ధ్వజాతపత్రకలిలైరనీకైః పరివారితః
పతాకలు, ఛత్రాలతో అలంకరించబడిన సైన్యాలతో ఆయనను చుట్టుముట్టారు.
బభూవ క్షణమాత్రేణ కందర్పశరపీడితః
ఒక క్షణంలోనే ఆయన మన్మథుని బాణాల వల్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు.
అదృష్టరూపాప్సరసా కాచిద్దేవీ సమాగతా
అప్పుడు ఎప్పుడూ చూడని అందమైన అప్సరస స్వరూపంలో ఒక దేవత ఆయన ముందు ప్రత్యక్షమైంది.
ముమూర్షుర్జాయతే మోహాదనుదిగ్ధహతో యథా
విషబాణం తగిలినవాడిలా, మోహంలో పడి, ఆయన ప్రాణాలు పోతున్నట్లయ్యాడు.
ఉవాచ నారీం ముగ్ధాం తాం శృణు మద్వచనం శుభే
ఆయన ఆ అమాయకురాలైన స్త్రీతో ఇలా అన్నాడు: 'శుభే! నా మాట విను.'
ఇత్యుక్తే సాశ్రు చార్వంగీ ప్రాహ మాం విద్ధ్యయోనిజామ్
అతడు ఇలా చెప్పగానే, ఆ అందమైన స్త్రీ కన్నీళ్లతో, 'నన్ను గర్భంలో పుట్టినదిగా తెలుసుకో' అని చెప్పింది.
నిరాశ్రయాం విదిత్వైనాం తతో జాతః స్మరార్దితః 4.3.
ఆమెకు ఆశ్రయం లేదని తెలుసుకుని, రాజు ఆమెపై మోహంతో బాధపడసాగాడు.
నీత్వా వివాహయామాస శాస్త్రోక్తవిధినా తతః
ఆమెను తీసుకొని, శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా వివాహం చేసుకున్నాడు.
ఉద్యానభవ్యభూమీషు నదీనాం పులినేషు చ
ఆహ్లాదకరమైన ఉద్యానవనాల్లో, నదుల తీరాల్లో,
పద్మఖండేషు ఫుల్లేషు శోభితేషు సరస్సు చ
పుష్పించిన కమలాల గుంపుల్లో, అందమైన సరస్సుల్లో,
దివ్యావసథరమ్యేషు వేలాకూలేషు పార్థివః
దివ్యమైన నివాసాల్లో, నదీ తీరాల్లో రాజు నివసించాడు.
తతస్త్రయోదశే వర్షే తస్యా గర్భోఽభవన్మహాన్
ఆ తర్వాత పదమూడు సంవత్సరానికి ఆమెకు గొప్ప గర్భం ఏర్పడింది.
తద్భేదాహతకుంభేషు బీజప్రారోహణాన్నరాః
ఆ కుంభాలు పగిలి, విత్తనాలు మొలిచినప్పుడు, మనుషులు జన్మించారు.
పంచాశత్సంఖ్యయా జాతా ఉపసర్గాదివర్జితాః
అందులో యాభై మంది జన్మించి, ఎలాంటి లోపాలు లేకుండా ఉన్నారు.
తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ బభూవుః సురసత్తమాః
వారి కుమారులు, మనవులు జన్మించారు, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా.
హయైరన్యైర్గజైరన్యైః క్రోధాంధాః కౌరవా ఇవ
వేరే గుర్రాలు, వేరే ఏనుగులతో, కోపంతో అంధులై, కౌరవుల్లా ప్రవర్తించారు.
సపదాతిగజారోహాః సాంతఃపురయుగేచ్ఛయా 4.3.
కాలాళ్లు, ఏనుగు పైకారులు, అంతఃపుర స్త్రీలు — అందరూ తమ ఇష్టానుసారం కలిసివున్నారు.
సాసిసబలవిస్తారాః సదర్పాః సమహోచ్ఛ్రయాః
వారి సైన్యాలు విస్తరించి, గర్వంతో, గొప్ప ప్రతిష్ఠతో ఉన్నారు.
సందృశ్య నారదీయైషా వినష్టం స్వకులం రణే
ఇదంతా చూసి, నారదా, వారి వంశం యుద్ధంలో నశించిపోయింది.
హా దైవ హా విధే పాప హా కృతాన్త నమస్కృత
అయ్యో విధి! అయ్యో దురదృష్టం! అయ్యో పాపం! అయ్యో మరణమా, నీకు వందనం.
ఇత్యుక్త్వా స్వమురోహస్తైర్జఘాన భృశదుఃఖితా
ఇలా చెప్పి, ఆమె తన చేతులతో తన వక్షోజాన్ని కొట్టి, బాగా బాధపడింది.
సోఽపి రాజా విషణ్ణోఽసౌ నిర్విణ్ణః శోకసాగరే
ఆ రాజు కూడా విచారంతో, దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోయాడు.
విషణ్ణో మంత్రిభిః సార్ధం వృద్ధశోకేన సంయుతః
ఆయన మంత్రి లతో కలిసి, మునిగిన దుఃఖంతో నిరుత్సాహంగా ఉన్నాడు.
ద్విజవేషపరిచ్ఛన్న ఉపవిష్టః సుఖాసనే
బ్రాహ్మణ వేషంలో, సుఖంగా కూర్చునే ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
కిం రోదనేన బహునా యువయోః క్లేశకారిణా
మీ ఇద్దరూ ఎంత ఏడ్చినా ప్రయోజనం లేదు, అది కేవలం బాధనే తెస్తుంది.
శోభనే యాదృశః శోకః కృతః సంసారసాగరే
ఓ అందమైనవాడా, ఈ లోకసముద్రంలో ఇంతటి దుఃఖం ఏర్పడింది.
పురందరసహస్రాణి చక్రవర్తిశతాని చ 4.3.
వెయ్యాది ఇంద్రులు, వందాది చక్రవర్తులు ఈ లోకంలో ఉన్నారు.
యేఽపి శోషయితుం శక్తాః సముద్రం గ్రాహసంకులమ్
అనేక రాక్షసాలతో నిండిన సముద్రాన్ని ఎండబెట్టగలవారు కూడా,
కుర్యుశ్చ కరయుగ్మేన చూర్ణం మేరుం మహీతలే
తమ చేతులతో మెరు పర్వతాన్ని భూమిపై పొడి చేయగలవారు కూడా,
ఊద్ధర్తుం ధరణీసంజ్ఞాం గ్రహీతుం చన్ద్రభాస్కరౌ
భూమిని ఎత్తగలవారు, చంద్రుడిని, సూర్యుడిని పట్టుకోగలవారు కూడా,