స్వాయంభువమనోర్మధ్యే వారాహోఽభూత్స వై భువి
స్వాయంభువ మనువు పాలన మధ్యలో, వరాహావతారం భూమిపై ప్రकटించుకుంది.
స్వారోచిషమనోరన్తే నృసింహోఽభూత్స వై భువి
స్వారోచిష మనువు పాలన చివరలో, నరసింహావతారం భూమిపై ప్రकटించుకుంది.
తదౌత్తమమనోర్మధ్యే రుద్రోఽభూత్సగణో భువి
ఉత్తమ మనువు పాలన మధ్యలో, రుద్రుడు తన గణాలతో భూమిపై ప్రकटించుకున్నాడు.
తామసాన్తేఽభవన్మత్స్యః స వై భువి సనాతనః
తామస మనువు పాలన చివరలో, శాశ్వతమైన మత్స్యావతారం భూమిపై ప్రकटించుకుంది.
వైవస్వతమనోర్మధ్యే కృష్ణోభూద్భువి స ప్రభుః
వైవస్వత మనువు పాలన మధ్యలో, ప్రభువు కృష్ణుడు భూమిపై ప్రकटించుకున్నాడు.
రైవతాన్తేఽభవత్కూర్మః స వై భువి సనాతనః
రైవత మనువు పాలన చివరలో, శాశ్వతమైన కూర్మావతారం భూమిపై ప్రकटించుకుంది.
చాక్షుషాన్తే జామదగ్న్యోఽభవద్రామః స వై భువి
చాక్షుషమంత్యంలో జామదగ్న్యుడు రామునిగా భూమిపై అవతరించాడు.
వైవస్వతమనోరాదౌ వామనోఽభూత్స వై భువి
వైవస్వత మను కాలం ప్రారంభంలో వామనుడు భూమిపై అవతరించాడు.
వైవస్వతమనోర్మధ్యే కల్కీ నామ్నాహమాగతః 3.4.25.
వైవస్వత మను కాలం మధ్యలో నేను కల్కి అనే రూపంలో వచ్చాను.
సావర్ణికాదౌ భవితా బుద్ధో నామ్నా స వై భువి
సావర్ణి యుగం మొదట్లో బుద్ధుడు అనే అవతారం భూమిపై అవతరిస్తాడు.
వైవస్వతమనోర్మధ్యే రామో దాశరథిర్భువి
వైవస్వత మను కాలం మధ్యలో దశరథుని కుమారుడు రాముడు భూమిపై ఉన్నాడు.
సర్వపూజ్యావతారశ్చ న భవేద్వై కదాచన
ప్రపంచమంతా పూజించే అవతారం ఎప్పుడూ ఉండదు.
త్రయోఽవతారాః కథితాస్తథా నాన్యచ్చతుర్యుగే
ఈ నాలుగు యుగాల్లో మూడు అవతారాలు మాత్రమే చెప్పబడ్డాయి, మరొకటి లేదు.
ద్వాపరస్య తథా కృష్ణః శేషేణ సహ వై భువి
ద్వాపరయుగంలో కృష్ణుడు శేషునితో కలిసి భూమిపై అవతరించాడు.
అతః ఖండః పవిత్రోఽయం నృణాం పాతకనాశనః
అందువల్ల ఈ భాగం పవిత్రమైనది, మనుషుల పాపాలను నాశనం చేస్తుంది.
జన్మ ప్రభృతి పాపాని తస్య నశ్యంతి నాన్యథా
పుట్టినప్పటి నుండి చేసిన పాపాలు దీని వలన నశిస్తాయి, వేరేలా కాదు.
ద్వితీయో యో మహాకల్పో విష్ణుకల్పః స వై స్మృతః
రెండవ గొప్ప కల్పాన్ని విష్ణు కల్పం అని అంటారు.
శతకోటిప్రవిస్తారో విష్ణుపౌరాణికస్య వై
విష్ణు పురాణ కాలం శతకోట్ల వరకు విస్తరించి ఉంటుంది.
పూర్వార్ద్ధాద్భగవాన్బ్రహ్మా .సర్వదేవసమన్వితః 3.4.25.
ఆ మొదటి భాగంలో భగవంతుడు బ్రహ్మా, అన్ని దేవతలతో కూడి పాలిస్తాడు.
తృతీయో యో మహాకల్పః శివకల్పః స వై స్మృతః
మూడవ గొప్ప కల్పాన్ని శివ కల్పం అని అంటారు.
శతకోటిప్రవిస్తారః శివపౌరాణికైః స్మృతః
శివ పురాణ కాలం శతకోట్ల వరకు విస్తరించి ఉందని చెబుతారు.
గణేశస్తత్ర భగవాన్పురాణపురుషాసనే
అక్కడ భగవంతుడు గణేశుడు పురాతన పురుషుని ఆసనంపై కూర్చుంటాడు.
విష్ణోర్నాభిసముద్భూతః పరమేష్ఠీ పితామహః
విష్ణువు నాభి నుండి పరమేశ్ఠి పితామహుడు ఉద్భవించాడు.
పంచమో యో మహాకల్పో వాయుకల్పః స వై స్మృతః
ఐదవ గొప్ప కల్పాన్ని వాయు కల్పం అని అంటారు.
మహేన్ద్రాదభవత్ప్రాప్తో మహేంద్రాదింద్రియాణి చ
మహేంద్రుని నుండి మహేంద్రుని శక్తులు, ఇతర ఇంద్రియాలు పొందిన వాడు జన్మించాడు.
శనిర్బుధో రవిః శుక్రో విశ్వ కర్మా బృహస్పతిః
శని, బుధుడు, రవి, శుక్రుడు, విశ్వకర్మ, బృహస్పతి—
సృష్టికర్తా స వై బ్రహ్మా లిఙ్గేన్ద్రియసముద్భవః । సృష్టిపాతా స వై విష్ణురవతారిపదోద్భవః । । ౧౦౮ చతుర్వింశతితత్త్వేషు కల్పేకల్పే ప్రభుర్గతః । సనత్కుమారో హంసశ్చ వారాహో నారదస్తథా । । ౧౦౯ నారాయణౌ చ కపిలాత్రేయౌ యజ్ఞాశ్వకణ్టకౌ । వృషభశ్చ పృథుర్మత్స్యః కూర్మో ధన్వన్తరిస్తథా । । 3.4.25.౧౧౦ మోహినీ చ నృసింహశ్చ వామనో భార్గవస్తథా । రామో వ్యాసో బలః కృష్ణో బుద్ధః కల్కీ స్వతత్త్వగః । । ౧౧౧ గుహ్యజన్మా మహాదేవః సృష్టిదైత్యవినాశకః । ఏవం జాతాస్త్రయో దేవా మహాకల్పే చ పఞ్చమే । । ౧౧౨ షష్ఠో యస్తు మహాకల్పో వహ్నికల్పః స వై స్మృతః । స్కన్దస్తత్రైవ భగవాన్పురాణపురుషాసనే । । ౧౧౩ పురుషావ్యయతః స్కన్నః స్కన్దస్తస్మాన్మహార్చిమాన్ । సూర్యరూపా మహార్చిర్యా తస్యాం జాతో హరిః స్వయమ్ । । ౧౧౪ వహ్నిరూపా మహార్చిర్యా తస్యాం జాతః పితామహః । చన్ద్రరూపా మహార్చిర్యా తస్యాం జాతః స వై హరః । । ౧౧౫ ఋషయో మునయో వర్ణా లోకా జాతాః పితామహాత్ । ఆదిత్యా విశ్వవసవస్తుషితా భాస్వరానిలాః । । ౧౧౬ మహారాజికసాధ్యాశ్చ దేవా విష్ణుసముద్భవాః । యక్షరాక్షసగన్ధర్వాః పిశాచాః కిన్నరాదయః । । ౧౧౭ దైత్యాశ్చ దానవా భూతాస్తామసా రుద్రసమ్భవాః । కల్పే కల్పే సముద్భూతమేవం బ్రహ్మాణ్డగోచరే । । ౧౧౮ సప్తమో యో మహాకల్పః స వై బ్రహ్మాణ్డకల్పకః । పావకస్తత్ర భగవాన్పురాణపురుషాసనే । । ౧౧౯ అచిన్త్యతేజసస్తస్మాత్పురుషాద్వహ్నిరుద్భవః । తతో జాతో మహాబ్ధిశ్చ తస్మాజ్జాతం విరాణ్మయమ్ । । 3.4.25.౧౨౦ రోమ్ణి రోమ్ణి తతస్తస్య బ్రహ్మాణ్డాః కోటిశోఽభవన్ । బ్రహ్మాణ్డాదభవద్బ్రహ్మా సర్వలోకపితామహః । । ౧౨౧ తస్మాజ్జాతో విభుర్విష్ణుస్తస్మాజ్జాతో హరః స్వయమ్ । శతకోటిప్రవిస్తారో బ్రహ్మాణ్డాఖ్యపురాణకే । । ౧౨౨ త్రినేత్రం పఞ్చవక్త్రం చ దశబాహుర్భవస్య చ । అష్టాదశానాం కల్పానాం వాయుర్వై వైదికైః స్మృతః । । ౧౨౩ మహాకల్పేఽభవన్సర్వే ద్విసహస్రాః క్షయం గతాః । అష్టమో యో మహాకల్పో లిఙ్గకల్పః స వై స్మృతః । । ౧౨౪ తత్రైవ భగవాన్ధర్మః పురాణపురుషాసనే । అచిన్త్యావ్యక్తరూపశ్చ జాతో ధర్మః సనాతనః । । ౧౨౫ ధర్మాత్కామః సముద్భూతః కామాల్లిఙ్గస్త్రిధాభవత్ । పుంల్లిఙ్గః క్లీబలిఙ్గశ్చ స్త్రీలిఙ్గశ్చ సురోత్తమ । । ౧౨౬ పుఁల్లిఙ్గాదభవద్విష్ణుః స్త్రీలిఙ్గాచ్చ మహేన్దిరా । క్లీబలిఙ్గాత్స వై శేషస్తస్యోపరి స చ స్థితః । । ౧౨౭ త్రిభ్యస్తమోమయేభ్యశ్చ జాతమేకార్ణవం జగత్ । సుప్తే నారాయణే దేవే నాభేః పఙ్కజముత్తమమ్ । । ౧౨౮ జాతం తస్మాత్స వై బ్రహ్మా తస్మాజ్జాతో విరాడయమ్ । శతకోటిప్రవిస్తారైర్లిఙ్గపౌరాణికైః కథా । । ౧౨౯ గీతా చైవ విధేరగ్రే తస్య సారోఽయముత్తమః । నవమో యో మహాకల్పో మత్స్యకల్పః స వై స్మృతః । । 3.4.25.౧౩౦ కుబేరస్తత్ర భగవాన్పురాణపురుషాసనే । అవ్యయాచ్చ సముద్భూతో ధూలివృన్దో మహాంస్తథా । । ౧౩౧ రజోభూతాచ్చ తస్మాచ్చ కుబేరస్య సముద్భవః । కుబేరాదుద్భవన్మత్స్యో వేదమూర్తిశ్చ సద్గుణః । । ౧౩౨ మత్స్యోదరాత్సముద్భూతో విష్ణుర్నారాయణో హరిః । విష్ణోర్నాభేః సముద్భూతో బ్రహ్మా లోకపితామహః । । ౧౩౩ బ్రహ్మణశ్చోద్భవం దైవం దైవాద్దేవా బభూవిరే । చతుర్వింశతితత్త్వాని తైర్దేవైర్జనితాని వై । । ౧౩౪ కల్పేకల్పే క్రమాదేవం కల్పనామాన్యకారయత్ । మత్స్యకల్పే తు మత్స్యశ్చ మహామత్స్యాత్సముద్భవః । । ౧౩౫ తన్మత్స్యాద్భగవాన్విష్ణుస్తతో బ్రహ్మణ ఉద్భవః । కూర్మకల్పే మహామత్స్యాత్కూర్మో జాతః స కచ్ఛపః । । ౧౩౬ కూర్మాచ్చ భగవాన్విష్ణుస్తతో బ్రహ్మా తతో విరాట్ । శ్వేతవారాహకల్పే చ వరాహాద్విష్ణురుద్భవః । । ౧౩౭ విష్ణోర్నాభేశ్చ స బ్రహ్మా తతో జాతో విరాడయమ్ । ఏవం సర్వే చ వై కల్పా జ్ఞేయాః సర్వత్ర వై బుధైః । । ౧౩౮ దశమో యో మహాకల్పః కూర్మకల్పః స వై స్మృతః । అచేతాస్తత్ర భగవాన్పురాణపురుషాసనే । । ౧౩౯ ప్రకృతేశ్చ పరో యో వై తురీయోఽవ్యయ ఏవ చ । శూన్యభూతాత్తతో జాతః ప్రచేతా భగవాన్స్వయమ్ । । 3.4.25.౧౪౦ తస్మాజ్జాతో మహానబ్ధిస్తత్ర సుష్వాప స ప్రభుః । నారాయణ ఇతి ఖ్యాతః స వై జలపతిః స్వయమ్ । । ౧౪౧ తదర్ద్ధాచ్చ మహాకూర్మస్తతః శేషో మహానభూత్ । త్రిధాఽభవత్స వై శేషో భూమా శేషశ్చ భౌమనీ । । ౧౪౨ భూమా స వై విరాడ్ జ్ఞేయః శేషోపరి స చాస్థితః । భౌమనీ చ మహాలక్ష్మీః సా భూమ్నో హృది సంస్థితా । । ౧౪౩ భూమ్నో జాతః స వై బ్రహ్మా సృష్టిస్థితివినాశకః । త్రిధామూర్తిః స వై బ్రహ్మా కల్పేకల్పే క్రమాదయమ్ ।। ౧౪౪ పటం సుషుప్తభూతం యత్పురాణపురుషాసనమ్ । యత్ర గత్వేన్ద్రియాణ్యేవ తృప్తిం ప్రాప్య క్షయన్తి వై ।। ౧౪౫ అహఙ్కారస్తదాగత్య చైతన్యం మనసి స్థితమ్ । వఞ్చయిత్వా పునర్లోకం కరోతి స్మ స్వలీలయా ।। ౧౪౬ తురీయశక్తిర్యా జ్ఞేయా మహాకాలీ సనాతనీ । మహాకల్పశ్చ తైః సర్వైస్తదఙ్గం శ్రుతిభిః స్మృతమ్ ।। ౧౪౭ నమస్తస్యై మహాకాల్యై మమ మాత్రే నమో నమః । యతః పురాణపురుషా భవన్తి చ లియన్తి చ ।। ౧౪౮ దశైవ చ మహాకల్పా వ్యతీతా ఇహ భోః సురాః । సామ్ప్రతం వర్తతే యో వై మహాకల్పో భవిష్యకః ।। ౧౪౯ తదుత్పత్తిం శృణుధ్వం భో దేవాః సర్పిగణా మమ । అచిన్త్యమక్షరం యత్తు తురీయం చ సదా స్థితమ్ ।। 3.4.25.౧౫౦ యద్గత్వా న నివర్తన్తే నరాస్తత్రైవ తత్పదమ్ । అనేకసృష్టిరచనాః సన్తి తస్యైవ లీలయా ।। ౧౫౧ తస్యాన్తం న విదుర్దేవాః కథం జానన్తి వై నరాః । భూతో భూతో మహాకల్పో దృష్టో వైదేస్తదీరితః ।। ౧౫౨ భావ్యా యే తు మహాకల్పా న వై జానన్తి తే సదా । త్రయస్త్రింశన్మహాకల్పాః కైశ్చిద్వేదైరుదీరితాః ।। ౧౫౩ అష్టాదశ మహాకల్పాః పృథఙ్ నామ్నోపవర్ణితాః । ఏకాదశ మహాకల్పాః కైశ్చిత్ప్రోక్తాః పురాతనైః ।। ౧౫౪ అతోఽహం నిశ్చయేనాద్య భావ్యకల్పేషు భోః సురాః । వేదానాం వచనం సత్యం నాన్యథా చ భవేత్క్వచిత్ ।। ౧౫౫ తదవ్యయాత్సముద్భూతో రాధాకృష్ణః సనాతనః । ఏకీభూతం ద్వయోరఙ్గం రాధాకృష్ణో బుధైః స్మృతః ।। ౧౫౬ సహస్రయుగపర్యన్తం యత్తేపే పరమం తపః । తదా స చ ద్విధా జాతో రాధాకృష్ణః పృథక్పృథక్ ।। ౧౫౭ సహస్రయుగపర్యన్తం తేపతుస్తౌ పరం తపః । తయోరఙ్గాత్సముద్భూతా జ్యోత్స్నా తమనాశినీ । । ౧౫౮ తజ్యోత్స్నాభిః సముద్భూతం దివ్యం వృన్దావనం శుభమ్ । ఏకవింశత్ప్రకృతయో యోజనే యోజనే స్మృతాః । । ౧౫౯ దివ్యం వృన్దావనం జాతం చతురాశీతిసమ్మితే । క్రోశాయామం మహారమ్యం తల్లిఙ్గం శృణు మే ప్రభో । । 3.4.25.౧౬౦ ఇన్ద్రియప్రకృతీనాం చ దశానాం గ్రామతద్దశ
కలియుగీయేతిహాససముచ్చయవర్ణనమ్ వ్యాస ఉవాచ తదా స భగవాన్కల్కిః పురాణపురుషోద్భవః । దివ్యం వాజినమారుహ్య ఖడ్గీ వర్మీ చ చర్మధృక్ । । మ్లేచ్ఛాంస్తాన్దైత్యభూతాంశ్చ హత్వా యోగం గమిష్యతి । । ౧ షోడశాబ్దసహస్రాణి తద్యోగాగ్నిప్రతాపితా । భస్మభూతా కర్మభూమిర్నిర్జీవా భవితా తదా । । ౨ తతోఽనుయోగం జనితో మేఘో భూత్వా లయఙ్కరః । ప్రలయాగ్రేణ సా భూమిర్జలమధ్యే గమిష్యతి । । ౩ తదా కలియుగో ఘోరో బలిపార్శ్వం గమిష్యతి । గతే కలియుగే ఘోరే కర్మభూమిం పునర్హరిః । । కృత్వా స్థలమయీం రమ్యాం యజ్ఞైర్దేవాన్యజిష్యతి । । ౪ యజ్ఞభాగముపాదాయ దేవాస్తే బలసంయుతాః । వైవస్వతం మనుం గత్వా కథయిష్యన్తి కారణమ్ । । ౫ కల్కినో వదనాజ్జాతో బ్రాహ్మణో వర్ణ ఏవ హి । బాహ్వోః క్షత్రం విశో జాన్వోః శూద్రో వర్ణస్తదఙ్ఘ్రయోః । । ౬ గౌరో రక్తస్తథా పీతః శ్యామస్తే బ్రాహ్మణాదయః । దేవ్యాః శక్తిం సమాదాయ జనిష్యన్తి సుతాన్బహూన్ । । ౭ ఏకవింశత్కిష్కుమితా మనుజా ధర్మరూపిణః । జాతిధర్మముపాదాయ యజిష్యంతి సురాన్ముదా । । ౮ తదా వైవస్వతో ధీమాన్నత్వా తం కల్కినం హరిమ్ । అయోధ్యాయాం రాజపదం కరిష్యతి తదాజ్ఞయా । । ౯ తచ్ఛిక్షాతో భవేత్పుత్రో యః స ఇక్ష్వాకురేవ హి । పితూ రాజ్యం పురస్కృత్య భూమౌ దివ్యం శతం సమాః । । దివ్యవర్షశతాయుశ్చ త్యక్త్వా దేహం గమిష్యతి । । 3.4.26.౧౦ యదా తు భగవాన్కల్కీ బ్రహ్మసూత్రం కరిష్యతి । తదా వేదాశ్చ చత్వారో మూర్తిమన్తశ్చ సాఙ్గఃకాః । । అష్టాదశపురాణైశ్చ తత్రాయాస్యన్తి హర్షితాః । । ౧౧ స్తోష్యన్తి కల్కినం దేవం పురాణపురుషాంశకమ్ । కార్త్తికే శుక్లపక్షే చ నవమ్యాం గురువాసరే । । ౧౨ యజ్ఞకుణ్డాచ్చ పురుషో భవిష్యతి మహోత్తమః । నామ్నా సత్యయుగో జ్ఞేయః సత్య మార్గప్రదర్శకః । । ౧౩ దృష్టవా తం పురుషం రమ్యం తదా బ్రహ్మాదయః సురాః । తాం తిథిం వర్ణయిష్యన్తి కర్మక్షయకరీం మనోః । । ౧౪ అస్యాం తిథౌ చ మనుజో ధాతృవృక్షతటే ముదా । యోఽర్చయిష్యతి యాన్దేవాన్దేవాస్తే తస్య వశ్యగాః । । ౧౫ అక్షయా నవమీ నామ యుగాదినవమీ హి సా । లోకమఙ్గలదాత్రీ చ సర్వకిల్విషనాశినీ । । ౧౬ ధాతృమూలతలే చైవ మాలతీం తులసీం ముదా । సంస్థాప్య వేదవిధినా శాలగ్రామం యజన్తి యే । । జీవన్ముక్తాశ్చ తే జ్ఞేయా పితౄణాం తృప్తికారకాః । । ౧౭ ధాతృవృక్షతలే గత్వా యో వై శ్రాద్ధం కరిష్యతి । గయాశ్రాద్ధసహస్రస్య లప్స్యతే చ ఫలం పరమ్ । । ౧౮ యః కరోతి తథా హోమం సహస్రమఖసన్నిభమ్ । మృతః స స్వర్గమాప్నోతి సకులః సపరిచ్ఛదః । । ౧౯ ఇత్యుక్తే వచనే తేషాం కల్కీ దేవో ముదాన్వితః । తథాస్త్విత్యేవ వచనం వదిష్యతి సురాన్ప్రతి । । 3.4.26.౨౦ ఇత్యుక్త్వా భగవాన్కల్కీ పశ్యతాం దేవరూపిణామ్ । తత్రైవాన్తర్గతో భూత్వా సుషుప్తశ్చ భవిష్యతి । । ౨౧ గతే తస్మిన్భగవతి కర్మభూమిః సుదుఃఖితా । విరహాగ్నిమతీ భూత్వా బీజాంస్తాన్సంక్షయిష్యతి । । ౨౨ తస్మిన్కాలే మహాదైత్యాః పాతాలతలవాసినః । ప్రహ్లాదం చ పురస్కృత్య గమిష్యన్తి సురాన్ప్రతి । । ౨౩ ఖరోష్ట్రగృద్ధ్రమహిషకాకకర్కసమాస్థితాః । సింహవ్యాఘ్రవృకారూఢాః శృగాలశ్యేనవాహనః । । ౨౪ ప్రాసపట్టిశఖడ్గాంశ్చ భుశుణ్డీపరిఘాదికాన్ । గృహీత్వా వేగవన్తస్తే గర్జిష్యన్తి పునః పునః । । ౨౫ తదా శక్రాదయో దేవాస్త్రయస్త్రింశద్గణా ముదా । స్వాయుధాని గృహీత్వాశు కరిష్యన్తి రణం మహత్ । । ౨౬ దివ్యవర్షమయం ఘోరం యుద్ధం తేషాం భవిష్యతి । మృతాన్మృతాన్రణే దైత్యాన్భార్గవో జీవయిష్యతి । । ౨౭ శ్రమభూతాస్తథా దేవాస్త్యక్త్వా యుద్ధం సమన్తతః । క్షీరాబ్ధిం చ గమిష్యన్తి యత్ర సాక్షాద్హరిః స్వయమ్ । । ౨౮ తేషాం స్తుత్యా స భగవాన్దేవమఙ్గలహేతవే । స్వపూర్వార్ద్ధ స్వరూపం చ కరిష్యతి సనాతనః । । ౨౯ స చ హంసో హరిః సాక్షాచ్ఛతసూర్యసమప్రభః । శుక్రం ప్రహ్లాదప్రముఖాంస్తేజసా తాపయిష్యతి । । 3.4.26.౩౦ తదా పరాజితా దైత్యాస్త్యక్త్వా గాం దుఃఖితా భృశమ్ । వితలే చ గమిష్యన్తి మహాదేవేన రక్షితాః । । ౩౧ పునస్తే సకలా దేవా నిర్భయా నిరుపద్రవాః । వైవస్వతస్య తనయం చాభిషేక్ష్యన్తి భూపదే । । ౩౨ దివ్యవర్షశతాయుశ్చ స ఇక్ష్వాకుర్భవిష్యతి । వర్షాణాం చ ప్రమాణేన నృణామాయుశ్చతుశ్శతమ్ । । ౩౩ ఇతి తే కథితం సర్వం యత్పృష్టోఽహం మనో త్వయా । చతుర్యుగానాం చరితం నృపాణాం చ పృథక్ పృథక్ । । ౩౪ చతుష్పాదా హి ధర్మస్య జ్ఞానం ధ్యానం శమో దమః । ఆత్మజ్ఞానం స వై జ్ఞానం ధ్యానమధ్యాత్మచిన్తనమ్ । । మనః స్థిరత్వం చ శమో దమస్త్విన్ద్రియనిగ్రహః । । ౩౫ చతుర్లక్షాబ్దకాన్యేవ ద్వాత్రింశచ్చ సహస్రకమ్ । తత్సఙ్ఖ్యయా హి ధర్మస్య పాదశ్చైకః ప్రకీర్తితః । । ౩౬ ప్రాహ్ణమధ్యాహ్నసాయాహ్నం త్రిసన్ధ్యం చ భవేత్సదా । ఏకైకేన పదా తస్య విరాజో భువి వర్తతే । । ౩౭ యదా ధర్మో భవేద్వృద్ధస్తదాయుశ్చైవ వర్ద్ధతే । సప్తశ్లోకసహస్రాణి ఖణ్డేఽస్మిన్కథితాని హి । । అతశ్చోత్తరఖణ్డం హి వర్ణయామి మనో శృణు । । ౩ ౮ ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణే ప్రతిసర్గపర్వణి చతుర్యుగఖణ్డాపరపర్యాయే కలియుగీయేతిహాససముచ్చయవర్ణనం నామ షడ్వింశోఽధ్యాయః । ౨౬ ఇతి శ్రీభవిష్యే మహాపురాణే తృతీయం ప్రతిసర్గపర్వచతుర్యుగఖణ్డాపరపర్యాయం సమాప్తమ్
హిరణ్యాశ్వదానవిధివర్ణనమ్ యస్య ప్రసాదాత్పురుషః శాశ్వతం ఫలమశ్నుతే
యావనిచేత దయ కలిగితే, మనిషి శాశ్వతమైన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
పుణ్యం దినమథాసాద్య పాత్రం వాపి గుణాధికమ్
పుణ్యమైన రోజు లేదా విశేషమైన గుణమున్న పాత్రను పొందినప్పుడు—
ఈ జగత్తును సృష్టించినవాడు బ్రహ్మ, లింగం మరియు ఇంద్రియాల మూలంగా ఉద్భవించాడు.
కలియుగ చరిత్రను వివరించారు. ఆ సమయంలో కల్కి అవతారం అవతరించి, దివ్యమైన గుర్రంపై కత్తి, కవచం ధరించి, మ్లేచ్ఛులను మరియు అసురులను సంహరిస్తాడు. భూమి పవిత్రమవుతుంది.