో స్నానం చేశాడు, ఓ ఉత్తమ రాజా.
స్మృత్వా స హృది గోవిందం తుష్టావ శ్లక్ష్ణయా గిరా
హృదయంలో గోవిందుని స్మరించి, మృదువైన మాటలతో ఆయనను స్తుతించాడు.
త్వయైకేన లీలార్థతో దేవదేవ ప్రియారాధయా సార్ద్ధమేతద్ధి గుప్తమ్
ఓ దేవదేవా, నీకే సరదా కోసం, నీ ప్రియతో కలసి, ఇది రహస్యంగా ఉంచబడింది.
జగత్యన్తకాలే త్వయా కాలమూర్త్యా జగత్సంహృతం వై నమస్తేనమస్తే
ప్రపంచాంతంలో, కాలమూర్తిగా నీవే జగత్తును లయంచేశావు; నీకు నమస్కారం, నమస్కారం.
ఇతి స్తోత్రప్రభావేన దేవదేవేన మోచితా
ఈ స్తోత్ర శక్తితో దేవదేవుడు అతనిని విమోచించాడు.
రమణీం స్వాం సమాలింగ్య ననన్ద ముదితో నృప సుదేవం స సమాహూయ స్వాం స్వసారం దదౌ ముదా
తన ప్రియురాలిని ఆలింగనం చేసుకొని, ఆనందంతో రాజు సంతోషించాడు; సుదేవుని పిలిపించి, తన సోదరిని సంతోషంగా ఇచ్చాడు.
సుదేవస్తస్య భగినీం క్షత్రియస్య మదాతురామ్
సుదేవుడు ఆ క్షత్రియుని వద్ద నుండి, కామంతో ఉన్న తన సోదరిని తీసుకున్నాడు.
ఇతి తే కథితం భూప చరిత్రం తస్య ధీమతః
ఇలా, ఓ రాజా, ఆ ధీమంతుని ఆచరణను నీకు వివరించాను.
పునరాఖ్యానకం విప్ర వర్ణయామాస సున్దరమ్
మళ్లీ, ఓ బ్రాహ్మణా, అతడు ఒక అందమైన కథను చెప్పాడు.
కాన్యకుజ్జే మహారాజ బ్రాహ్మణో దానశీలకః ప్రతిగ్రహేణ యద్ద్రవ్యం తేన దానమచీకరత్
కాన్యకుబ్జ అనే ఊరిలో, ఓ మహారాజా, ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతడు దానం చేయడంలో ఎంతో ఆసక్తి కలవాడు. తనకు వచ్చిన దానాన్ని అంతా ఇతరులకు ఇచ్చేవాడు.
కదాచిత్తు శరత్కాలే నవదుర్గావ్రతం హ్యభూత్
ఒకసారి శరదృతువులో నవదుర్గా వ్రతాన్ని ఆచరించారు.
కిం కర్తవ్యం మయా చాద్య యేన ద్రవ్యయుతో హ్యహమ్
"ఈ రోజు నేను ఏం చేయాలి? దాంతో నాకు ధనం లభిస్తుందేమో?" అని అతడు ఆలోచించాడు.
ఇతి శోకసమాయుక్తస్తదా దేవీప్రసాదతః
అలా దుఃఖంతో ఉన్నప్పుడు, ఆ సమయంలో దేవి అనుగ్రహంతో—
నిరాహారవ్రతం తేన కృతం తు నవమాహ్నికమ్
అతడు తొమ్మిది రోజుల పాటు ఉపవాస వ్రతం చేశాడు.
జీమూతకేతురితి చ సోభూద్విద్యాధరాధిపః
జీమూతకేతు అనే పేరు గల విద్యాధరాధిపతి ఒకడు ఉండేవాడు.
ఉవాస కతిచిద్వర్షాన్దివ్య భోగప్రభోగవాన్
అతడు కొన్ని సంవత్సరాలు దివ్యమైన సుఖాలు అనుభవిస్తూ జీవించాడు.
తేన వృక్షప్రభావేన జాతః పుత్రో మహోత్తమః
ఆ వృక్షశక్తితో అతనికి ఒక గొప్ప కుమారుడు జన్మించాడు.
స వై పూర్వభవే రాజన్మధ్యదేశే మహోత్తమే 3.2.15.
ఓ రాజా, అతడు తన మునుపటి జన్మలో ఉత్తమమైన మధ్యదేశంలో జన్మించాడు.
ఏకదా మృగయాకేలిలోలుపః స మహీపతిః
ఒకసారి ఆ మహారాజు వేట ఆడేందుకు ఉత్సాహంతో బయలుదేరాడు.
చైత్రశుక్లనవమ్యాం తు న కృతం జీవఘాతనమ్
కాని చైత్రమాసంలో శుక్లపక్ష నవమి రోజున ఏ జీవిని కూడా చంపలేదు.
వాల్మీకేశ్చ కుటీమధ్యే రాత్రౌ జాగరణం కృతమ్
వాల్మీకి ఆశ్రమంలో రాత్రిపూట జాగరణ చేశారు.
శ్రుతా రామమయీ గాథా తస్య పుణ్యప్రభావతః
అతని పుణ్యఫలితంతో అక్కడ రాముని గురించి ఒక గీత వినిపించింది.
కల్పవృక్షస్య వై పూజా కృతా తేన మహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడు కల్పవృక్షాన్ని భక్తితో పూజించాడు.
స తమాహ మహావృక్ష మదీయం నగరం శుభమ్
ఆ గొప్ప వృక్షం అతనితో, "నా పవిత్రమైన నగరం—" అని చెప్పింది.
ఇత్యుక్తే సతి వృక్షేణ నగరం భూపతేః సమమ్
వృక్షం అలా చెప్పగానే, ఆ నగరం రాజుతో కలిసిపోయింది.
సర్వే తే రాజతుల్యాశ్చ కల్పవృక్షప్రసాదతః
కల్పవృక్ష అనుగ్రహంతో అందరూ రాజులతో సమానంగా అయ్యారు.
మలయాద్రౌ మహారమ్యే తేపతుర్బహులం తపః
మలయాచలంపై అద్భుతమైన ప్రకృతిలో వారు గాఢమైన తపస్సు చేశారు.
కమలాక్షీతి విఖ్యాతా కన్యా చ శివమందిరే 3.2.15.
కమలాక్షీ అనే ప్రసిద్ధి గల యువతి శివాలయంలో ఉండేది.