సౌరధర్మవర్ణనమ్ సమాసాత్కథితం బ్రహ్మన్విస్తరేణ ప్రకీర్తయ
సౌరధర్మ వివరము.
త్వత్సమో నాస్తి లోకేఽస్మిన్సౌరః పార్థివసత్తమ
ఈ లోకంలో సౌరధర్మంలో నీకు సమానుడు లేరు, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా.
కీర్తయామ్యథ తం పుణ్యం సంవాదం పాపనాశనమ్
ఇప్పుడు ఆ పుణ్యాన్ని, పాపాలను తొలగించే సంభాషణను నేను వివరంగా చెబుతాను.
సుఖాసీనం పురా రాజన్నరుణం సూర్యసారథిమ్
ఒకసారి, ఓ రాజా, సూర్యుని రథసారథి అయిన అరుణుడు సుఖంగా కూర్చున్నాడు.
ధర్మాణాముత్తమం ధర్మం సర్వపాపప్రణాశనమ్
ధర్మాలలో అత్యుత్తమమైనది, అన్ని పాపాలను నాశనం చేసే ధర్మమే.
శ్రోతుకామోఽసి యత్పుత్ర సౌరధర్మమనుత్తమమ్
నీవు వినాలనుకుంటున్నావు, కుమారా, ఆ సౌరధర్మం అత్యుత్తమమైనదని.
శృణు త్వం కీర్తయామ్యేష సుఖోపాయం మహత్ఫలమ్
విను, నేను నీకు సులభంగా అనుసరించదగ్గ, గొప్ప ఫలితాన్ని ఇచ్చే మార్గాన్ని చెప్పబోతున్నాను.
అజ్ఞానార్ణవమగ్నానాం సర్వేషాం ప్రాణినామయమ్
అజ్ఞాన సముద్రంలో మునిగిపోయిన అన్ని ప్రాణులకు ఇది వరంగా ఉంది.
యే స్మరంతి రవిం భక్త్యా కీర్తయంతి చ యే ఖగ
ఎవరైతే భక్తితో రవిని స్మరిస్తారో, ఎవరైతే ఆ పక్షిరాజును స్తుతిస్తారో—
ఆత్మద్రోహః కృతస్తేన జాతేనేహ ఖగాధిప 1.173.
ఇక్కడ జన్మించినవాడు, ఓ పక్షిరాజా, తనకు తానే హాని చేసుకున్నాడు.
సుచిరం సంభ్రమత్యస్మిన్దుఃఖదే చ భవార్ణవే
అతడు ఈ బాధతో కూడిన సంసారసముద్రంలో చాలా కాలం తిప్పలు పడుతుంటాడు.
మానుష్యం దుర్లభం ప్రాప్య యేఽర్చయంతి దివాకరమ్
మనుష్య జన్మ దొరకడం అరుదు. దాన్ని పొందినవారు ఎవరైతే దివాకరుని ఆరాధిస్తారో—
సూర్యభక్తిపరా యే చ యే చ తద్గతమానసాః
ఎవరైతే సూర్యునికి భక్తిగా ఉంటారో, ఎవరైతే తమ మనస్సును ఆయనలో నిలిపేస్తారో—
వివిధాని మనోజ్ఞాని వివిధాభరణాః స్త్రియః
వివిధ అలంకారాలతో అలంకరించబడిన అనేక ఆకర్షణీయమైన స్త్రీలు—
యే వాంఛన్తి మహాభోగాన్రాజ్యం వా త్రిదశా లయే
ఎవరైతే మహా భోగాలను, లేదా దేవతలలో రాజ్యాన్ని కోరుకుంటారో—
సౌన్దర్యం జగతః ఖ్యాతిః కీర్తిర్ధర్మాదయః స్మృతాః
ఈ లోకంలో అందం, ఖ్యాతి, పేరుప్రతిష్ఠ, ధర్మం మొదలైనవి కలుగుతాయని చెబుతారు.
తస్మాత్సంపూజయేత్సూర్యం సర్వదేవగణార్చితమ్
అందువల్ల, అన్ని దేవతలచే పూజింపబడే సూర్యుని మనం పూజించాలి.
దానం చ దుర్లభం తస్మై తద్ధోమశ్చ సుదుర్లభః
ఆయనికి దానం చేయడం చాలా అరుదైనది; హోమం చేయడం మరింత అరుదైనది.
సుదుర్లభతరం జ్ఞేయం తదారాధనముత్తమమ్
ఆయనకు అత్యుత్తమమైన ఆరాధన చేయడం ఇంకా సాధించలేనిది అని తెలుసుకోవాలి.
యేషామిహేశ్వరే భానౌ నిత్యం సూర్యే గతం మనః 1.173.
ఇక్కడ భానుదేవుడిలో ఎప్పుడూ మనస్సు నిలిపే వారు—
జిహ్వాగ్రే వర్తతే యస్య సకలం తస్య జీవితమ్ ।। య ఏవం పూజయేద్భానుం శ్రద్ధయా పరయాన్వితః। ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యః స నరో నాత్ర సంశయః
యవనికపై ఆయన నామం ఉన్నవారి జీవితం సంపూర్ణమవుతుంది; ఎవరైతే భాను దేవుని పరమమైన విశ్వాసంతో పూజిస్తారో, వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
డాకిన్యో వివిధాకారా రాక్షసాః సపిశాచకాః
వివిధ రూపాల కలిగిన డాకినీలు, రాక్షసులు, పిశాచులతో కూడి—
శత్రవో నాశమాయాంతి సంగ్రామే జయమాప్నుయాత్
శత్రువులు నశించిపోతారు; యుద్ధంలో విజయాన్ని పొందుతారు.
ధనమాయుర్యశో విద్యా ప్రభావో హ్యతులం తథా
ధనం, ఆయుష్షు, యశస్సు, విద్య, అపూర్వమైన శక్తి — ఇవన్నీ కూడా లభిస్తాయి.
సూర్యస్తుతివర్ణనమ్ అరుణ ఉవాచ పూజయిత్వా రవిం భక్త్యా బ్రహ్మా బహ్మత్వమాగతః
సూర్యుని స్తుతి వివరము అరుణుడు చెప్పాడు: భక్తితో రవిని పూజించిన బ్రహ్మకు మహత్త్వం లభించింది.
శంకరోఽపి జగన్నాథః పూజయిత్వా దివాకరమ్
జగన్నాథుడైన శంకరుడూ దివాకరుణి పూజించాడు.
సహస్రాక్షోపి దేవేశ ఇన్ద్రో భానుం తమోపహమ్
దేవతల అధిపతియైన సహస్రాక్షుడు, ఇంద్రుడు, అంధకారాన్ని తొలగించే భానువును పూజించాడు.
మాతరో దేవగంధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః
మాతృదేవతలు, దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచులు, సర్పాలు, రాక్షసులు — వీరందరూ కూడా.
సర్వమేతజ్జగన్నిత్యం భానౌ దేవే ప్రతిష్ఠితమ్
ఈ జగత్తంతా ఎప్పుడూ భగవంతుడైన భానువులోనే స్థిరంగా ఉంది.
యో న పూజయతే సూర్యం భాస్కరం తమసూదనమ్
ఎవడు సూర్యుని, భాస్కరుని, అంధకారాన్ని తొలగించేవాడిని పూజించడో,