భగః సూర్యోర్యమశ్చైవ మిత్రో వరుణ ఏవ చ
భగుడు, సూర్యుడు, యముడు, మిత్రుడు, వరుణుడు కూడా ఉండాలి.
త్వష్టా పూషా తథా రుద్రో ద్వాదశో విష్ణురుచ్యతే జయా చ విజయా చైవ జయంతీ చాపరాజితా మహాశ్వేతా మహాదేవీ రాజ్ఞీ చైవ సువర్చలా
త్వష్ట, పూషణుడు, అలాగే రుద్రుడు, ద్వాదశుడు విష్ణువు అని పిలవబడతాడు. జయ, విజయ, జయంతి, అపరాజిత, మహాశ్వేత, మహాదేవి, రాణి, సువర్చల కూడా ఉండాలి.
తథాన్యో వాపి దేవానాం సమూహస్త త్ర తత్ర హ
అలాగే, ఇతర దేవతల సమూహాన్ని కూడా అక్కడ స్థాపించవచ్చు.
పురస్తాద్భాసురస్థానే స్థాపనీయా విజానతా
తూర్పు వైపు ప్రకాశించే స్థలంలో, తెలిసినవాడు వారిని స్థాపించాలి.
స్థాప్యా స్వదక్షిణే పార్శ్వే లోకపూజ్యా సమంతతః
ప్రపంచం పూజించే ఆమెను మీ కుడి వైపు స్థాపించాలి.
స్థాప్య బుద్ధిమతీ నిత్యం శ్రీకామైర్వా వివస్వతః స్థాప్యాశ్చ స్వోత్తరే పార్శ్వే ఇత్యేతా దేవశక్తయః
సంపద కోరేవారు ఎప్పుడూ కోరుకునే తెలివైనదాన్ని లేదా వివస్వతుని శక్తిని మీ ఎడమ వైపు స్థాపించాలి. ఇవే దేవతా శక్తులు.
దీపశ్చాన్నమలంకారో వాసః పుష్పాణి మన్త్రతః
దీపం, అన్నం, అలంకారాలు, వస్త్రాలు, పువ్వులు — ఇవన్నీ మంత్రాలతో సమర్పించాలి.
విధినానేన సతతం సదా యోర్చయతి భాస్కరమ్
ఈ విధంగా ఎవరైనా ఎప్పుడూ భాస్కరుడిని ఆచారంతో పూజిస్తే,
అనేన విధినా యస్తు భోజయేద్భాస్కరం నృప సర్వరోగహరః శాన్తో భవ మే ప్రాశనం సదా ।। 1.216.
ఓ రాజా, ఈ విధంగా భాస్కరుడికి భోజనం పెట్టేవారు అన్ని రోగాల నుండి విముక్తి పొందుతారు, శాంతిని పొందుతారు, ఎప్పుడూ నా ఆశీర్వాదం లభిస్తుంది.
ఇత్థం ప్రాశ్య జపేద్భూమౌ దేవస్య పురతో నృప
ఇలా సమర్పించిన తరువాత, భూమిపై దేవుని ముందు జపించాలి, ఓ రాజా.
భుఞ్జీత వాగ్యతః పశ్చాన్మధురం క్షారవర్జితమ్
తర్వాత, మాటలపై నియంత్రణతో, ఉప్పు లేని తీపి అన్నం తినాలి.
కుర్వాణః సప్తమీమేతాం సర్వరోగైః ప్రముచ్యతే
ఈ సప్తమి వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే అన్ని రోగాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
కృత్వోపవాసం సప్తమ్యాం విధివత్పూజయేద్రవిమ్
సప్తమి రోజున ఉపవాసం చేసి, నియమానుసారం రవిని పూజించాలి.
మాహేశ్వరేణ విధినా పూజయేదత్ర భాస్కరమ్
ఇక్కడ మహేశ్వరుని విధానంతో భాస్కరుడిని పూజించాలి.
దద్యాత్ఫలాని విప్రేభ్యో మార్తణ్డః ప్రీయతామితి
మార్టాండుడు సంతుష్టి చెందాలని చెప్పుతూ, బ్రాహ్మణులకు పండ్లు ఇవ్వాలి.
దేవస్య పురతో దత్త్వా తథా చామ్రఫలాని చ
దేవుని ముందు అలాగే మామిడి పండ్లను కూడా సమర్పించాలి.
మహాతపో మహాశ్రేష్ఠం భాస్కరస్య విశామ్పతే
ఓ రాజాధిరాజా, ఇది భాస్కరునికి చెందిన గొప్ప తపస్సు, అత్యున్నతమైనది.
తథేదం పరమం పర్వ కథితం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్
ఇలా బ్రహ్మ పేరుతో ఉన్న ఈ పరమ పర్వాన్ని వివరించాను.
అశ్వమేధసహస్రస్య వాజపేయశతస్య చ యత్ఫలం పృథివీదానే తత్సర్వం ప్రాప్నుయాన్నరః ।। 1.216.
వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, వంద వాజపేయ యాగాలు లేదా భూమి దానం వల్ల లభించే ఫలితాన్ని, ఇవన్నీ ఈ వ్రతాన్ని చేసినవాడు పొందుతాడు.
రాజసూయసహస్రస్య వాజపేయశతస్య చ
వెయ్యి రాజసూయ యాగాలు, వంద వాజపేయ యాగాల ఫలితాన్ని కూడా పొందుతాడు.
లేఖత్వం బ్రాహ్మణో గచ్ఛేత్క్షత్రియో విప్రతాం వ్రజేత్
బ్రాహ్మణుడు రచయిత స్థాయికి చేరతాడు; క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందుతాడు.
సూతమాగధ బన్ద్యాద్యా యే చాన్యే సంకరోద్భవాః
సూతులు, మాగధులు, బండివారు, ఇంకా ఇతర మిశ్రమ వర్ణంలో పుట్టినవారు,
ఇతిహాసపురాణాభ్యాం న త్వన్యత్పావనం నృణామ్
ఇతిహాసాలు, పురాణాలు మించిన పవిత్రమైనవి మనుషులకు మరొకటి లేవు.
విధినా రాజశార్దూల శృణ్వతాం యత్ఫలం కిల
ఓ రాజశార్దూల, నియమంగా వినేవారికి కలిగే ఫలితాన్ని ఇప్పుడు విను.
శతానీక ఉవాచ భగవన్కేన విధినా శ్రోతవ్యం భారతం నరైః
శతానీకుడు ఇలా అడిగాడు — భగవంతుడా, మహాభారతాన్ని మనుషులు ఏ విధంగా వినాలి?
కథం తు వైష్ణవా ధర్మాః శివధర్మా అశేషతః
వైష్ణవ ధర్మాలు, శైవ ధర్మాలు పూర్తిగా ఎలా వినాలి?
వాచనీయం కథం చాపి వాచకో ద్విజసత్తమ
అవి ఎలా చదవాలి? ఎవరు చదవాలి? ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా, చెప్పు.
స్వరూపం చాస్య మే బ్రూహి ఖషోల్కస్య మహాత్మనః
మహాత్ముడైన ఖషోల్కుని అసలు స్వరూపం కూడా నాకు వివరించు.
పారణేపారణే పూజ్యో వాచకః శ్రావకైః కథమ్ 1.216.
పఠనం జరుగుతున్నప్పుడు, ముగిసినప్పుడు, వాచకుడిని శ్రోతలు ఎలా గౌరవించాలి?
న చ కిం కార్యసిద్ధం యత్సిద్ధం పర్వణి పర్వణి సుమన్తురువాచ సమ్యక్పృష్టోఽస్మి రాజేన్ద్ర ఇతిహాసపురాణయోః
ప్రతి పర్వదినాన ఏదైనా కార్యసిద్ధి చేయాలా? సుమంతుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ రాజేంద్ర, ఇతిహాసాలు, పురాణాల గురించి నన్ను సరిగ్గా అడిగావు.