స వై భాద్రపదే మాసి సూర్యో భూత్వాయుతాబ్దకమ్ ఇతి తే కథితం విప్ర యథా జీవస్తమబ్రవీత్ ।। 3.4.8.
భాద్రపద మాసంలో, సూర్యుడు పది వేల సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకున్నాడు; బ్రాహ్మణా, జీవస్తుడు చెప్పిన విధంగా నేను నీకు వివరించాను.
ఆగత్య భాస్కరో దేవః పూర్ణిమాయాం తు భాద్రకే
భాద్రపద మాసంలో పూర్ణిమ రోజున భాస్కరుడు దేవుడు వచ్చాడు.
శివదత్తస్య తనయో విష్ణుశర్మేతి విశ్రుతః
శివదత్తుని కుమారుడు విష్ణుశర్మ అని అందరికీ ప్రసిద్ధి.
చతుర్వర్ణాన్నరాన్విప్ర సమాహూయ హరేర్గృహే
బ్రాహ్మణా, అతడు నాలుగు వర్ణాల వారిని హరిదేవుని ఇంటికి పిలిపించాడు.
శృణు తత్కారణం శిష్య విశ్వకారణ కారకః దేవాన్ససర్జ లోకార్థే తస్మాత్సర్వేశ్వరోఽభవత్
శిష్యుడా, ఆ కారణాన్ని విను. అన్ని కారణాలకు మూలమైనవాడు లోకాలకు మేలు కోసం దేవతలను సృష్టించాడు. అందువల్ల అతడు సర్వేశ్వరుడయ్యాడు.
పూర్వం హి సకలాన్దేవాన్పూజయిత్వా నరః శుచిః
మునుపు, పవిత్రుడైన వాడు అన్ని దేవతలను పూజించి—
ఇతి శ్రుత్వా తు తే సర్వే ప్రశస్య బహుధా హి తమ్
ఇలా విని, వారు అందరూ అతడిని అనేక విధాలుగా స్తుతించారు.
ఇతి తే కథితం విప్ర విష్ణుస్వామీ యథాభవత్
బ్రాహ్మణా, విష్ణుస్వామి ఎలా జన్మించాడో నీకు ఇలా వివరించబడింది.
స్వర్వేశ్యా మంజుఘోషాయాం మునిమేధావినా భువి
భూమిపై స్వర్వేశ్యా ప్రాంతంలో మంజుఘోష అనే ఊరిలో మేధావి ముని ద్వారా—
పితృమాతృపరిత్యక్తః స బాలః శ్రద్ధయాన్వితః
తండ్రి తల్లి వదిలేసిన ఆ బాలుడు విశ్వాసంతో నిండిపోయి ఉండేవాడు.
సూర్యమణ్డలమధ్యస్థా సావిత్రీ నామ దేవతా 3.4.8.
సూర్య మండల మధ్యలో సావిత్రి అనే దేవత ఉన్నది.
ప్రసన్నా తపసా తస్య ప్రాదుర్భూతా సనాతనీ
అతని తపస్సుతో సంతుష్టురాలై, శాశ్వతమైన ఆ దేవత ప్రత్యక్షమైంది.
లక్షవర్షసహస్రాణి మాసి మాసి తథాశ్వినే
లక్షల సంవత్సరాలు, ప్రతి నెలా, అలాగే ఆశ్వయుజ మాసంలో కూడా—
త్వం సూర్యం భజ దేవేన్ద్ర స తే కార్యం కరిష్యతి
దేవేంద్రా, నీవు సూర్యుని పూజించు. అతడు నీ పని నెరవేర్చుతాడు.
ప్రత్యక్షమగమత్తత్ర వచః ప్రాహ సురాన్ప్రతి భవామి సత్యదేవస్య విప్రస్య తనయః శుభః
ఆమె అక్కడ ప్రత్యక్షమై, దేవతలకు ఇలా చెప్పింది: 'నేను సత్యదేవుడు అనే బ్రాహ్మణుని శుభకరమైన కుమారుడిగా జన్మిస్తాను.'
జిత్వా పాఖండినో విప్రాన్మాంసభక్షణతత్పరాన్
బ్రాహ్మణులారా, మాంసాహారంలో మునిగిపోయిన పాశండులను జయించి—
మత్స్యమాంసాశనా విప్రా మృగమేషాజకాశనాః
వారు చేపలు, మాంసం, జింక, గొర్రె, మేక మాంసం తినే బ్రాహ్మణులు—
కలినాఽధర్మమిత్రేణ రక్షితాస్తే ద్విజాతయః
కలియుగంలో అధర్మానికి మిత్రుడైన కలి వల్ల ఆ ద్విజాతులు రక్షించబడ్డారు.
బలాచ్చ స్తంభనం చక్రుస్తదా విష్ణుప్రియో ద్విజః
బలవంతంగా వారు స్థంభనము చేశారు. అప్పుడు విష్ణువుకు ప్రియమైన ఆ బ్రాహ్మణుడు—
సంజీవ్య దర్శయామాస తే దృష్ట్వా విస్మితాస్తదా
వారిని మళ్లీ ప్రాణంతో నింపి చూపించాడు. అది చూసి వారు ఆశ్చర్యపోయారు.
సర్వదేవపరో నిత్యం వేదపాఠపరాయణః ।। 3.4.8.
అతడు ఎల్లప్పుడు అన్ని దేవతలను భక్తిగా పూజిస్తూ, నిత్యం వేదాలను పఠించడంలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
తత్సుతస్తు మృతిం ప్రాప్తో జన్మమాత్రే హి దారుణే
అయితే, అతని కుమారుడు పుట్టిన వెంటనే మరణించాడు; అది ఎంతో దారుణమైన విషాదం.
జిజీవ తత్ప్రసాదేన వివస్వాన్నామ చాభవత్
అతని కృప వల్ల ఆ శిశువు బ్రతికి, వివస్వాన్ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
అపత్యవాన్ధర్మపరః సూర్యవతపరాయణః
అతనికి సంతానం కలిగి, ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, సూర్యునిలా స్థిరంగా ఉండేవాడు.
సుశీలా నామ విఖ్యాతా పతిసేవార్థమాగతా
సుశీల అనే మంచి గుణాలున్న మహిళ, భర్తకు సేవ చేయడానికి అక్కడికి వచ్చింది.
బలాద్గృహీత్వా తు నిశి బుభుజే స్మరవిహ్వలః
కామంతో మత్తులో, రాత్రి ఆమెను బలవంతంగా తీసుకొని, తన కోరిక తీర్చుకున్నాడు.
లింగేద్రియం చ పతితం గుదభ్రష్టో మహాంగరుక్
అతని లింగం శరీరం నుండి పడిపోయింది, పైగా అతడికి గుదం వద్ద తీవ్రమైన వ్యాధి కలిగింది.
స చక్రే ద్వాదశం ప్రేమ్ణా నిరాహారో యతేన్ద్రియః
అతడు ప్రేమతో, భోజనం చేయకుండా, ఇంద్రియాలను నియంత్రిస్తూ, పన్నెండు సంవత్సరాలు వ్రతం ఆచరించాడు.
తదా శ్రద్ధా రవౌ ప్రాప్తా ప్రత్యహం స ద్విజోత్తమః
ఆ సమయంలో, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు నమ్మకంతో ప్రతిరోజూ సూర్యుని దర్శించేవాడు.
నారీభిర్భర్త్సితః పూర్వం సోథ కామినీయాచితః
మునుపు స్త్రీలు అతన్ని తిట్టేవారు, ఇప్పుడు ఒక కామపరురాలు అతన్ని కోరింది.