సుచిరం సంభ్రమత్యస్మిన్దుఃఖదే చ భవార్ణవే
అతడు ఈ బాధతో కూడిన సంసారసముద్రంలో చాలా కాలం తిప్పలు పడుతుంటాడు.
మానుష్యం దుర్లభం ప్రాప్య యేఽర్చయంతి దివాకరమ్
మనుష్య జన్మ దొరకడం అరుదు. దాన్ని పొందినవారు ఎవరైతే దివాకరుని ఆరాధిస్తారో—
సూర్యభక్తిపరా యే చ యే చ తద్గతమానసాః
ఎవరైతే సూర్యునికి భక్తిగా ఉంటారో, ఎవరైతే తమ మనస్సును ఆయనలో నిలిపేస్తారో—
వివిధాని మనోజ్ఞాని వివిధాభరణాః స్త్రియః
వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడిన అనేక ఆకర్షణీయమైన స్త్రీలు—
యే వాంఛన్తి మహాభోగాన్రాజ్యం వా త్రిదశా లయే
ఎవరైతే మహా భోగాలను, లేదా దేవతలలో రాజ్యాన్ని కోరుకుంటారో—
సౌన్దర్యం జగతః ఖ్యాతిః కీర్తిర్ధర్మాదయః స్మృతాః
ఈ లోకంలో అందం, ఖ్యాతి, పేరుప్రతిష్ఠ, ధర్మం మొదలైనవి కలుగుతాయని చెబుతారు.
తస్మాత్సంపూజయేత్సూర్యం సర్వదేవగణార్చితమ్
అందువల్ల, అన్ని దేవతలచే పూజింపబడే సూర్యుని మనం పూజించాలి.
దానం చ దుర్లభం తస్మై తద్ధోమశ్చ సుదుర్లభః
ఆయనికి దానం చేయడం చాలా అరుదైనది; హోమం చేయడం మరింత అరుదైనది.
సుదుర్లభతరం జ్ఞేయం తదారాధనముత్తమమ్
ఆయనకు అత్యుత్తమమైన ఆరాధన చేయడం ఇంకా సాధించలేనిది అని తెలుసుకోవాలి.
యేషామిహేశ్వరే భానౌ నిత్యం సూర్యే గతం మనః 1.173.
ఇక్కడ భానుదేవుడిలో ఎప్పుడూ మనస్సు నిలిపే వారు—
జిహ్వాగ్రే వర్తతే యస్య సకలం తస్య జీవితమ్ ।। య ఏవం పూజయేద్భానుం శ్రద్ధయా పరయాన్వితః। ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః స నరో నాత్ర సంశయః
యవనికపై ఆయన నామం ఉన్నవారి జీవితం సంపూర్ణమవుతుంది; ఎవరైతే భాను దేవుని పరమమైన విశ్వాసంతో పూజిస్తారో, వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
డాకిన్యో వివిధాకారా రాక్షసాః సపిశాచకాః
వివిధ రూపాల కలిగిన డాకినీలు, రాక్షసులు, పిశాచులతో కూడి—
శత్రవో నాశమాయాంతి సంగ్రామే జయమాప్నుయాత్
శత్రువులు నశించిపోతారు; యుద్ధంలో విజయాన్ని పొందుతారు.
ధనమాయుర్యశో విద్యా ప్రభావో హ్యతులం తథా
ధనం, ఆయుష్షు, యశస్సు, విద్య, అపూర్వమైన శక్తి — ఇవన్నీ కూడా లభిస్తాయి.
సూర్యస్తుతివర్ణనమ్ అరుణ ఉవాచ పూజయిత్వా రవిం భక్త్యా బ్రహ్మా బహ్మత్వమాగతః
సూర్యుని స్తుతి వివరము అరుణుడు చెప్పాడు: భక్తితో రవిని పూజించిన బ్రహ్మకు మహత్త్వం లభించింది.
శంకరోఽపి జగన్నాథః పూజయిత్వా దివాకరమ్
జగన్నాథుడైన శంకరుడూ దివాకరుణి పూజించాడు.
సహస్రాక్షోపి దేవేశ ఇన్ద్రో భానుం తమోపహమ్
దేవతల అధిపతియైన సహస్రాక్షుడు, ఇంద్రుడు, అంధకారాన్ని తొలగించే భానువును పూజించాడు.
మాతరో దేవగంధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః
మాతృదేవతలు, దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచులు, సర్పాలు, రాక్షసులు — వీరందరూ కూడా.
సర్వమేతజ్జగన్నిత్యం భానౌ దేవే ప్రతిష్ఠితమ్
ఈ జగత్తంతా ఎప్పుడూ భగవంతుడైన భానువులోనే స్థిరంగా ఉంది.
యో న పూజయతే సూర్యం భాస్కరం తమసూదనమ్
ఎవడు సూర్యుని, భాస్కరుని, అంధకారాన్ని తొలగించేవాడిని పూజించడో,
తస్మాత్కార్యం హి తద్ధ్యానం యావజ్జీవం ప్రతిజ్ఞయా
అందువల్ల, మనిషి జీవితాంతం ప్రతిజ్ఞతో ఆయనను ధ్యానం చేయాలి.
యస్తు సంతిష్ఠతే నిత్యం వినా సూర్యస్య పూజనాత్
ఎవడు ఎప్పుడూ సూర్యుని పూజించకుండా ఉండిపోతాడో,
సూర్యం సంపూజ్య భుఞ్జీత త్రిదశేశం దివాకరమ్ మనుష్యచర్మణా నద్ధః స రవిర్నాత్ర సంశయః
సూర్యుని పూజించి, త్రిదశాధిపతియైన దివాకరుని ఆనందంగా అనుభవించాలి. మానవదేహంతో బంధించబడి ఉన్నవాడు రవియే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
న హి అర్కార్చనాదన్యత్పుణ్యమప్యధికం భవేత్ 1.174.
అర్కుని పూజకంటే గొప్ప పుణ్యం మరొకటి లేదు.
సూర్యభక్తాగమాశ్చైవ సూర్యార్చనపరాయణాః
సూర్యుని భక్తి మార్గాన్ని అనుసరించే వారు, సూర్యార్చనలో నిబద్ధత కలిగినవారు,
సర్వద్వన్ద్వసహా వీరా నీతివిధ్యుక్తచేతసః
అన్ని జంట బాధలను సహించే వీరులు, నడవడిలో నియమాలను పాటించే వారు.
అమానినో బుద్ధిమన్తోఽవ్యక్తస్పర్ధా గతస్పృహాః
అహంకారం లేని వారు, తెలివిగలవారు, బయటపడి పోటీ లేని వారు, ఆశ లేని వారు.
స్వల్పవాచః సుమనసః శూరాః శాస్త్రవిశారదాః
తక్కువ మాటలు చెప్పేవారు, మంచి మనసు కలవారు, ధైర్యవంతులు, శాస్త్రాలలో నైపుణ్యం ఉన్నవారు.
దంభమత్సరనిర్ముక్తాస్తృష్ణాలోభవివర్జితాః
మోసం, అసూయ లేని వారు, తృష్ణ, లోభం లేని వారు.
విషయేష్వపి నిర్లేపాః పద్మపత్రమివాంభసా
విషయాలలో ఉన్నా కూడా, నీటిలోని కమలదళంలా, వారు అంటుకోకుండా ఉంటారు.