అదితిః కశ్యపసతీ ఆదిత్యస్తేన చోచ్యతే
అదితి కశ్యపుని సతీమణి, అందుకే ఆయన ఆదిత్యుడని పిలవబడతాడు.
తస్మాదేతజ్జగత్సర్వమాదిత్యాత్సంప్రవర్తతే
ఈ జగత్తంతా ఆదిత్యుని నుంచే ఉద్భవించింది.
రుద్రోపేంద్రౌ తథేంద్రశ్చ బ్రహ్మా దక్షోథ కశ్యపః
రుద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ, దక్షుడు, కశ్యపుడు—
ముఖాద్భూతో విరించిస్తు రుద్రో వక్షస్థలాత్తతః
విరించిని ఆయన నోటిలోంచి, రుద్రుని ఆయన ఛాతి నుండి ఉద్భవించారు.
వామపాదతలాద్దక్షో దక్షిణాత్కశ్యపస్తథా తేనాసౌ దేవ ఆదిత్యః సర్వదేవేషు పూజితః
వామపాదపు తాడుపై నుంచి దక్షుడు, కుడిపాదం నుంచి కశ్యపుడు పుట్టారు; అందుకే ఈ ఆదిత్యుడు అన్ని దేవతల్లో పూజించబడతాడు.
యది తస్య ప్రభావోయం పారాశర్య జగత్పతేః
పరాశరుని వంశజా, జగత్పతికి ఇంత శక్తి ఉంటే,
స కిమర్థం త్రిసంధ్యం తు రాక్షసైః పరిభూయతే రాహుణా గృహ్యతేఽగ్రాహ్యస్తత్కిమర్థం ద్విజోత్తమ
అయితే ఎందుకు త్రిసంధ్యాకాలాల్లో రాక్షసులు ఆయనను అవమానిస్తారు? రాహువు పట్టుకోలేని ఆయనను ఎందుకు పట్టుకుంటాడు? ద్విజోత్తమా, దీనికి కారణం ఏమిటి?
దక్షిణాగ్నిర్దహేత్క్రోధాత్తమాక్రామతి భాస్కరః
దక్షిణాగ్ని కోపంతో కాల్చినా, భాస్కరుడు దానిని మించిపోతాడు.
త్రిసంధ్యం తు త్రయో దేవాః సాన్నిధ్యం రవిమండలే
త్రిసంధ్యాకాలాల్లో, రవిమండలంలో ముగ్గురు దేవతలు ఉంటారు.
తమేకమేవముద్దిశ్య లోకే ధర్మః ప్రవర్తతే
అతనిని మాత్రమే దృష్టిలో ఉంచుకొని, లోకంలో ధర్మం స్థాపించబడింది.
త్రిసన్ధ్యం వసుధాదేవైర్భాస్కరస్త్రిః ప్రణమ్యతే
ప్రతి రోజు మూడు సార్లు, భూమి దేవతలు సూర్యుని నమస్కరిస్తారు.
అమృతార్థీ విమానస్థో యావత్సంస్రవతేఽమృతమ్
అమృతాన్ని కోరువాడు, ఆకాశ రథంలో కూర్చొని, అమృతం ప్రవహించే వరకు అక్కడే ఉంటాడు.
న కశ్చిద్ధర్షితుం శక్త ఆదిత్యో దహతే ధ్రువమ్
ఎవరూ అతన్ని ఎదుర్కొనలేరు; సూర్యుడు ధైర్యంగా ఎదురయ్యే వారిని తప్పక కాల్చేస్తాడు.
నాదిత్యేన వినా రాత్రిర్న దినం న చ తర్పణమ్
సూర్యుడు లేకుండా రాత్రి లేదు, పగలు లేదు, తృప్తి కోసం నివేదన కూడా లేదు.
ఆదిత్యః పాతి వై సర్వమాదిత్యః సృజతే సదా
సూర్యుడు అన్నింటిని కాపాడుతాడు; సూర్యుడే ఎప్పుడూ సృష్టి చేస్తాడు.
భీష్మవ్యాససంవాదవర్ణనమ్ తదహంశ్రోతుమిచ్ఛామి విప్ర మాం బ్రూహి తత్త్వతః
భీష్ముడు, వ్యాసుడు మాట్లాడిన సంగతిని వర్ణించబడింది. అందుకే, బ్రాహ్మణా! నేను అది వినాలని కోరుకుంటున్నాను. దయచేసి నాకు నిజాన్ని చెప్పు.
సకలం మణ్డలం కృత్వా తద్దీక్షా సమయం తథా
మొత్తం వలయాన్ని ఏర్పరచి, ఆ దీక్ష సమయాన్ని కూడా నిర్ణయిస్తారు.
లబ్ధ్వా రాధయతే యస్తు భక్త్యా తద్గతమానసః
దాన్ని పొందినవాడు, భక్తితో మనసు నింపుకుని ఆ దైవాన్ని ఆరాధిస్తే,
బలసిద్ధిం మహద్వీర్యం ప్రతాపం చ స్వకాయనమ్
అతనికి బలం, గొప్ప వీరత్వం, తేజస్సు, తన స్వంత కాంతి లభిస్తాయి.
ఆరోగ్యమాయుః కీర్తిం చ యశః పుత్రాంశ్చ మానద
ఆయన ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, కీర్తి, యశస్సు, కుమారులు, గౌరవం పొందుతాడు.
ధర్మమర్థం తథా కామం విద్యాం మోక్షశ్రియం తథా
ధర్మం, ధనం, కామం, విద్య, మోక్షం, ఐశ్వర్యం కూడా పొందుతాడు.
సౌరేణ విధినా తాత పూజయిత్వా దివాకరమ్
సౌర విధానంతో, ప్రియమైనవాడా! సూర్యుని పూజ చేస్తారు.
యేన స్నాతోఽమలో యాతి నరః పూజ యితుం రవిమ్
ఎవరు స్నానం చేసి పవిత్రుడై, రవిని పూజించడానికి వెళ్తారో,
శుచౌ మనోరమే స్థానే సంగృహ్యాస్త్రేణ మృత్తికామ్
శుభ్రమైన, ఆనందదాయకమైన స్థలంలో, మంత్రంతో మట్టి తీసుకోవాలి.
సంధిసంఘో హకారస్తు టరేఫోఫసమన్వితే
అక్షర సమ్మిళితంగా 'హ' అక్షరం, 'ట', 'ర', 'ఫ'లతో కలిసివుంటుంది.
మలస్నానం తతః పశ్చాచ్ఛేషార్ధేన తు కారయేత్
తర్వాత మిగిలిన భాగంలో అర భాగంతో మలస్నానం చేయాలి.
ఏకమస్త్రేణ చాలభ్య తథాన్యం భాస్కరేణ తు
ఒకదాన్ని మంత్రంతో తాకి, మరొకదాన్ని భాస్కర మంత్రంతో తాకాలి.
జప్త్వాస్త్రేణ క్షిపేద్దిక్షు నిర్విఘ్నం తు జలం భవేత్
మంత్రాన్ని జపించి, దిక్కులలో నీళ్లు చల్లి, ఆ నీరు నిర్బాధంగా ఉంటుంది.
గు(ము)ణ్డయిత్వా తతః స్నాయాదితి తీర్థేషు మానవః
తర్వాత, తల ముండనం చేసుకుని, ఆ పవిత్ర జలాలలో మనిషి స్నానం చేయాలి.
స్నాత్వా రాజోపచారేణ పునరాచమ్య యత్నతః
స్నానం చేసిన తరువాత, రాజసమానంగా గౌరవంతో, మరలా శుద్ధిగా ఆచమనం జాగ్రత్తగా చేయాలి.