సంప్రగృహ్య కరాగ్రేణ జగామాదర్శనం హరిః
హరి అతని చేతిని పట్టుకుని, క్షణంలో కనబడకుండా పోయాడు.
శ్వేతద్వీపమథాసాద్య ప్రాహ దేవో మునిం నృప
శ్వేతద్వీపానికి చేరుకుని, ఆ దేవుడు ఆ మునికి ఇలా అన్నాడు, ఓ రాజా.
మాయా యయేదృశీ మాయా యత్స్వరూపా యదాత్మికా
ఈ మాయ అంటే ఏమిటి? దీని స్వరూపం, అసలు తత్వం ఏంటి?
ఏవముక్త్వా మునివరం దేవదేవో జనార్దనః
ఇలా ఆ మహామునికి చెప్పిన తర్వాత, దేవతల అధిపతి జనార్దనుడు,
సంసారదోషవర్ణనమ్ ప్రాప్నోతి పురుషః కేన గర్భవాసం సుదారుణమ్
సంసారంలో ఉన్న దోషాల వివరణ: మనిషి ఏ కారణంతో భయంకరమైన గర్భవాసాన్ని పొందుతాడు?
గర్భస్థశ్చ కిమశ్నాతి కథముత్పద్యతే పునః
గర్భంలో ఉన్నప్పుడు ఏం తింటాడు? మళ్లీ ఎలా జన్మిస్తాడు?
బాలభావే కథం పుష్టిః స్యాద్యువా కేన కర్మణా
బాల్యంలో పోషణ ఎలా జరుగుతుంది? ఏ కార్యం వల్ల యువకుడవుతాడు?
కథం దారానవాప్నోతి గృహం సర్వగుణైర్యుతమ్
ఎలా భార్యను, అన్ని గుణాలతో కూడిన ఇంటిని పొందుతాడు?
కథం సుఖేన మ్రియతే కథం భుంక్తే శుభాశుభమ్
ఎలా సుఖంగా మరణిస్తాడు? ఎలా శుభ, అశుభ ఫలితాలను అనుభవిస్తాడు?
అశుభైః కర్మభిర్జ్జంతుస్తిర్యగ్యోనిషు జాయతే
అశుభమైన కర్మల వల్ల, జీవి పశువుల యోనుల్లో జన్మిస్తాడు.
ప్రమాణం శ్రుతిరేవాత్ర ధర్మాధర్మవినిశ్చయే
ధర్మమూ అధర్మమూ ఏది అనే విషయంలో, వేదమే మనకు ప్రామాణికంగా చెప్పేది.
ఋతుకాలే తదా భుక్తం నిర్దోషం యేన సంస్థితమ్
సరైన సమయంలో ఏది అనుభవించబడితే, అది ఎవరి ద్వారా జరిగినా తప్పు కాదు.
విసర్గకాలే శుక్రస్య జీవః కరణసంయుతః
విర్యస్రావ సమయంలో, ప్రాణుడు ఇంద్రియాలతో కలసి విర్యంలో ప్రవేశిస్తాడు.
తచ్ఛుక్రరక్తమేకస్థమేకాహాత్కలలం భవేత్ 4.4.
విర్యం, రక్తం ఒకచోట కలిసిన తర్వాత, ఒక రోజులో అది గడ్డకట్టిన ముద్దగా మారుతుంది.
బుద్బుదం సప్తరాత్రేణ మాంసపేశీ భవేత్తతః
ఏడు రాత్రుల తరువాత ఆ ముద్ద బుడబుడగా మారి, ఆ తర్వాత మాంసపు ముద్దగా అవుతుంది.
బీజస్యేవాంకురాః పేశ్యాః పఞ్చవింశ తిరాత్రతః
విత్తనం నుండి మొక్కలు పుట్టినట్లే, ఇరవై ఐదు రాత్రుల్లో మాంసపు ముద్దలు ఏర్పడతాయి.
గ్రీవా శిరశ్చ స్కన్ధశ్చ పృష్ఠవంశస్తథోదరమ్
తర్వాత మెడ, తల, భుజాలు, వెన్నెముక, పొట్ట ఏర్పడతాయి.
త్రిభిర్మాసైః ప్రజాయంతే సద్రవ్యాంకురసంధయః
మూడు నెలల్లో, మొగ్గల సంధులు ఏర్పడతాయి.
ముఖం నాసా చ కర్ణౌ చ జాయన్తే పఞ్చ మాసకైః
ఐదు నెలల్లో నోరు, ముక్కు, చెవులు ఏర్పడతాయి.
కర్ణౌ చ రంధ్రసహితౌ షణ్మాసాభ్యంతరేణ తు
ఆరు నెలల్లో చెవులు వాటి రంధ్రాలతో కలసి ఏర్పడతాయి.
సంధయో యే చ గాత్రేషు మాసైర్జాయంతి సప్తభిః
ఏడు నెలల్లో అవయవాలలోని సంధులు ఏర్పడతాయి.
విభక్తావయవః పుష్టః పునర్మాసాష్టకేన చ
ఎనిమిది నెలల్లో శరీరం బాగా పెరిగి, ప్రతి భాగం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
మాతురాహారవీర్యేణ షడ్విధేన స తిష్ఠతి
తల్లి తినే ఆహారం వల్ల కలిగే ఆరు రకాల బలంతో ఆ శిశువు అక్కడ నిలిచి ఉంటాడు.
తత్తేఽహం సంప్రవక్ష్యామి యథాశ్రుతమరిందమ 4.4.
హే శత్రునాశకా! నేను విన్నదాన్ని నీకు ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను.
తతః స్మృతిం లభేజ్జీవః సంపూర్ణేఽస్మిఞ్ఛరీరకే
శరీరం పూర్తిగా ఏర్పడిన తర్వాత, ఆ ప్రాణికి జ్ఞాపకం వస్తుంది.
మృతశ్చాహం పునర్జాతో జాతశ్చాహం పునర్మృతః
నేను మరణించి మళ్లీ పుట్టాను; పుట్టి మళ్లీ మరణించాను.
అధునా జాతమాత్రోఽహం ప్రాప్తసంస్కార ఏవ చ
ఇప్పుడు నేను కొత్తగా పుట్టాను, సంస్కారాలు పొందాను.
గర్భస్థశ్చింతయే దేవమహం గర్భాద్వినిఃసృతః
గర్భంలో ఉన్నప్పుడు దేవుణ్ణి ధ్యానిస్తాను; గర్భం నుండి బయటపడ్డాక కూడా అలాగే ధ్యానిస్తాను.
ఏవం స గర్భదుఃఖేన మహతా పరిపీడితః
అలా గర్భంలో ఉన్నప్పుడు అతడు గొప్ప బాధతో బాగా పీడించబడతాడు.
యథా గిరివరాక్రాంతః కశ్చిద్దుఃఖేన తిష్ఠతి
ఎవరైనా పెద్ద కొండ చేత నలిపివేయబడినట్టు బాధతో నిలబడినట్టు,