శూద్రాశ్చైవ భృశం దీనాః ప్రతిభాన్తి ద్విజప్రభో । ధర్మార్థకామమోక్షస్య శస్తాః స్యురవనే కథమ్
శ్లోకము ప్రకటిస్తుంది శుద్రలు తీవ్రముగా దుఃఖిస్తున్నారనీ, ఇంకా వారు ద్విజాధిపులకు హాజరువుతుంటారని; వారు ఎలా ఆ నాలుగు లక్ష్యాల కోసం—ధర్మం, అభయం, కామం, మోక్షం—యోగ్య సాధనాలు కావచ్చు?
ఆగమేన విహీనా హి అహో కష్టం మతం మమ్ । కశ్చైషామాగమః ప్రోక్తః పురా ద్విజమనీషిభిః । త్రివర్గప్రాప్తయే బ్రహ్మఞ్ఛ్రేయసే చ తథోభయోః
వოః — నాకు దుర్దశగా అనిపిస్తుంది వారు ఆాగమ సంప్రదాయములకి నిర్లక్ష్యమయ్యారని; ద్విజమతి రిషులచే ఒకసులక్షణ ఫలాలందించమునకు, బ్రహ్మత్వమును సాధింపకునకు ఏ పవిత్ర శాసనాలు వారికి ఒకప్పుడు చెప్పబడినవా?
సుమన్తురువాచ సాధు సాధు మహాబాహో! శృణు మే పరమం వచః । చతుర్ణామపి వర్ణానాం యాని ప్రోక్తాని శ్రేయసే
సుమంతుడు అన్నాడు: బాగుందని చెప్పావు, ఉత్తమ శస్త్రవంతా! నా అత్యుత్తమ వాక్యమును విను: నాలుగు వర్ణాల్లో సంక్షేమానికి నడిపించే ఆ నిబంధనలు ఇక్కడ ప్రకటించబడున్నవి.
ధర్మశాస్త్రాణి రాజేన్ద్ర! శృణు తాని నృపోత్తమ । విశేషతశ్చ శూద్రాణాం పావనాని మనీషిభిః
ఓ ప్రధాన్ రాజా, ఆ ధర్మశాస్త్రాలను శ్రద్ధగా వినుము; వర్ణాల్లో శుద్రుల కోసం శుద్ధి నియమాలు ముఖ్యంగా శాస్త్రవేత్తలు ప్రక‌రించుచున్నారండీ.
అష్టాదశపురాణాని చరితం రాఘవస్య చ । రామస్య కురుశార్దూల! ధర్మకామార్థసిద్ధయే
రాఘవుని కార్యములను పధించెను ఎేడు పది ఎనభై ఓపంబైపద గంటల కొడవయ్యెను పదివి — పర్ధ్వీ పాండిత్యమునందా? నట్లయితే, ఓ కురు-పులి, ఇవి ధర్మం, కోమలమునకు మరియు అర్థార్థానికి సాధ్యమవుతూ వున్నవి.
తథోక్తం భారతం వీర! పారాశర్యేణ ధీమతా । వేదార్థసకలం యోజ్య ధర్మశాస్త్రాణి చ ప్రభో!
ఇలా చెప్పబడుచున్నది, ఓ భరత! పరిషద్ పరాశరుడు చెప్పినదానుగా: వేదార్ధములన్నీని ధర్మశాస్త్రముల సహాయంతో కలిపి ఆలకించు, ఓ ప్రభుమా.
కృపాలునా కృతం శాస్త్రం చతుర్ణామిహ శ్రేయసే । వర్ణానాం భవమగ్నానాం కృతం పోతో హ్యనుత్తమమ్
నాలుగు వర్ణాల సంక్షేమార్థం ఈ దయామయ శాస్త్రము ఇక్కడ స్థాపించబడింది; అగ్నిజాతులయిన ద్విజులకు ఇది అత్యుత్తమ, సంపూర్ణ మార్గదర్శకము.
అష్టాదశపురాణాని అష్టౌ వ్యాకరణాని చ । జ్ఞాత్వా సత్యవతీసూనుశ్చక్రే భారతసంహితామ్
పదకొండు పురాణములు, ఎనిమిది వ్యాకరణగ్రంథములు ఉన్నాయి; అవి తెలిసిన తరువాత సత్యవతికి జన్మజాతుడు భరతసంహితను రచించాడు.
యాం శ్రుత్వా పురుషో రాజన్! ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యయా । ప్రథమం ప్రోచ్యతే బ్రాహ్మం ద్వితీయం చైన్ద్రముచ్యతే
ఇవి వింటే, ఓ రాజా, ఒక మనిషి బ్రాహ్మణ వధ పాపముకుండా విముక్తుడవుతాడు: మొదట బ్రహ్మమంత్రం వికృతమవుతుంది, రెండవదిగా ఇంద్రమంత్రం ఇవ్వబడును.
యామ్యం ప్రోక్తం తతో రౌద్రం వాయవ్యం వారుణం తథా । సావిత్రం చ తథా ప్రోక్తమష్టమం వైష్ణవం తథా
తరువాత రాత్రిళ్లలో ఘోరమైన మంత్రం, ఉత్తరవాయు మంత్రం, వరుణమంత్రం, సవిత్రీమంత్రం అనుసరించి చివరికి ఎనిమిదవమైన వైష్ణవ మంత్రం ఉంటుంది.
ఏతాని వ్యాకరణాని పురాణాని నిబోధ మే । బ్రాహ్మం పాద్మం వైష్ణవం చ శైవం భాగవతం తథా
నేను మీ ముందుకు తెచ్చిన ఈ వ్యాకరణశాస్త్రాలు మరియు పురాణాలు వినండి: బ్రాహ్మ, పాద్మ, వైష్ణవ, శైవ మరియు భాగవత పురాణాలు.
తథాన్యన్నారదీయం చ మార్కణ్డేయం చ సప్తమమ్ । ఆగ్నేయమష్టమం వీర భవిష్యం నవమం స్మృతమ్
ఇంకా మరి ఇతరాలను కూడా వినండి: ఆరాదీయ, మmarkerṇḍేయుడు ఏడవయిట్టవోత్సాహంగా చెప్పబడినట్టుగా; ఆగ్నేయా ఎనిమిదవటుగా; వీరా తొమ్మిదవటుగా అని అంటారు.
దశమం బ్రహ్మవైవర్త్తం లైఙ్గమేకాదశం స్మృతమ్ । వారాహం ద్వాదశం ప్రోక్తం స్కాన్దం చైవ త్రయోదశమ్
పదవది బ్రహ్మవైవర్త; పదకొండవది లైంగ; పన్నెండవది వారాహ; పదమూడవది సృగంగా అంటే స్కంధుని పురాణం.
చతుర్దశం వామనం చ కౌర్మం పఞ్చదశం స్మృతమ్ । మాత్స్యం చ గారుడం చైవ బ్రహ్మాణ్డం చ తతః పరమ్
పద్నాల్గవం వామన; పదియంపదవం కౌర్మ; ఆ తర్వాత మాత్ర్ష్య మరియు గరుడPURANAలు, వాటికీపైన బ్రహ్మాండPURANA ఉంటుంది.
ఏతాని కురుశార్దూల ధర్మశాస్త్రాణి పణ్డితైః । సాధారణాని ప్రోక్తాని వర్ణానాం శ్రేయసే సదా
ఈవే, కురు పులి వంటి శ్రీమన్, పండితులచే తెలిపే ధర్మ శాస్త్రాలు; ఇవి సామాన్యంగా, వ్యవహారకుల సంక్షేమార్థం ఎప్పుడూ లాభదాయకంగా అని ప్రకటించబడ్డవి.
చతుర్ణామిహ రాజేన్ద్ర శ్రోతుమర్హాణి సువ్రత । కిమిచ్ఛసి మహాబాహో శ్రోతుమేషాం నృపోత్తమ
ఓ రాజలలో ప్రథముడు, రాజు ఈ నాల్గింటిని వినూతె యావన్య; ఓ శక్తివంతుడా, నీవు వినదలచున్నవా? వాటిని వింటారా?
శతానీక ఉవాచ భారతం తు శ్రుతం విప్ర తాతస్యాఙ్కగతేన తు । రామస్య చరితం చాపి శ్రుతం బ్రహ్మన్సమన్తతః
శతనీకుడు చెప్పాడు: "ఓ బ్రాహ్మణా, నేను వినిపోయాను, మరియుInternal భరతుని కథను కూడా హృదయవాసినైన వాడు మాట్లాడు; నేను విష్ణుని సేవకులైన పండితుల నుంచి రాముని విధులను కూడా విన్నాను."
పురాణాని చ విప్రేన్ద్ర భవిష్యం న తు సువ్రత । పురాణం వద విప్రేన్ద్ర! భవిష్యం కౌతుకం హి మే
బ్రాహ్మణాధిపతి ప్రతిస్పందించాడు: "సువ్రతా, నేను భవిష్య పురాణాలను చెప్పను. చెప్పు బ్రాహ్మణాధిపతి, భవిష్య పురాణమును; నేను తెలుసుకోవడానికి ఆసక్తిని కలిగి ఉన్నాను."
సుమన్తురువాచ సాధు సాధు మహాబాహో సాధు పృష్టోఽస్మి మానద । శృణు మే వదతో రాజన్ పురాణం నవమం మహత్
సుమంతు చెప్పాడు: "సరే చెప్పావు, సరే చెప్పావు! ఓ శక్తివంతుడా, నువ్వు అడిగినందుకు ఆనందంగా ఉన్నాను. ఇప్పుడు విను, ఓ రాజా, నేను చెప్పనున్న మహత్తరమైన తొమ్మిదవ పురాణమును."
యచ్ఛ్రుత్వా సర్వపాపేభ్యో ముచ్యతే మానవో నృప । అశ్వమేధఫలం ప్రాప్య గచ్ఛేద్ భానౌ న సంశయః
రాజు దీన్ని వింటే ఏదైనా పాపములన్నీ విడిపోతాయి; అశ్వమెధఫలమును పొందినవనై సూర్యదేవుడి దివ్యలోకానికి నిశ్చయంగా పోతాడు.
ఇదం తు బ్రహ్మణా ప్రోక్తం ధర్మశాస్త్రమనుత్తమమ్ । విదుషా బ్రాహ్మణేనేదమధ్యేతవ్యం ప్రయత్నతః
ఈ అత్యుపరి ధర్మసూక్ష్మం బ్రహ్మద్వారా ప్రకటించబడింది; పండితులకనుగుణంగా ఒక బ్రాహ్మణుడు దీన్ని శ్రద్ధతో, కృషితో అధ్యయనం చేయవలెను అని అంటారు.
శిష్యేభ్యశ్చైవ వక్తవ్యం చాతుర్వర్ణ్యేభ్య ఏవ హి । అధ్యేతవ్యం న చాన్యేన బ్రాహ్మణం క్షత్రియం వినా । శ్రోతవ్యమేవ శూద్రేణ నాధ్యేతవ్యం కదాచన
ఇది శిష్యులకు మరియు నాలుగు వర్ణాలకు బోధించాలని చెప్పబడింది — నిజానికి వర్ణాలకు మాత్రమే; బ్రాహ్మణం లేదా క్షత్రియుడు లేకుండా ఎవరికైనా ఇది నేర్పరాదు, శూద్రుడు ఈ శాస్త్రాన్ని ఎప్పుడూ నేర్చుకోకూడదు.
దేవార్చాం పురతః కృత్వా బ్రాహ్మణైశ్చ నృపోత్తమ । శ్రోతవ్యమేవ శూద్రైశ్చ తథాన్యైశ్చ ద్విజాతిభిః
ముందుగా దేవతలకు పూజ Weber చేసి తర్వాత, శ్రేష్ఠుడైన రాజుడు బ్రాహ్మణుల్ని గౌరవించవలెను; శూద్రులు మరియు ఇతరులు కేవలం శ్రోతులుగా ఉండటానికి మాత్రమే సముచితులు, అలాగే ద్విజులు కూడా.
శ్రౌతం స్మార్తం హి వై ధర్మం ప్రోక్తమస్మిన్నృపోత్తమ । తస్మాచ్ఛూద్రైర్వినా విప్రాన్న శ్రోతవ్యం కథఞ్చన
ఓ శ్రేష్ఠ రాజా, ఇక్కడ శ్రుతి మరియు స్మృతి న్యాయంగా ప్రకటించబడ్డాయి; అందుకే శూద్రుల్లేకుండానే బ్రాహ్మణులు సరైన విధంగా బోధింపబడలేవు.
ఇదం శాస్త్రమధీయానో బ్రాహ్మణః సంశితవ్రతః । మనోవాగ్దేహజైర్నిత్యం కర్మదోషైర్న లిమ్పతే
ఈ శాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేసి, వ్రతాలలో నిలబడే ఒక బ్రాహ్మణుడు, చిత్తం, వాణి, శరీరాన్ని నిరంతరంగా నియంత్రించుకుంటూ పాపకర్మలను నివారించినవాడు, కర్మల వల్ల కలుషితం అవడు కాదు.
శృణ్వన్తి చాపి యే రాజన్ భక్త్యా వై బ్రాహ్మణాదయః । ముచ్యన్తే పాతకైః సర్వైర్గచ్ఛన్తి చ దివం ప్రభో
రాజా, బ్రాహ్మణుల నుంచి భక్తితో శ్రవణం చేసే వారు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తులు కావు; వారు స్వర్గానికి చేరతారు, మహారాజా।
శ్రావయేచ్చాపి యో విప్రః సర్వాన్వర్ణాన్నృపోత్తమ । స గురుః ప్రోచ్యతే తాత వర్ణానామిహ సర్వశః
ఓ రాజులలో ఉత్తమా, అన్ని వర్ణాలను బోధించే బ్రాహ్మణుడే గురువు అని పిలవబడడు; అతని గురువత్వాన్ని ఏ వర్ణమై ఉంటెను తప్పకుండా ప్రకటించాలి।
స పూజ్యః సర్వకాలేషు సర్వైర్వర్ణైర్నరాధిప । పృథివీం చ తథైవేమాం కృత్స్నామేకోఽపి సోఽర్హతి
సర్వేషు కాలేషు ఆయనే వర్ణాలచే గౌరవింపబడవలెను, తాడు ఒకే వ్యక్తిగా సర్వ భూమినే యాజకునిగా సాక్షాత్కరించుకొనలేనిది యోగ్యతగలవాడు।
ఇదం స్వస్త్యయనం శ్రేష్ఠమిదం బుద్ధివివర్ధనమ్ । ఇదం యశస్యం సతతమిదం నిఃశ్రేయసం పరమ్
ఇది శుభయనీయం అయిన పాఠశాస్త్రం, ఉత్తమం; ఇది బుద్ధిని పెంచును; సవ్యంగా ఖ్యాతి మరియు పరమకృపా దీని నుండే ప్రసూతి।
అస్మిన్ధర్మోఽఖిలేనోక్తో గుణదోషౌ చ కర్మణామ్ । చతుర్ణామపి వర్ణానామాచారశ్చాపి శాశ్వతః
ఈ ధర్మే కార్య సంబంధ అనుచితం లక్షణములు అగతులూ, నాలుగు వర్ణాల ఆచరణా విధానమునూ వెల్లడిస్తుంది — ఇవన్నీ శాశ్వతమనే స్థితి కలదు।