ఏతస్మిన్నన్తరే ప్రాప్తో వైవస్వతసుతో మహాన్
ఈలోపులో వివస్వత్పుత్రుడు, గొప్పవాడు అక్కడికి వచ్చాడు.
నగ్నభూతం సమాలోక్య నేత్రే సంమీల్య సంస్థితః
తాను నగ్నుడైపోయినదాన్ని గమనించి, కన్నులు మూసుకుని అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
అస్మిన్ఖణ్డే సదా నార్యో భవిష్యంతి చ మాం వినా
ఈ ప్రాంతంలో ఎప్పుడూ స్త్రీలు ఉంటారు, కాని నాతో మాత్రం ఉండరు.
ఇలా బభూవ నృపతే కన్యా జనమనోహరా
ఓ రాజా, ఇళా అద్భుతమైన అందంతో కూడిన కన్యగా మారింది.
ఇలాసమాధిభూతాయాః సప్తవింశచ్చతుర్యుగమ్ బుధం దేవం పతిం కృత్వా చంద్రవంశమజీజనత్
ఇళా రూపంలో ఏకాగ్రతతో ఉన్న ఆమె, ఇరవై ఏడూ నాలుగు యుగాలు బుధుడిని భర్తగా తీసుకుని చంద్రవంశాన్ని ప్రసవించింది.
అయోధ్యాధిపతిః శ్రీమాన్యదేలావృతమాగతః
అయోధ్యాధిపతి అయిన మహాశయుడు కూడా ఇలావృతానికి వచ్చాడు.
తదా ప్రాప్త ఇలో విప్రస్తస్యా రూపేణ మోహితః 3.4.17.
ఆ సమయంలో, పండితురాలైన ఇళా తన రూపంతో ఆకర్షితురాలై అక్కడికి చేరింది.
ఏతస్మిన్నంతరే తత్ర వాగువా చాశరీరిణీ
అప్పట్లో అక్కడ శరీరం లేని వాణి వినిపించింది.
అనిలో నామ తత్రైవ విఖ్యాతోఽభూద్ద్విజస్య వై
అక్కడ అనిల అనే వ్యక్తి ద్విజులలో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
ఛిత్త్వాఛిత్త్వా శిరో రమ్యం తస్మై జాతం పునః పునః
ఆ అందమైన తలను మళ్లీ మళ్లీ కోసినా, అది అతనికి మళ్లీ మళ్లీ పుట్టేది.
ప్రాహ త్వమూనపంచా శద్విభేదాఞ్జనయిష్యసి
ఆమె, 'నీవు ఈ అయిదు, ఆరు వర్గాలను సృష్టించబోతున్నావు,' అని చెప్పింది.
యథా కుబేరో భగవాన్షడ్వింశద్వరుణప్రియః
ఎలా అంటే, వరుణునికి ప్రియమైన కుబేరుడు యిరవై ఆరు విధాలుగా ఉన్నట్టు.
ఇత్యుక్తే వచనే తస్మిన్దితికుక్షౌ ద్విజోత్తమః
ఈ మాటలు చెప్పిన వెంటనే, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా, ఆ సమయంలో—
ధాన్యపాలస్య వై గేహే మృలగండాన్తజః సుతః
ధాన్యాల సంరక్షకుడి ఇంట్లో, మట్టి గడ్డ నుంచి ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
అలికో నామ వై మ్లేచ్ఛస్తత్ర స్థానే సమాగతః
అక్కడ, ఆsame స్థలంలో, అలిక అనే విదేశీయుడు వచ్చాడు.
అనపత్యో వస్త్రకారీ సుతం ప్రాప్య గృహం యయౌ
పిల్లలు లేని వస్త్రకారుడు, కుమారుడిని పొందిన తరువాత, తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
స సప్తాబ్దవపుర్భూత్వా గోదుగ్ధపానతత్పరః 3.4.17.
ఆ బాలుడు ఏడేళ్ళ వయస్సు వచ్చిన తరువాత, గోవు పాలు తాగడంలో ఆసక్తి చూపించాడు.
స్వహస్తేనైవ సంస్కృత్య భోజనం హరయేఽపర్యత్
తన చేతులతోనే భోజనం తయారు చేసి, హరికి సమర్పించాడు.
పితృమాతృపరిత్యక్తః స బాలః పంచహాయనః
తండ్రి తల్లి వదిలేసిన ఆ బాలుడు ఐదేళ్ళ వయస్సులో ఉన్నాడు.
గోవర్ద్ధనగిరౌ ప్రాప్య నారదస్యోపదేశతః
గోవర్ధన గిరిని చేరి, నారదుని ఉపదేశంతో—
తదా ప్రసన్నో భగవాన్విష్ణుర్నారాయణః ప్రభుః
అప్పుడు, భగవంతుడు విష్ణువు, నారాయణుడు, ప్రభువు సంతోషించాడు.
దృష్ట్వా తద్వదనం రమ్యం మాయాశక్త్యా దిశో దశ
ఆ అందమైన ముఖాన్ని చూసి, తన మాయాశక్తితో పది దిశలను చూపించాడు.
ధువోఽపి భగవాన్సాక్షాత్సర్వపూజ్యో బభూవ హ
తర్వాత భగవంతుడు స్వయంగా, అందరి పూజకు అర్హుడుగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
నభఃపతిః కాలకరః శిశుమారపతిస్స వై
ఆకాశాధిపతి, కాలాన్ని సృష్టించేవాడు, శిశుమార నక్షత్రాధిపతి—
తస్మాద్ధరాయాం సంభూతో భౌమో నామ మహాగ్రహః
అతనివలన భూమిపై, భౌమ అనే మహాగ్రహం జన్మించింది.
వహ్నిదేవ్యా తతో జాతశ్చాహం తత్ర మహాగ్రహః
అగ్నిదేవి ద్వారా, నేను అక్కడ మహాగ్రహంగా జన్మించాను.
గ్రహభూతః స్థితస్తత్ర నభోదేవ్యాం తదుద్భవః 3.4.17.
గ్రహంగా మారి, అక్కడ ఆకాశదేవి ద్వారా జన్మించి నిలిచాను.
thumb|400px|దిగ్గజ1 పూర్వస్యాం దిశి వై తస్మాజ్జాతశ్చైరావతో గజః
తూర్పు దిశలో, అతనివలన ఐరావత అనే ఏనుగు జన్మించింది.
వామనః కుముదశ్చైవ పుష్పదంతః క్రమాద్గజాః ।। సార్వభౌమః సుప్రతీకో నభోదిక్షు తు తత్సుతాః
వామన, కుముద, పుష్పదంత—ఈ ఏనుగులు వరుసగా; సార్వభౌమ, సుప్రతీక, అలాగే వారి కుమారులు ఆకాశ దిశల్లో ఉన్నారు.
అభ్రముః కపిలా చైవ పింగలాఖ్యా ఇమాః క్రమాత్
అభ్రము, కపిల, పింగళ—ఇవి వారి పేర్లు వరుసగా.