గాయత్రో బ్రహ్మచారీ తు ప్రాజాపత్యో ద్వితీయకః
బ్రహ్మచారికి గాయత్రి విధి, రెండవది ప్రజాపత్య విధి.
చత్వార ఆశ్రమాః ప్రోక్తాః సవేదాః సమధర్మకాః
నాలుగు ఆశ్రమాలు, వేదాలతో కలిపి, ఒక్కటే ధర్మాన్ని అనుసరిస్తాయని చెప్పబడింది.
గర్భాధానమృతౌ కార్యం హృష్టయోస్తు సమన్త్రకమ్
గర్భధారణం సరైన కాలంలో, ఇద్దరూ ఆనందంగా, మంత్రాలతో చేయాలి.
సీమన్తః సప్తమే గర్భే షష్ఠే వా సప్తమేఽపి వా
సీమంతం గర్భంలో ఆరో నెలలో లేదా ఏడో నెలలో చేయాలి.
జాతకర్మాదయః సర్వే సంస్కారాః పురుషస్య తు
జనన సంస్కారంతో మొదలయ్యే అన్ని సంస్కారాలు మనిషికి చేయవలసినవే.
జాతకర్మేతి తత్ప్రోక్తం గుహ్యం నామ తదైవ తు
దీనిని జాతకర్మ అంటారు; అదే సమయంలో రహస్య నామకరణం కూడా చేయాలి.
ధర్మశాస్త్రాదిసంయుక్తం షష్ఠేఽన్నప్రాశనం ఖగ
ఓ పక్షీ! ధర్మశాస్త్ర ప్రకారం ఆరో నెలలో అన్నప్రాశనం చేయాలి.
అష్టమే దశమే వాపి బ్రాహ్మణస్యోపనాయనమ్ 1.182.
బ్రాహ్మణునికి ఎనిమిదో లేదా పదవ సంవత్సరంలో ఉపనయనం చేయాలి.
ఏకాదశే ద్వాదశే వా కార్య క్షత్రియవైశ్యయోః
క్షత్రియులకు, వైశ్యులకు పదకొండో లేదా పన్నెండో సంవత్సరంలో చేయాలి.
పురుషస్య తథా చాన్య ఉభయోశ్చ బ్రవీమ్యహమ్
ఇలా ప్రతి మనిషికీ, ఇతరులకు, ఇద్దరికీ నేను చెప్పుతున్నాను.
తథౌపనిషదం చాబ్దం గోదానం చ సువర్ణకమ్
అలాగే, ఉపనిషత్తు చదువు ఒక సంవత్సరం, ఆవు దానం, బంగారం దానం కూడా చేయాలి.
వేదైకదేశపాఠస్య ఉక్తం గృహ్యే ప్రపఞ్చకమ్
వేదంలోని భాగాన్ని చదవడం గృహ్యసూత్రాలలో ఐదు విధాలుగా చెప్పబడింది.
ఉభయోర్వా తథా చాన్యా యథాన్యాయం యథాశ్రుతమ్
ఇద్దరికీ, ఇతరులకు కూడా, యథావిధిగా, యథాశ్రుతిగా చేయాలి.
తోషః పరస్పరస్యేతి ఏతావాన్ధర్మసంగ్రహః
ఒకరికి ఒకరు సంతృప్తి కలిగించుకోవడం ధర్మసారమని చెప్పబడింది.
జ్ఞాత్వా వేదం బ్రహ్మచారీ గ్రంథార్థాన్యాన్యథావిధి విద్యాన్తేఽభీష్టదానం చ అనుజ్ఞాతో గృహీ భవేత్
వేదాన్ని నేర్చుకుని, దాని అర్థాన్ని గ్రహించి, గురువు చెప్పిన విధిగా అన్ని పనులు పూర్తిచేసిన బ్రహ్మచారి, గురువు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, తాను కోరుకున్న బహుమతులు తీసుకుని, గృహస్థుడవాలి.
నిష్కాసనం గురుగృహాద్గృహస్థస్య యథాభవేత్
గృహస్థుడు అయ్యాక, గురువు ఇంటిని విడిచిపోవడాన్ని యథావిధిగా చేయాలి.
ఉద్వహేద్వై తతో భార్యాం సవర్ణాం లక్షణాన్వితామ్
ఆ తరువాత, తన వర్ణానికి చెందిన, మంచి లక్షణాలు కలిగిన భార్యను వివాహం చేసుకోవాలి.
స్వతన్త్రమన్యే చేచ్ఛన్తి హ్యధికారం ద్విజోత్తమాః 1.182.
కొంతమంది ఉత్తమ ద్విజులు స్వతంత్రంగా ఉండాలని కోరుకుంటే, వారు తగిన హక్కును పొందవచ్చు.
ఉద్వహేత ద్విజో భార్యామసమానార్షగోత్రజామ్
ఒక ద్విజుడు తనకే చెందిన ఋషిగోత్రానికి చెందని భార్యను వివాహం చేసుకోవాలి.
అష్టౌ వివాహా వర్ణానాం సంస్కారాఖ్యా ఇతి శ్రుతిః
వర్ణాలకు ఎనిమిది రకాల వివాహాలు ఉన్నాయని, అవి సంస్కారాలు అని శాస్త్రం చెబుతోంది.
యస్తు దోషవతీం కన్యామనాఖ్యాయ ప్రయ చ్ఛతి
దోషాలు ఉన్న కన్యను తెలియజేయకుండా ఎవరు ఇచ్చినా—
పితుర్గృహే తు యా కన్యా రజః పశ్యత్యసంస్కృతా
తండ్రి ఇంట్లో ఉండగానే, సంస్కారం చేయకముందే రజస్వల అయిన కన్య—
యస్తు తాం వరయేత్కన్యాం బ్రాహ్మణో జ్ఞానదుర్బలః
అలాంటి కన్యను జ్ఞానం లేని బ్రాహ్మణుడు వరించితే—
సర్వదోషాన్హి విఖ్యాప్య స్త్రియా వా పురుషస్య వా
స్త్రీకి లేదా పురుషుడికి ఉన్న అన్ని దోషాలు తప్పక వెల్లడించాలి.
గౌరీ కన్యా ప్రధానా వై మధ్యమా కన్యకా స్మృతా
గౌరీ అనే కన్య అత్యుత్తమురాలిగా, మధ్యస్థురాలు కన్యకగా గుర్తించబడుతుంది.
రజస్వలా నగ్నికా చ దేవకన్యా చ కా భవేత్
రజస్వల అయినది, వక్షోజాలు లేని కన్య, దేవకన్య ఎవరు?
అవ్యఞ్జనయుతా కన్యా కుచహీనా చ నగ్నికా
ద్వితీయ లక్షణాలు లేని కన్య, వక్షోజాలు లేని వాడిని నగ్నికగా అంటారు.
సప్తవర్షా భవేద్గౌరీ దశవర్షా తు నగ్నికా 1.182.
ఏడు సంవత్సరాల వయస్సులో గౌరీ, పది సంవత్సరాల వయస్సులో నగ్నికగా పిలుస్తారు.
వ్యఞ్జనేన సమోపేతాం సోమో భుఙ్క్తే హి కన్యకామ్ ।। తు. - [https://sa.wikisource.org/s/9b ఋగ్వేద ౧౦.౮౫.౪౦] పయోధరేషు గంధర్వా రజస్యగ్నిః ప్రకీర్తితః
అన్ని లక్షణాలతో కూడిన కన్యను సోముడు అనుభవిస్తాడు; వక్షోజాలు ఉన్నవారిలో గంధర్వులు, రజస్వలయైనవారిలో అగ్ని ఉంటాడని చెబుతారు.
హినస్తి వ్యఞ్జనైః పుత్రాన్కులం హన్యాత్పయోధరైః
తన లక్షణాల వల్ల కుమారులను, వక్షోజాల వల్ల వంశాన్ని నాశనం చేస్తుంది.