ఉప విశ్య తతః పశ్చాచ్ఛ్రావకః శృణుయాన్నృప
తరువాత లోపలికి వెళ్లి, ఆ శ్రోత మనస్పూర్తిగా వినాలి, ఓ రాజా.
ప్రణమ్య శిరసా తస్య పుస్తకస్య విశాంపతే పునర్బధ్నీత తత్సూత్రం తన్ముక్త్వా వాచయేత్క్వచిత్
ఆ పుస్తకానికి తలవంచి నమస్కరించి, మళ్లీ దాని దారాన్ని కట్టి, అప్పుడప్పుడూ దాన్ని విప్పి పఠించాలి, ఓ మహారాజా.
త్రివిధం పుస్తకం విద్యాత్సూత్రం వాసుకిరుచ్యతే
ఆ పుస్తకం మూడు విధాలుగా ఉందని తెలుసుకోవాలి; దానికి ఉన్న దారాన్ని వాసుకి అంటారు.
శంకరశ్చ తథా సూత్రం పంక్తయః సర్వదేవతాః
శంకరుని దారమూ అలాగే, ఆ పంక్తులు అన్నీ దేవతలకోసమే.
అగ్రే స్థితా గ్రహాః సర్వే దిశో వాపి తథా విభో
ముందుగా అన్ని గ్రహాలు, దిక్కులు కూడా అక్కడే ఉంచబడ్డాయి, ఓ ప్రభూ.
యంత్రద్వయం కాష్ఠమయమధోర్ధ్వం యదుదాహృతమ్
కింద, పైగా చెప్పిన రెండు కలపతో చేసిన యంత్రాలు అక్కడ ఉన్నాయి.
ఇత్థం దేవమయం హ్యేతత్పుస్తకం దేవపూజితమ్
ఇలా, ఈ పుస్తకం దేవతలతో కూడినది, దేవతలు పూజించినది.
యోఽస్య సూత్రం బృహత్కృత్వా ప్రయచ్ఛతి నరోత్తమః
ఎవరైతే ఈ దారాన్ని పెద్దదిగా చేసి సమర్పిస్తారో, వారు ఉత్తములు.
నిరూప్య పాత్రం రాజేన్ద్ర కరాభ్యాం గృహ్య వాచకః వాల్మీకిం చ తథా రాజన్విధిం విష్ణుం శివం రవిమ్।।1.216.
పాత్రను పరిశీలించి, రెండు చేతులతో పట్టుకుని, వాచకుడు వాల్మీకి, విధి, విష్ణువు, శివుడు, సూర్యుని ఆహ్వానించాలి, ఓ రాజేంద్ర.
నమస్కారమథైషాం తు పఠిత్వా కురునందన।। తతోసౌ వ్యాహరేద్విప్రాన్వాచకః శ్రదయాన్వితః
వారందరికీ నమస్కారాలు చేసి పఠించిన తరువాత, ఆ వాచకుడు శ్రద్ధతో బ్రాహ్మణులను సంబోధిస్తాడు, ఓ కురునందన.
అలంబితమతస్తబ్ధమద్భుతం వీరమూర్జితమ్
అతడు అలంకరించబడి, స్థిరంగా, ఆశ్చర్యకరంగా, వీరత్వంతో, శక్తితో ఉన్నవాడు.
సప్తస్వరసమాయుక్తం కాలేకాలే విశాంపతే
ఏడు స్వరాలతో కూడి, ప్రతి సందర్భంలోనూ పాడతాడు, ఓ మహారాజా.
ఈదృశాద్వాచకాద్విప్రాచ్ఛ్రుత్వా శ్రద్ధాసమన్వితః
ఇలాంటి వాచకుని నుండి శ్రద్ధతో వినే బ్రాహ్మణుడు,
నియమస్థః శుచిః శ్రోతా శృణుయాత్ఫలమశ్నుతే
నియమంగా ఉండి, పవిత్రంగా ఉన్న శ్రోత, విని ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
అశ్వమేధమవాప్నోతి సర్వాన్కామానవాప్నుతే గచ్ఛేద్వాపి పరం స్థానం దేవస్యాద్భుతముత్తమమ్
అతడు అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు, అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి, లేదా ఆ దేవుని అద్భుతమైన, ఉత్తమమైన స్థలానికి వెళ్తాడు.
స్నాతైర్గృహం సమాగమ్య శ్రోతృభిర్వాచకస్య తు
స్నానం చేసి, శ్రోతలు వాచకుని ఇంటికి చేరుకుంటారు.
ఆసనం చ సమాశ్రిత్య స్థాతవ్యం వాచకస్య తు
ఆసనం వేసుకుని, వాచకుని కోసం నిలబడాలి.
వాచకేన నమస్కారే కృతే వ్యాసస్య భూపతే
వాచకుడు వ్యాసునికి నమస్కారం చేసినప్పుడు, ఓ రాజా.
సంశయే సతి ప్రష్టవ్యో వాచకః సంప్రసాద్య తు 1.216.
ఏదైనా సందేహం వచ్చినప్పుడు, గౌరవంగా వాచకునిని అడగాలి.
వాచకేనాపి వక్తవ్యం యత్స్యాత్తేషాం నిబోధనమ్
వాచకుడు కూడా వారికి అవసరమైన విషయాన్ని వివరంగా చెప్పాలి.
నమస్కారాదయః శ్రావ్యా శివమస్త్వితి వోద్యతే
వందనం వంటి పదాలు వినాలి, 'శుభం కలగాలి' అని పలకాలి.
శూద్రాణాం పురతో వైశ్యా వైశ్యానాం క్షత్రిణస్తథా యే చ సంకరజా రాజన్నరాస్తే శూద్రపృష్ఠతః
శూద్రులు వైశ్యుల ముందు నిలవాలి, వైశ్యులు క్షత్రియుల ముందు ఉండాలి, మిశ్రమ వర్ణంలో పుట్టినవారు, రాజా, శూద్రుల వెనుక నిలవాలి.
బ్రాహ్మణం వాచకం విద్యాన్నాన్యవర్ణజమాదరేత్
వాచకునిగా బ్రాహ్మణుడిని గుర్తించాలి, ఇతర వర్ణంలో పుట్టినవారిని గౌరవించకూడదు.
ఇత్థం హి శృణ్వతాం తేషాం వర్ణానామనుపూర్వశః
వారు వినేటప్పుడు, వర్ణాలు తగిన క్రమంలో ముందుకు సాగాలి.
శ్రేయోఽర్థమాత్మనో రాజన్పూజయేద్వాచకం బుధః
తన శ్రేయస్సు కోసం, రాజా, జ్ఞాని వాచకునిని గౌరవించాలి.
బ్రాహ్మణేన మహాబాహో ద్వే దేయే క్షత్రియస్య తు
బలవంతుడా, బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియునికి రెండు బంగారు మాశకాలు ఇవ్వాలి.
శూద్రేణైవ చ చత్వారో దాతవ్యాః స్వర్ణమాషకాః
శూద్రుడు నాలుగు బంగారు మాశకాలు ఇవ్వాలి.
ప్రథమే పారణే రాజన్వాచకం పూజ్య శక్తితః
మొదటి పారాయణం పూర్తయ్యినప్పుడు, రాజా, వాచకునిని తన శక్తికి తగినట్లు గౌరవించాలి.
కార్తికాదీన్సమారభ్య యావత్కార్త్తికమచ్యుత 1.216.
కార్తికమాసం మొదలుకొని కార్తికమాసం వరకు, అచ్యుతా.
సౌత్రామణిం వాజపేయం వైష్ణవం చ తథా విభో
సౌత్రామణి, వాజపేయ, వైష్ణవ యజ్ఞాలు కూడా, ప్రభూ.