తదా తు భగవాన్సాక్షాచ్చతుర్దశకలో హరిః
అప్పుడు భగవంతుడు స్వయంగా, పద్నాలుగు కళలతో కూడిన హరిదేవుడిగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఇతి తే కథితం విప్ర మిత్రదేవాంశతో యథా
ఇలా మిత్రదేవుని భాగం నుండి జరిగినదాన్ని నీకు చెప్పాను మునివరా.
అర్యమా నామ వై విప్రః పురా సత్యయుగే హ్యభూత్
సత్యయుగంలో ఒకప్పుడు అర్యమా అనే ముని ఉండేవాడు.
తస్య పత్నీ పితృమతీ శ్రాద్ధయజ్ఞస్య భూపతేః అర్యమ్ణో జనయామాస ధర్మశాస్త్రపరాయణన్
ఆయన భార్య పితృమతీ, శ్రాద్ధయజ్ఞాలకు నిబద్ధురాలై, ధర్మశాస్త్రాలలో స్థిరంగా ఉండే అర్యమణిని ప్రసవించింది.
ఏకదా స ద్విజో ధీమాన్విచార్య్య బహుధా హృది
ఒకసారి ఆ జ్ఞానవంతుడు బ్రాహ్మణుడు తన హృదయంలో ఎన్నో విధాల ఆలోచించాడు.
ప్రభాతే శ్వేతకుసుమైశ్చన్దనాదిభిరర్చనైః 3.4.7.
ఉదయాన్నే తెల్ల పువ్వులు, గంధం మొదలైన పదార్థాలతో పూజ చేశాడు.
మాసమాత్రం తు విధినా పూజయామాస భాస్కరమ్
ఒక నెల పాటు నియమంగా భాస్కరుని పూజించాడు.
తన్మణేశ్చ ప్రభావేణ ప్రస్థమాత్రం చ కాంచనమ్
ఆ రత్న ప్రభావంతో అతడు ఒక ప్రస్థ పరిమాణం బంగారం పొందాడు.
వాపీకూపతడాగాన్హి తథా హర్మ్యాణి భూతలే
అతడు చెరువులు, బావులు, కుంటలు, అలాగే భూమిపై భవనాలు నిర్మించాడు.
సహస్రాబ్ద వపుర్భూత్వా నిర్జరో నిరుపద్రవః ఉషిత్వా తత్ర లక్షాబ్దం సూర్యరూపో బభూవ హ
వెయ్యేళ్ళు ఉండే శరీరంతో, వృద్ధాప్యమూ వ్యాధీ లేకుండా, లక్ష సంవత్సరాలు అక్కడ నివసించి, సూర్యునిలా మారిపోయాడు.
ఇత్యేవం భాస్కరస్యైవ మాహాత్మ్యం కథితం మయా
ఇలా భాస్కరుని గొప్పతనాన్ని నేను వివరించాను.
ఇతి శ్రుత్వా తు తే దేవాః పద్యైః సూర్యకథా మయైః ప్రత్యక్షమభవత్తత్ర దేవానాహ ప్రసన్నధీః
ఇది విని దేవతలు నా పద్యాలలో సూర్యుని కథలను శ్రద్ధగా వినారు; అక్కడ దేవతలు ప్రత్యక్షమయ్యారు, ఒకరు ప్రశాంతమైన మనసుతో వారికి మాట్లాడారు.
సుదర్శనో ద్వాపరాన్తే కృష్ణాజ్ఞప్తో జనిష్యతి
ద్వాపరయుగాంతంలో కృష్ణుని ఆజ్ఞతో సుదర్శనుడు జన్మిస్తాడు.
నిమ్బాదిత్య ఇతి ఖ్యాతో ధర్మగ్లానిం హరిష్యతి సూత ఉవాచ శృణుష్వ చరితం తస్య నిమ్బార్కస్య మహాత్మనః
అతడు నింబాదిత్యుడిగా ప్రసిద్ధి చెందుతాడు, ధర్మం క్షీణించినప్పుడు దాన్ని పునరుద్ధరిస్తాడు. సూతుడు చెప్పాడు: నింబార్కుని గొప్పతనం, అతని కార్యాలను ఇప్పుడు విను.
యమాహ భగవాన్కృష్ణః కురు కార్యం మమాజ్ఞయా
భగవంతుడు కృష్ణుడు అతనికి, 'నా ఆజ్ఞతో పని చేయు' అని చెప్పాడు.
దేశే తైలంగకే రమ్యే దేవర్షివరసేవితే 3.4.7.
దైవ ఋషులు సేవించిన అందమైన తైలంగ దేశంలో,
లబ్ధ్వా భూమౌ వర్తయస్వ నష్టప్రాయాన్మమాజ్ఞయా
భూమిపై స్థానం పొందిన తరువాత, నా ఆజ్ఞతో నశించిపోతున్న ధర్మాన్ని స్థాపించు.
సుదర్శనాశ్రమాదౌ చ స్థితిః కార్యా త్వయానఘ
సుదర్శనుని ఆశ్రమంలో నీవు నివసించాలి, పాపరహితుడా.
భక్తాభీష్టప్రదః సాక్షాదవతీర్ణో మహీతలే
భక్తుల కోరికలను తీరుస్తూ, నేరుగా భూమిపై అవతరించాడు.
సుదర్శనాశ్రమే పుణ్యే భృగువంశసముద్భవః
పవిత్రమైన సుదర్శనుని ఆశ్రమంలో, భృగు వంశంలో జన్మించాడు.
ఋషిరూపధరశ్చాసీజ్జయంత్యా భార్యయా సహ
అతడు ఋషి రూపాన్ని ధరించి, జయంతి అనే భార్యతో కలిసి ఉన్నాడు.
దధార మనసా దేవీ జయన్తీ పతిదేవతా
దేవత జయంతి, భర్తకు అంకితమైనవారు, మనసులో అతన్ని ధరించింది.
అథ సర్వగుణోపేతే కాలే పరమశోభనే
అన్ని గుణాలతో కూడిన అత్యంత శుభమైన సమయంలో,
కృత్తికాభే మహారమ్యే ఉచ్చస్థే గ్రహపం చక్రే
కృత్తికా నక్షత్రాన్ని పోలిన అందమైన సమయంలో, గ్రహాలు ఉత్తమ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు,
జయన్త్యాం జయరూపిణ్యాం జజాన జగదీశ్వరః
విజయాన్ని ప్రతిబింబించే జయంతిలో, జగదీశ్వరుడు జన్మించాడు.
విరిఞ్చిరేకదా తస్మిన్నిమ్బార్కస్యాశ్రమే శుభే 3.4.7.
ఒకసారి, నింబార్కుని పవిత్ర ఆశ్రమంలో బ్రహ్మా ఉన్నాడు.
యావత్సూర్యః స్థితో వ్యోమ్ని తావన్మాం భోజయ ద్విజ
సూర్యుడు ఆకాశంలో ఉన్నంత కాలం, ద్విజుడా, నన్ను భోజనం పెట్టు.
తదా తు భగవాన్సూర్యో హ్యస్తాచలముపాగతః
ఆ సమయంలో భగవంతుడు సూర్యుడు పశ్చిమ పర్వతాన్ని చేరాడు.
స్థాపితం తేజసా స్వేన తేజస్తత్త్వం సుదర్శనమ్
తన స్వంత తేజంతో, సుదర్శన అనే తేజస్సు యొక్క అసలు సారాన్ని స్థాపించాడు.
భిక్షువేషధరం బాలం మునిం సూర్యమివాపరమ్
భిక్షువు వేషంలో ఉన్న బాల ముని, మరో సూర్యుడిలా కనిపించాడు.