కర్మయజ్ఞస్తపోయజ్ఞః స్వాధ్యాయో ధ్యాననిర్మితః
కర్మయజ్ఞం, తపస్సుతో చేసే యజ్ఞం, వేదపఠనం, ధ్యానం — ఇవన్నీ స్థాపించబడ్డాయి.
ఏతేషామేవ యజ్ఞానాముత్తమః కతమః స్మృతః
ఈ యజ్ఞాలన్నిటిలో, ఏది అత్యుత్తమమని గుర్తించబడింది?
ధర్మాధర్మప్రభేదాశ్చ కియన్తః పరికీర్తితాః
ధర్మం, అధర్మానికి ఎన్ని రకాలు చెప్పబడ్డాయి?
ఖగ నారకిణాం పుంసామాగతానాం పునః క్షితౌ
పక్షీ! నరకంలోకి వెళ్లిన మనుషులు తిరిగి భూమిపైకి వచ్చినప్పుడు,
మహాభవార్ణవాద్ఘోరాద్ధర్మాధర్మాభిసంకులాత్
ధర్మం, అధర్మంతో నిండిన భయంకరమైన సంసారసాగరంనుండి,
ఇత్యుక్తో భగవాన్భానుః సర్వప్రశ్నార్థమాదరాత్
ఇలా అడిగినపుడు, భగవాన్ భాను అన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు గౌరవంగా మాటలాడాడు.
ధర్మం పాపహరం పుణ్యం శృణు శూర ప్రభాషతః
వీరా! పాపాన్ని తొలగించి పుణ్యాన్ని ఇచ్చే ధర్మాన్ని నేను చెప్పే విధంగా విను.
శ్రద్ధాపూర్వః సదా ధర్మః శ్రద్ధామధ్యాంతసంస్థితః
ధర్మం ఎప్పుడూ విశ్వాసంతో మొదలవుతుంది; విశ్వాసమే దాని ఆది, మధ్య, అంతం.
శ్రుతిమంత్రరసాః సూక్ష్మాః ప్రధానపురుషేశ్వరః 1.187.
వేదమంత్రాల సారాలు ఎంతో సూక్ష్మంగా ఉంటాయి; ప్రధానపురుషుడైన పరమేశ్వరుడు వారిలో శ్రేష్ఠుడు.
కాయక్లేశైర్న బహుభిర్న చైవార్థస్య రాశిభిః
శరీరాన్ని బాధించే ఎన్నో కష్టాలతోనో, ధనపు గుట్టలతోనో కాదు,
శ్రద్ధా ధర్మః పరః సూక్ష్మః శ్రద్ధా యజ్ఞాహుతం తపః
విశ్వాసమే అత్యుత్తమమైన సూక్ష్మధర్మం; విశ్వాసమే యజ్ఞంలో హోమం, తపస్సు.
సర్వస్వం జీవితం వాపి దద్యాదశ్రద్ధయా చ యః
ఎవరైనా విశ్వాసం లేకుండా తన సర్వస్వాన్ని లేదా ప్రాణాన్నే ఇచ్చినా,
ఏవం శ్రద్ధామయాః సర్వే మమ ధర్మాః ప్రకీర్తితాః
ఇలా, నా ధర్మాలన్నీ విశ్వాసంతో కూడినవిగా చెప్పబడ్డాయి.
అధికారస్య ప్రాప్త్యర్థం మహాసారవిముక్తిదమ్
మహాసారవిముక్తిని ఇచ్చే అధికారం పొందేందుకు,
నానాసిద్ధికరం దివ్యం లోకచిత్తానురంజనమ్
ఇది అనేక సిద్ధులను కలిగించేది, దివ్యమైనది, లోకాల మనసులను ఆనందింపజేసేది.
మన్మానససముద్రో హి ద్విపదోయం విదుర్బుధాః
నా మనస్సు అనే సముద్రాన్ని, ఈ రెండు కాళ్లతో ఉన్న మనిషిగా జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.
దేవత్రయగుణాతీతః సర్వజ్ఞః సర్వవిత్ప్రభుః
మూడు దేవతల లక్షణాలకు అతీతుడై, అన్నీ తెలిసినవాడు, అన్నిటికీ అధిపతిగా ఉన్నవాడు ఆయన.
యథానాదిప్రవృత్తోయం ఘోరః సంసారసాగరః
ఈ భయంకరమైన సంసారసముద్రం ఆదికాలం నుంచీ ప్రవహిస్తూ వస్తున్నట్లుగా,
వ్యాధీనాం భేషజం యద్వత్ప్ర తిపక్షస్వభావతః 1.187.
రోగాలకు మందు ఎలా సహజంగా విరుద్ధంగా ఉంటుందో,
మమాభిధానమన్త్రోయమభిధేయః సదా స్మృతః
ఇది నా పేరు, ఈ మంత్రాన్ని ఎప్పుడూ గుర్తుంచుకోవాలి.
వేదో మనోగమే చాత్ర షడక్షరమంత్రస్థితః
ఇక్కడ మనసుకు అందుబాటులో వేదం ఆరు అక్షరాల మంత్రంలో నిలిచి ఉంది.
కిం తస్య బహుభిర్మన్త్రైః శాస్త్రైర్వా బహువిస్తరైః
అతనికి ఎన్నో మంత్రాలు, విస్తారంగా చెప్పిన శాస్త్రాలు ఏమి ఉపయోగం?
తేనాధీతం శ్రుతం తేన తేన సర్వమనుష్ఠితమ్
దాని వల్ల అన్నీ చదువబడినట్టే, అన్నీ వినబడినట్టే, అన్నీ చేయబడినట్టే అవుతాయి.
విధివాక్యమిదం సర్వం నార్థవాదం వచో మమ పృచ్ఛస్వేమం ప్రణమ్యాశు వైనతేయ మహామతే
నా మాటలన్నీ ఆజ్ఞలే, పొగడ్తలు కావు. వినతితో త్వరగా అడుగు, వినతేయుడా, మహామతిగలవాడా.
సప్తాశ్వతిలకం భక్త్యా ప్రణమ్యోవాచ భారత
ఏడు గుర్రాల గుర్తుతో ఉన్నవాడిని భక్తితో నమస్కరించి, భరతా, అతడు ఇలా అన్నాడు.
కీదృగ్వాక్యమిదం భానోర్వాక్యార్థం బ్రూహి చ ప్రభో
ఈ మాట ఎలా ఉంది, భానో? ప్రభూ, మీ మాటల అర్థం చెప్పండి.
సప్తాశ్వతిలక ఉవాచ విముక్తాశేషదోషేణ సర్వజ్ఞేన భగేన యత్
ఏడు గుర్రాల గుర్తుతో ఉన్నవాడు ఇలా అన్నాడు: అన్ని దోషాలు పూర్తిగా తొలగినవాడి ద్వారా, అన్నీ తెలిసిన, భాగ్యశాలి ద్వారా,
యస్మాన్మార్తండ నామాసౌ కథ్యతే చ మనీషిభిః
అందుకే, పండితులు అతడిని మార్తాండుడు అని పిలుస్తారు.
సౌరవాక్యప్రవక్తారం సూరవత్పూజయేద్గురుమ్ 1.187.
సూర్యుని ఉపదేశాన్ని చెప్పే గురువును, సూర్యుని లాగా పూజించాలి.
సౌరధర్మామ్బుహస్తేన కస్తేన సదృశో గురుః జ్ఞానామృతేన వై భక్తా కస్తం న ప్రతిపూజయేత్
సౌరధర్మ జలాన్ని చేతిలో ఉంచినవాడిలాంటి గురువు ఎవరు? జ్ఞానామృతంతో నిండినవాడిని భక్తులు ఎవరు పూజించరా?