తదా ప్రాప్త ఇలో విప్రస్తస్యా రూపేణ మోహితః 3.4.17.
ఆ సమయంలో ఇలా ప్రత్యక్షమై, ఆమె రూపాన్ని చూసి ఆ ముని మోహితుడయ్యాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే తత్ర వాగువా చాశరీరిణీ
అంతలో అక్కడ దేహరహితమైన వాణి వినిపించింది.
అనిలో నామ తత్రైవ విఖ్యాతోఽభూద్ద్విజస్య వై
అక్కడ అనిలుడు అనే ద్విజుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఛిత్త్వాఛిత్త్వా శిరో రమ్యం తస్మై జాతం పునః పునః
ఆ అందమైన తలను పదే పదే నరికి, అది అతనికి మళ్లీ మళ్లీ పుట్టింది.
ప్రాహ త్వమూనపంచా శద్విభేదాఞ్జనయిష్యసి
"నీవు ఐదు, ఆరు విభాగాలను ఉత్పత్తి చేస్తావు" అని అతడు చెప్పాడు.
యథా కుబేరో భగవాన్షడ్వింశద్వరుణప్రియః
ఎలా భగవంతుడు కుబేరుడు, వరుణునికి ప్రియమైనవాడు, ఇరవై ఆరు ఉన్నాడో,
ఇత్యుక్తే వచనే తస్మిన్దితికుక్షౌ ద్విజోత్తమః
ఈ మాటలు చెప్పిన వెంటనే, ఆ ఉత్తమ ద్విజుడు దితి గర్భంలో ప్రవేశించాడు.
ధాన్యపాలస్య వై గేహే మృలగండాన్తజః సుతః
ధాన్యాన్ని కాపాడే ఇంట్లో, మట్టి చెంప నుంచి ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
అలికో నామ వై మ్లేచ్ఛస్తత్ర స్థానే సమాగతః
అక్కడ అలిక అనే విదేశీ వ్యక్తి వచ్చాడు.
అనపత్యో వస్త్రకారీ సుతం ప్రాప్య గృహం యయౌ
ఆయనకు పిల్లలు లేరు, వస్త్రాలు కుట్టేవాడు. కుమారుడు కలిగిన తరువాత ఇంటికి వెళ్లాడు.
స సప్తాబ్దవపుర్భూత్వా గోదుగ్ధపానతత్పరః 3.4.17.
అతడు ఏడేళ్ల పిల్లవాడిగా మారి, ఆవుపాలు తాగడంలో ఆసక్తిగా ఉండేవాడు.
స్వహస్తేనైవ సంస్కృత్య భోజనం హరయేఽపర్యత్
తానే స్వయంగా భోజనం తయారుచేసి, హరివారికి సమర్పించాడు.
పితృమాతృపరిత్యక్తః స బాలః పంచహాయనః
ఆ బాలుడు తండ్రి తల్లి వదిలిపెట్టగా, ఐదు సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్నాడు.
గోవర్ద్ధనగిరౌ ప్రాప్య నారదస్యోపదేశతః
ఆ బాలుడు నారదుని ఉపదేశంతో గోవర్ధనగిరిని చేరాడు.
తదా ప్రసన్నో భగవాన్విష్ణుర్నారాయణః ప్రభుః
అప్పుడు భగవంతుడు విష్ణువు, నారాయణుడు, ప్రభువు సంతోషించాడు.
దృష్ట్వా తద్వదనం రమ్యం మాయాశక్త్యా దిశో దశ
ఆ అందమైన ముఖాన్ని చూసి, ఆయన మాయాశక్తితో పది దిశలు ప్రకాశించాయి.
ధువోఽపి భగవాన్సాక్షాత్సర్వపూజ్యో బభూవ హ
అక్కడ ధ్రువుడు ప్రత్యక్షంగా కనిపించి, అందరికీ పూజ్యుడయ్యాడు.
నభఃపతిః కాలకరః శిశుమారపతిస్స వై
ఆకాశాధిపతి, కాలసృష్టికర్త, శిశుమార నక్షత్రాధిపతి అక్కడ ఉన్నారు.
తస్మాద్ధరాయాం సంభూతో భౌమో నామ మహాగ్రహః
ఆయన నుండి భూమిపై భౌముడు అనే గొప్ప గ్రహం జన్మించాడు.
వహ్నిదేవ్యా తతో జాతశ్చాహం తత్ర మహాగ్రహః
వహ్నిదేవి నుండి నేను అక్కడ మహాగ్రహంగా జన్మించాను.
గ్రహభూతః స్థితస్తత్ర నభోదేవ్యాం తదుద్భవః 3.4.17.
గ్రహంగా మారి, నేను ఆకాశదేవి నుండి పుట్టి అక్కడే ఉన్నాను.
thumb|400px|దిగ్గజ1 పూర్వస్యాం దిశి వై తస్మాజ్జాతశ్చైరావతో గజః
తూర్పు దిశలో ఆయన నుండి ఐరావతం అనే ఏనుగు పుట్టింది.
వామనః కుముదశ్చైవ పుష్పదంతః క్రమాద్గజాః ।। సార్వభౌమః సుప్రతీకో నభోదిక్షు తు తత్సుతాః
వామనుడు, కుముదుడు, పుష్పదంతుడు ఇలా ఏనుగులు పుట్టారు. సార్వభౌముడు, సుప్రతీకుడు, వారి కుమారులు ఆకాశ దిశల్లో ఉన్నారు.
అభ్రముః కపిలా చైవ పింగలాఖ్యా ఇమాః క్రమాత్
అభ్రము, కపిల, పింగళ అనే ఏనుగులు కూడా వరుసగా పుట్టారు.
భూమిదిక్షు కరిణ్యశ్చ జాతాస్తస్మాత్తు తత్ప్రియాః
భూమి దిశల్లో, వారిలోని ప్రియమైన ఏనుగులు ఆడగా పుట్టాయి.
పశుయోన్యుద్భవానాం చ నృణాం తా యోషితస్సదా
పశువుల యోనిలో పుట్టినవారిలో, మనుషుల స్త్రీలు ఎప్పుడూ వారిలో నుండే పుట్టారు.
మనువంశోద్భవానాం చ నృణాం చాన్యోద్భవాః స్త్రియః
మనువంశంలో పుట్టినవారు మాత్రమే కాదు, ఇతర వంశాలలోనుంచి కూడా స్త్రీలు జన్మిస్తారు.
ద్విధా ధువస్స విజ్ఞేయో భూమేరూర్ద్ధ్వమధస్తథా
ధ్రువుడు భూమికి పైన, క్రింద రెండుగా ఉన్నాడని తెలుసుకోవాలి.
అధోధ్రువే సదా రాత్రిర్నారకాస్తత్ర వై స్థితాః
క్రింద ఉన్న ధ్రువునందు ఎప్పుడూ రాత్రే ఉంటుంది; అక్కడ నివసించే వారు నరకవాసులు.
మహో జనస్తపస్సత్యం తేషు నిత్యం దినం స్మృతమ్ తేషు నిత్యం స్మృతా రాత్రిః కల్పమానం చ కోవిదైః
మహర్లోకము, జనలోకము, తపోలోకము, సత్యలోకములలో ఎప్పుడూ పగలు అని భావిస్తారు; ఆ లోకాల్లో రాత్రిని జ్ఞానులు కల్పమంతగా పరిగణిస్తారు.