అధర్మిణే చ నాకస్య ఫలం దాతుం సమర్హతి
ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వారికి స్వర్గఫలం దక్కదు.
అతః స హసితః పూర్వం మోహితో హరిలీలయా
అందుకే హరిదేవుని లీల వల్ల మాయలో పడి ముందుగా నవ్వాడు.
వాక్యం తేన కృతం శూల్యామతో జీవితవాచ్ఛుచిః
అతను చెప్పిన కఠినమైన మాటల వల్ల ఆ పవిత్రుడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు.
రాజన్పుష్పావతీ రమ్యా నగరీ తత్ర భూపతిః
ఓ రాజా, పుష్పావతి అనే అందమైన నగరంలో ఒక రాజు ఉండేవాడు.
చన్ద్రప్రభా తస్య పత్నీ రూపయౌవన శాలినీ
ఆ రాజుకు చంద్రప్రభ అనే సుందరమైన, యౌవనంతో నిండిన భార్య ఉండేది.
కదాచిత్స్వాలిభిః సార్ద్ధం విపినం కుసుమాకరమ్
ఒకసారి ఆమె తన స్నేహితులతో కలిసి పూలతో నిండిన వనానికి వెళ్లింది.
మోహితా చాభవద్దేవీ విప్రోపి పతితః క్షితౌ
ఆ వనంలో రాణి మాయలో పడింది, బ్రాహ్మణుడు కూడా నేలపై పడిపోయాడు.
తస్యాం గతాయాం సదనే ద్వౌ విప్రౌ తత్ర చాగతౌ
ఆమె ఇంటికి వచ్చిన తర్వాత, అక్కడ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు వచ్చారు.
తథాగతం ద్విజం దృష్ట్వా రూపయౌవనశాలినమ్
అక్కడికి వచ్చిన అందమైన, యౌవనంతో నిండిన బ్రాహ్మణుని చూసి,
స శ్రుత్వా రోదనం కృత్వా సర్వం తస్మై న్యవేదయత్
అతను విన్న వెంటనే ఏడ్చి, తనకు తెలిసినదంతా చెప్పాడు.
గృహే జప్త్వా మహామంత్రం చాముణ్డాబీజసంయుతమ్
ఇంట్లో చాముండాదేవి బీజాక్షరంతో కూడిన మహామంత్రాన్ని జపించాడు.
ఏకయా సుందరీ కన్యా ద్వాదశాబ్దమయీ శుభా
అక్కడ ఒకే ఒక అందమైన, పన్నెండు సంవత్సరాల వయస్సున్న మంగళకరమైన యువతి ఉండేది.
ద్వౌ గతౌ రాజసదనే నృపమాశీర్భిరర్చ్య తమ్ 3.2.14.
ఆ ఇద్దరూ రాజభవనానికి వెళ్లి, రాజును ఆశీర్వదిస్తూ పూజించారు.
పలాయితౌ సుతః పత్నీ తావన్వేష్టుం సమాయయౌ
పారిపోయిన కుమారుడు, భార్య ఇద్దరూ వారిని వెతకడానికి కలిసి వచ్చారు.
యావదహం న గచ్ఛామి స్వగేహే రక్ష ధర్మతః తస్యై సమర్ప్య తాం పశ్చాత్స ద్విజో గేహమాయయౌ
నేను నా ఇంటికి తిరిగి వచ్చే వరకు, నీవు ఆమెను ధర్మబద్ధంగా కాపాడాలి. ఆ స్త్రీకి ఆమెను అప్పగించిన తర్వాత ఆ ద్విజుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
సుదేవస్తు నిశీథే వై రమణీం ప్రాహ నిర్భయః
అంతలో, అర్ధరాత్రి సమయంలో, సుదేవుడు భయపడకుండా ఆ స్త్రీతో మాట్లాడాడు.
సాహ మే హృదయే నిత్యం సుదేవో బ్రాహ్మణోత్తమః
ఆమె చెప్పింది: 'సుదేవుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు, ఎప్పుడూ నా హృదయంలో ఉన్నాడు.'
సుదేవశ్చాహ భోః సుభూర్యది తే బ్రాహ్మణోత్తమమ్ సాహ తే సర్వదా దాసీ భవామి ద్విజభామిని
దీనికి సుదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'సుభూ, నీకు బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు కావాలంటే, నేను ఎప్పుడూ నీకు దాసుడిగా ఉంటాను, ద్విజకన్యా.'
ఇతి శ్రుత్వా సుదేవస్తు ముఖాన్నిష్కృష్య యంత్రకమ్
ఇలా ఆమె మాటలు విని, సుదేవుడు ఆమె నోటిలో ఉన్న పరికరాన్ని తీసేశాడు.
చతుర్మాస్యో భవద్గర్భస్తస్మిన్కాలే తు భో నృప
ఓ రాజా, ఆ సమయంలో నాలుగు నెలలు గడిచిన తర్వాత ఆమె గర్భవతి అయ్యింది.
అమాత్యతనయో విప్రస్త్రీరూపం ప్రతి మోహితః
అమాత్యుని కుమారుడు, ఆ బ్రాహ్మణ స్త్రీ రూపానికి మోహించి పోయాడు.
మన్త్రీ స్నేహాచ్చ బహుధా సఞ్చిత్య హృది పండితైః 3.2.14.
అమాత్యుడు, తన మనసులో పండితులతో కలిసి ఎన్నోసార్లు ఆలోచించి, ప్రేమతో నిర్ణయం తీసుకున్నాడు.
సాహ భోమాత్యతనయ త్రిమాసం తీర్థమణ్డలే
ఆ అమాత్యుని కుమారుడు మూడు నెలలు తీర్థప్రాంతంలో ఉన్నాడు.
తథా మత్వా మంత్రిసుతో నమ్రాత్మా మదనాలసః
అలా అనుకుని, అమాత్యుని కుమారుడు వినయంగా, ప్రేమవశుడై అలసిపోయి ఉన్నాడు.
భూపకాంతిం కామవశాం చాలిలింగ స కాముకః
కామంతో మదించిన ఆ యువకుడు, రాజుని ప్రియమైనవారిని, ఆమె కూడా కామవశురాలై ఉండగా, ఆలింగనం చేశాడు.
సుదేవో మానుషో భూత్వా మూలదేవగృహం యయౌ
సుదేవుడు మానవ రూపంలో మారి, మూలదేవుని ఇంటికి వెళ్లాడు.
మూలదేవః ప్రసన్నాత్మా శశినం నామ మిత్రకమ్
మూలదేవుడు హర్షంతో ఉన్నాడు. అతనికి శశినీ అనే మిత్రుడు ఉన్నాడు.
రాజ్ఞే నివేద్య తత్సర్వం వధూం మే దేహి భూపతే
రాజుకు అన్నీ వివరంగా చెప్పి, 'రాజా, నాకు వధువును ఇవ్వండి' అని కోరాడు.
మన్త్రీ రాజకరో నామ తత్పుత్రో మదనాలసః
అమాత్యుడు రాజకరో అనే పేరు కలవాడు. అతనికి మదనాలస అనే కుమారుడు ఉన్నాడు.
స్వపుత్రస్య వియోగేన స మన్త్రీ చ తథేదృశః
తన కుమారుడి వేరుపాటు వల్ల, ఆ అమాత్యుడు చాలా బాధలో ఉన్నాడు.