తస్యా గర్భగతే పుత్రే మహేన్ద్రశ్చ భయాన్వితః 3.4.17.
ఆమె గర్భంలో కుమారుడు ఉన్నప్పుడు, మహేంద్రుడు భయంతో నిండిపోయాడు.
సప్తమాసి స్థితే గర్భే శక్రమాయావిమోహితా
ఏడవ నెలకు గర్భం వచ్చినప్పుడు, శక్రుడు తన మాయతో ఆమెను మోహింపజేశాడు.
అంగుష్ఠమాత్రో భగవాన్మహేన్ద్రో వజ్రసంయుతః
అంగుళం పరిమాణంలో ఉన్న, వజ్రాయుధంతో కూడిన మహేంద్రుడు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
జీవభూతానతిబలాన్దృష్ట్వా సప్త మహారిపూన్
ప్రాణాలతో ఉన్న, అపారమైన బలమున్న ఏడుగురు మహాశత్రువులను చూసి,
నమ్రీభూతశ్చ తాన్దృష్ట్వా మహేన్ద్రస్తైః సమన్వితః
వారు వినయంగా ఉండటం చూసి, మహేంద్రుడు వారితో కలిసిపోయాడు.
ప్రసన్నా సా దితిర్దేవాన్మహేన్ద్రాయ చ తాన్దదౌ
ఆ దితి దేవి సంతోషంతో తన కుమారులను మహేంద్రునికి, దేవతలకు అప్పగించింది.
ఇలో నామ స వేదజ్ఞో యథేలో నృపతిస్తదా
ఇలా అనే పేరు గల రాజు ఒకడు ఉండేవాడు. వేదాలు తెలిసినవాడు, అప్పట్లో అతన్ని యతేల అని కూడా పిలిచేవారు.
ఏకదా బలవాన్రాజా మనుపుత్ర ఇలః స్వయమ్
ఒకసారి, మను కుమారుడైన బలవంతుడు అయిన ఇళ రాజు స్వయంగా—
మేరోరధః స్థితః ఖణ్డః స్వర్ణగర్భో హరిప్రియః
మేరుపర్వతానికి కింద భాగంలో, హరివైభవానికి ప్రియమైన స్వర్ణగర్భం అనే భాగం ఉండేది.
ఇలేనావృతమేవాపి కృతం తత్ర స్థలే సురాః
ఆ భూమిని ఇళ కప్పినా, అక్కడ దేవతలకు స్థలం ఏర్పడింది.
భారతే యే స్థితా లోకా ఇలావృతముపాగతాః 3.4.17.
భారతదేశంలో ఉన్న ప్రజలు అందరూ ఇలావృతంలోకి ప్రవేశించారు.
ఆరోహణం నరైస్తస్మిత్కృతం స్వర్ణమయం శుభమ్
పురుషులు ఒక అద్భుతమైన బంగారు మెట్లను నిర్మించారు.
తాన్దృష్ట్వా మనుజాన్ప్రాప్తాన్సదేహాన్స్వర్గమణ్డలే
ఆ మనుషులు తమ శరీరాలతో స్వర్గలోకానికి చేరుకున్నదాన్ని చూసి,
జ్ఞాత్వా స భగవాన్రుద్రో భవాన్యా సహ శంకరః
దీనిని గ్రహించిన భగవంతుడు రుద్రుడు, భవానితో కలిసి శంకరుడు,
ఏతస్మిన్నన్తరే ప్రాప్తో వైవస్వతసుతో మహాన్
అంతలో వైవస్వతుని కుమారుడు గొప్పవాడు అక్కడికి వచ్చాడు.
నగ్నభూతం సమాలోక్య నేత్రే సంమీల్య సంస్థితః
ఒకడు నగ్నంగా ఉన్నాడని చూసి, అతడు కన్నులు మూసుకుని నిశ్చలంగా నిలిచిపోయాడు.
అస్మిన్ఖణ్డే సదా నార్యో భవిష్యంతి చ మాం వినా
ఈ ప్రాంతంలో ఎప్పుడూ స్త్రీలు ఉంటారు, కాని నన్ను లేకుండా.
ఇలా బభూవ నృపతే కన్యా జనమనోహరా
ఓ రాజా! ఇలా జన్మతో అందమైన కన్యగా మారింది.
ఇలాసమాధిభూతాయాః సప్తవింశచ్చతుర్యుగమ్ బుధం దేవం పతిం కృత్వా చంద్రవంశమజీజనత్
ఇలా ఇలా యిరవైయేడు చతుర్యుగాల పాటు పాలకురాలిగా ఉండి, బుధుడిని దేవతా భర్తగా చేసుకుని చంద్రవంశాన్ని సృష్టించింది.
అయోధ్యాధిపతిః శ్రీమాన్యదేలావృతమాగతః
అయోధ్యాధిపతి మహిమాన్వితుడూ ఇలావృతానికి వచ్చాడు.
తదా ప్రాప్త ఇలో విప్రస్తస్యా రూపేణ మోహితః 3.4.17.
ఆ సమయంలో ఇలా ప్రత్యక్షమై, ఆమె రూపాన్ని చూసి ఆ ముని మోహితుడయ్యాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే తత్ర వాగువా చాశరీరిణీ
అంతలో అక్కడ దేహరహితమైన వాణి వినిపించింది.
అనిలో నామ తత్రైవ విఖ్యాతోఽభూద్ద్విజస్య వై
అక్కడ అనిలుడు అనే ద్విజుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఛిత్త్వాఛిత్త్వా శిరో రమ్యం తస్మై జాతం పునః పునః
ఆ అందమైన తలను పదే పదే నరికి, అది అతనికి మళ్లీ మళ్లీ పుట్టింది.
ప్రాహ త్వమూనపంచా శద్విభేదాఞ్జనయిష్యసి
"నీవు ఐదు, ఆరు విభాగాలను ఉత్పత్తి చేస్తావు" అని అతడు చెప్పాడు.
యథా కుబేరో భగవాన్షడ్వింశద్వరుణప్రియః
ఎలా భగవంతుడు కుబేరుడు, వరుణునికి ప్రియమైనవాడు, ఇరవై ఆరు ఉన్నాడో,
ఇత్యుక్తే వచనే తస్మిన్దితికుక్షౌ ద్విజోత్తమః
ఈ మాటలు చెప్పిన వెంటనే, ఆ ఉత్తమ ద్విజుడు దితి గర్భంలో ప్రవేశించాడు.
ధాన్యపాలస్య వై గేహే మృలగండాన్తజః సుతః
ధాన్యాన్ని కాపాడే ఇంట్లో, మట్టి చెంప నుంచి ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
అలికో నామ వై మ్లేచ్ఛస్తత్ర స్థానే సమాగతః
అక్కడ అలిక అనే విదేశీ వ్యక్తి వచ్చాడు.
అనపత్యో వస్త్రకారీ సుతం ప్రాప్య గృహం యయౌ
ఆయనకు పిల్లలు లేరు, వస్త్రాలు కుట్టేవాడు. కుమారుడు కలిగిన తరువాత ఇంటికి వెళ్లాడు.