తిస్రోష్టకాస్తు కర్తవ్యా మధ్యావర్తీ చతుర్థికా
మూడు అష్టకాలు చేయాలి, నాల్గవది మధ్యలో చేయాలి.
ప్రతిపది క్రియతే యత్తు చతుష్పార్వణముచ్యతే
ప్రతిపద రోజున చేసే దాన్ని చతుర్పర్వం అంటారు.
నిత్యం నైమిత్తికం కామ్యం వృద్ధిశ్రాద్ధం సపిండనమ్ కర్మాంగం నవమం ప్రోక్తం వైదికం దశమం స్మృతమ్
నిత్యం, నైమిత్తికం, కామ్యం, వృద్ధి శ్రాద్ధం, సపిండనం, తొమ్మిదవది కర్మాంగం, పదవది వైదికం అని చెప్పబడింది.
అనూరురువాచ యదేతద్భవతా ప్రోక్తం శ్రాద్ధం ద్వాదశధా విభో
అనూరురు ఇలా అన్నాడు: ప్రభూ! మీరు చెప్పిన ఈ ద్వాదశ విధాల శ్రాద్ధం —
నిత్యం కిముచ్యతే శ్రాద్ధం కిం వా నైమిత్తికం భవేత్
దేనిని నిత్య శ్రాద్ధం అంటారు? దేనిని నైమిత్తికం అంటారు?
వైశ్వదేవవిహీనం తు అశక్తావుదకేన తు
వైశ్వదేవం చేయలేనప్పుడు, నీటితో ఆచరించాలి.
ఏకోద్దిష్టం తు యచ్ఛ్రాద్ధం తన్నైమిత్తికముచ్యతే 1.183.
ఒకరికి మాత్రమే చేసే శ్రాద్ధాన్ని నైమిత్తికం అంటారు.
కామయుక్తం హి తత్కామ్యమభిప్రేతార్థసిద్ధయే
ఏదైనా కోరికతో చేసే శ్రాద్ధాన్ని కామ్య శ్రాద్ధం అంటారు, కోరుకున్న ఫలితాన్ని పొందడానికి చేస్తారు.
వృద్ధౌ యత్క్రియతే శ్రాద్ధం వృద్ధిశ్రాద్ధం తదుచ్యతే
పెరుగుదల సందర్భంలో చేసే శ్రాద్ధాన్ని వృద్ధి శ్రాద్ధం అంటారు.
గంధోదకతిలైర్యుక్తం కుర్యాత్పాత్రచతుష్టయమ్
సువాసన గల నీరు, నువ్వులు నింపిన నాలుగు పాత్రలు సిద్ధం చేయాలి.
యే సమానా ఇతి ద్వాభ్యామేతజ్జ్ఞేయం సపిండనమ్
ఒకే రకంగా ఉన్నారని చెప్పిన రెండు సందర్భాల్లో ఇది సపిండీకరణం అని తెలుసుకోవాలి.
దర్శే వై క్రియతే యత్తు తత్పార్వణముదాహృతమ్ గోభ్యశ్చ క్రియతే శ్రాద్ధం తద్గోష్ఠశ్రాద్ధముచ్యతే
అమావాస్యనాడు చేసే శ్రాద్ధాన్ని పార్వణ శ్రాద్ధం అంటారు. ఆవులకు చేసే శ్రాద్ధాన్ని గోష్ఠ శ్రాద్ధం అంటారు.
బహూనాం విదుషాం సంపత్సుఖార్థం పితృతృప్తయే శుద్యర్థమితి తత్ప్రోక్తం వైనతేయ మనీషిభిః
చదువుకున్నవాళ్లకు సంపద, సుఖం కలగాలని, పితృదేవతలు తృప్తి చెందాలని, పవిత్రత కోసం మేధావులు ఈ విధంగా చేయాలని చెప్పారు, వినతా కుమారా.
నిషేకకాలే సోమే చ సీమతోన్నయనే తథా
గర్భసంచారణ సమయంలో, సోమయాగంలో, అలాగే సీమంతం వేడుకలో కూడా
క్రియతే దేవముద్దిశ్య సప్తమ్యాదిషు యత్నతః తద్యత్నార్థమితి ప్రోక్తం ప్రదిశేచ్చ న సంశయః
దేవతల కోసం ఏడు తేదీ మొదలైన సందర్భాల్లో శ్రద్ధతో చేసే కార్యాన్ని యత్నార్థం అంటారు. నిర్ణీత దిశలో సమర్పించాలి, సందేహం లేదు.
శరీరోపచయే శ్రాద్ధమశ్వవృద్ధ్యర్థమేవ చ
శరీరం పెరగడానికి, గుర్రాలు పెరగడానికి కూడా శ్రాద్ధం చేస్తారు.
సర్వేషామేవ శ్రాద్ధానాం శ్రేష్ఠం సాంవత్సరం మతమ్ 1.183.
అన్ని శ్రాద్ధాల్లో సంవత్సరానికి ఒక్కసారి చేసే శ్రాద్ధమే ఉత్తమమని భావిస్తారు.
మృతేఽహని పునర్యస్తు న కుర్యాచ్ఛ్రాద్ధమాదరాత్
మరణించిన రోజు శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం చేయకపోతే
నాహం తస్య ఖగశ్రేష్ఠ పూజాం గృహ్ణామి నో హరిః
పక్షిరాజా, నేను గానీ, హరిదేవుడు గానీ అతని పూజను స్వీకరించము.
తస్మాద్యత్నేన కర్తవ్యం వర్షేవర్షే మృతేఽహని
అందుచేత ప్రతి సంవత్సరం మరణదినాన శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం తప్పక చేయాలి.
భోజకో యస్తు వై శ్రాద్ధం న కరోతి ఖగాధిప
పక్షిరాజా, యజమాని అయినవాడు శ్రాద్ధం చేయకపోతే—
స యాతి నరకం ఘోరం తామిస్రం నామ నామతః
అతడు తామిస్రం అనే భయంకరమైన నరకానికి వెళ్తాడు.
అనూరురువాచ న జానాతి దినం యస్తు న మాసం విబుధాధిప శ్రాద్ధం కరోతు వై తాభ్యాం విధివద్వత్సరాత్మకమ్
అనూరురు ఇలా అన్నాడు: ఓ మేధావుల అధిపతీ, ఎవరికైనా రోజు, నెల తెలియకపోతే, వారెవరైనా సంవత్సరాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని నియమంగా శ్రాద్ధం చేయాలి.
యథా కుర్యాత్ఖగశ్రేష్ఠ శృణు కృత్స్నం సమాసతః
పక్షిరాజా, శ్రాద్ధాన్ని ఎలా చేయాలో పూర్తిగా, సంక్షిప్తంగా విను.
తేన కార్యమమాయాం చ శ్రాద్ధం సాంవత్సరం ఖగ
అందువల్ల, ఓ పక్షీ, సంవత్సరానికి ఒకసారి చేసే శ్రాద్ధం మరియు ఇతర కర్తవ్యాలను తప్పక చేయాలి.
విశేషతో భోజనేన యో మాం పూజ్యతే సదా 1.183.
ప్రత్యేకంగా, ఎవరైనా నన్ను అన్నదానంతో ఎప్పుడూ పూజిస్తే—
మమేష్టాః పితరో నిత్యం గావో విప్రాశ్చ సువ్రత
నా ఇష్టమైన పితృదేవతలు ఎప్పుడూ ఆవులు, బ్రాహ్మణులే, ఓ సత్ప్రవర్తన కలవాడా.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణే బ్రాహ్మే పర్వణి సప్తమీకల్పే సౌరధర్మే శ్రాద్ధవిధికథనం నామ త్ర్యశీత్యుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో బ్రాహ్మ పర్వంలో, సప్తమి కల్పంలో, సౌరధర్మంలో శ్రాద్ధ విధి వివరించబడిన నూట ఎనభై మూడు వ అధ్యాయం ముగిసింది.
బ్రాహ్మణధర్మవిధివర్ణనమ్ ప్రఖ్యాతే ప్రత్యయేనైవ ప్రశ్నపూర్వం ప్రతిగ్రహః
బ్రాహ్మణుని ధర్మ విధులను వివరించటం: ప్రశ్నించి, నమ్మకంతో మాత్రమే దానం స్వీకరించాలి.
వేద విక్రయనిర్దిష్టం స్త్రియా చావర్జితం ధనమ్
వేదాన్ని అమ్మి సంపాదించిన ధనం లేదా స్త్రీ సంపాదించిన ధనం అంగీకరించరాదు.