నిద్రా హ్యాకాశయోనిశ్చ జలాశ్రయే ప్రవర్తతే
నిద్ర ఆకాశంలో పుట్టి, నీటిని ఆధారంగా చేసుకుని పనిచేస్తుంది.
గ్రామాశ్చ విషయాశ్చైవ యస్య వీర్యం ప్రవర్తితమ్
పల్లెలు, విషయాలు అన్నీ ఆయన శక్తితోనే ప్రేరేపించబడతాయి.
స కథం దేవదేవేశో గర్భమేష్యతి చాంశుమాన్
ఆ ప్రకాశవంతుడైన దేవతల అధిపతి గర్భంలోకి ఎలా ప్రవేశించగలడు?
ఏవం మే సంశయో బ్రహ్మన్నేష మే విస్మయో మహాన్ 1.157.
బ్రహ్మన్, ఇదే నా సందేహం; ఇదే నాకు గొప్ప ఆశ్చర్యంగా ఉంది.
ఆశ్చర్యం పరమం పృచ్ఛే త్వామహం భాస్కరస్య వై
భాస్కరుని గురించి ఈ పరమాశ్చర్యాన్ని నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను.
ఏతదాశ్చర్యమాఖ్యానం కథయస్వ మహామునే
మహామునీ, ఈ అద్భుతమైన కథను నాకు వివరించు.
ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణే బ్రాహ్మే పర్వణి సప్తమీకల్పే సౌరధర్మే సూర్యావతారకథాప్రస్తావవర్ణనం నామ సప్తపంచాశదుత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీభవిష్య మహాపురాణంలో బ్రాహ్మపర్వంలో, ఏడవ కల్పంలో, సౌరధర్మంలో, సూర్యావతారకథ ప్రారంభవివరణ అనే నూట యాభై ఏడు వ అధ్యాయం ముగిసింది.
సౌరధర్మేషు సూర్యోత్పత్తివర్ణనమ్ సుమంతురువాచ ప్రశ్నభారో మహాంస్తాత త్వయోక్తో రశ్మిమాలిని
సౌరధర్మంలో సూర్యుని ఉద్భవవివరణ: సుమంతుడు ఇలా అన్నాడు — రశ్మిమాలినీ! నువ్వు అడిగిన ప్రశ్న చాలా గొప్పది.
భానోః ప్రభావశ్రవణే యస్య తే మతిరుత్థితా
భానువు ప్రభావాన్ని వినగానే నీ మనస్సు ఉల్లాసంగా లేచింది.
సహస్రాస్యం సహస్రాక్షం సహస్రకిరణం చ యమ్
వెయ్యి ముఖాలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కిరణాలు ఉన్నవాడిని,
సహస్రజిహ్వం భాస్వంతం సహస్రముకుటం ప్రభుమ్
వెయ్యి నాలుకలు, ప్రకాశవంతుడైనవాడిని, వెయ్యి ముకుటాలున్న ప్రభువును,
సవనం భవనం చైవ హవ్యం హోతారమేవ చ
హవిస్సు, నివాసం, హవ్యం, యజ్ఞకారుడిని,
శ్రోత్రియం శూర్పముసలం ప్రోక్షణం దక్షిణాయనమ్
వేదపండితుడు, వడపోత, ఉరికట్టు, ప్రోక్షణం, దక్షిణాయనం,
యూపం సమిత్స్రువం దర్వీం ముసలోలూఖలాని చ
యూపం, సమిత్, స్రువం, దర్వీ, ముసలు, ఊలూకలాలను కూడా,
రహస్యాని ప్రమాణాని స్థావరాణి చరాణి చ
యాగస్థంభం, అరణి, హోమపాత్రం, ముదుగడ, ఉరగడలు — ఇవన్నీ కూడా రహస్యంగా పరిగణించబడతాయి.
మంత్రయజ్ఞవహం వహ్నిభాగం భార్గవమేవ చ
మంత్రాలతో కూడిన యజ్ఞాన్ని మోసుకెళ్లే అగ్ని భాగం, అలాగే భృగు వంశానికి సంబంధించినది కూడా.
ఆయుర్వేదవిదో విప్రా యజంతే శాశ్వతం విభుమ్ 1.158.
ఆయుర్వేదాన్ని తెలిసిన బ్రాహ్మణులు శాశ్వతమైన, అన్నివైపులా వ్యాపించిన ప్రభువును పూజిస్తారు.
ప్రాహుర్భావసహస్రాణి సమతీతాన్యనేకశః
వారు అనేక విధాలుగా వేలాది జన్మలు గడిచిపోయాయని చెబుతారు.
యత్పృచ్ఛసి మహారాజ పుణ్యాం దివ్యాం కథాం శుభామ్
మహారాజా, మీరు అడిగిన పుణ్యమైన, దివ్యమైన, మంగళకరమైన కథను
తామహం త్వం ప్రవక్ష్యామి శృణు సర్వమశేషతః
ఆ కథను నేను మీకు పూర్తిగా చెబుతాను. మీరు అన్నింటిని శ్రద్ధగా వినండి.
బహుశః సర్వభూతాత్మా స్వయం సమభిజాయతే
ప్రతి సారి, సమస్త భూతాల ఆత్మ తన ఇష్టానుసారం మళ్లీ మళ్లీ జన్మిస్తుంది.
తుష్టో దత్త్వా వరం వీర విరఞ్చస్య మహాత్మనః
వీరా, మహాత్ముడైన విరంచి సంతోషపడి వరమిచ్చినప్పుడు,
స స యాతి వినాశం వై తత్క్షణాదేవ భారత
అది వెంటనే నశించిపోతుంది, ఓ భారత.
జగామ కశ్యపాభ్యాశే శోకవ్యాకులితేక్షణా
ఆమె దుఃఖంతో కళ్లు నిండిపోయి కశ్యపుని దగ్గరకు వెళ్లింది.
ఆద్యం దేవగురుం విప్రం దివ్యం త్రిషవణాంబుభిః
ఆదికవి, దేవతల గురువు, మూడు స్నానాల పవిత్రతతో ప్రకాశించే బ్రాహ్మణుని దగ్గరకు వెళ్లింది.
న్యస్తదణ్డశ్రియా యుక్తం బద్ధకృష్ణాజినాంబరమ్
త్యాగదండాన్ని ధరించిన మహిమతో, నల్ల కృష్ణాజినాన్ని కప్పుకున్నవాడిగా ఉన్నవాడిని
హుతాశమివ దీవ్యన్తం తపన్తమివ భాస్కరమ్ 1.158.
యజ్ఞాగ్ని లా ప్రకాశిస్తూ, సూర్యుడిలా తేజస్సుతో మెరిసిపోతున్నవాడిని
శోకగద్గదయా వాచా ఇదం వచనమబ్రవీత్
దుఃఖంతో గొంతు కడగడలాడుతూ, ఆమె ఇలా చెప్పింది:
జాతోజాతో హి మే పుత్రః సద్య ఏవ వినశ్యతి
నాకు ప్రతి సారి కొడుకు పుట్టినా, వెంటనే అతడు మరణిస్తాడు.
చకార గమనే బుద్ధిం బ్రహ్మలోకం ప్రతి ప్రభో
ఆయన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్ళాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, ప్రభూ.