మదనం గోపజాతం చ హత్వా సరదనో బలీ ఉత్తరాంశశ్చ స జ్ఞేయో మదనశ్చోత్తరే లయః
మదనుడిని, గోపవంశంలో పుట్టినవాడిని చంపిన శక్తిశాలి సరదనుడు ఉత్తర భాగంగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. మదనుడికి ఉత్తర దిశలోనే అంతం కలిగింది.
రూపణశ్చ సమాగత్య మూర్ఛయిత్వా చ మర్దనమ్
రూపణుడు వచ్చి మర్దనుడిని మూర్ఛించిపోయేలా చేశాడు.
బ్రహ్మానందశ్చ బలవాన్స బద్ధ్వా తారకం రుషా
బలవంతుడైన బ్రహ్మానందుడు కోపంతో తారకుడిని బంధించాడు.
నృహరం రణజిత్ప్రాప్య స్వభల్లేన తదా రుషా 3.3.26.
నృహరుడు రణజిత్తును ఎదుర్కొన్నప్పుడు, తన బాణంతో కోపంగా అతనిపై దెబ్బతీశాడు.
స వై దుశ్శాసనాంశశ్చ మృతస్తస్మిన్సమాగతః
అతడు దుశ్శాసనుని భాగంగా ఉండి, అక్కడే మరణించి చేరిపోయాడు.
నిహతే నృహరే బంధౌ మర్దనః క్రోధతత్పరః
నృహరుడు, తన బంధువు, చనిపోవడంతో మర్దనుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
ఛిత్త్వా తాన్రణజిచ్ఛూరస్స వై పరిమలోద్భవః
పరిమలుని వంశంలో పుట్టిన వీరుడు రణజిత్, వారిని కోసి పడగొట్టాడు.
మృతేఽస్మిన్మర్దనే వీరే తదా సరదనో బలీ
మర్దనుడు అనే వీరుడు చనిపోయినప్పుడు, శక్తిశాలి సరదనుడు—
మహత్కష్టముపాగమ్య రణజిన్మలనోద్భవః
మహా కష్టం ఎదురైనప్పుడు, మలనుని వంశంలో పుట్టిన రణజిత్—
త్రిబంధౌ నిహతే యుద్ధే తారకః క్రోధమూర్ఛితః
మూడు బంధువులు యుద్ధంలో చనిపోయినప్పుడు, తారకుడు కోపంతో మునిగిపోయాడు.
ఛిత్త్వా బాణం చ రణజిత్తథైవ చ రిపోర్ద్ధనుః
తారకుడు బాణాన్ని కోసి, శత్రువు విల్లును కూడా చీల్చాడు. అలాగే రణజిత్ కూడా చేసాడు.
అమర్షవశమాపన్నో యథా దండైర్భుజంగమః
అతడు కోపానికి లోనై, దండులతో పామును అదుపు చేసే విధంగా, ఆగ్రహంతో నడిచాడు.
సంధాయ తర్జయిత్వా చ శత్రుకంఠమతాడయత్
అతడు శత్రువును బెదిరించి, లక్ష్యాన్ని సరిగ్గా చూసి, అతని గొంతును బలంగా కొట్టాడు.
హతే తస్మిన్మహావీర్యే బ్రహ్మానందశ్చ దుఃఖితః సంధ్యాకాలే తు సంప్రాప్తే భాద్రకృష్ణాష్టమీదినే ।। 3.3.26.
ఆ మహావీరుడు చనిపోయినప్పుడు బ్రహ్మానందుడు చాలా బాధపడ్డాడు. భాద్రపద మాసంలో శుక్ల అష్టమి సాయంకాలం వచ్చినప్పుడు,
కపాటం సుదృఢం కృత్వా సైన్యైః షష్టిసహస్రకైః
అతడు అరవై వేల మంది సైనికులతో గేటును బలంగా కట్టించాడు.
మహీరాజస్తు బలవాన్పుత్రశోకేన దుఃఖితః
భూమిపై పరాక్రమశాలి రాజు తన కుమారుని మృతిచేత బాధతో మునిగిపోయాడు.
శిరీషాఖ్యపురం రమ్యం యథా శూన్యం మయా కృతమ్ క్షయం యాస్యంతి మద్బాణైః సర్వే తే చంద్రవంశినః
నేను శిరీష అనే అందమైన పట్టణాన్ని ఎలా ఖాళీ చేసానో, అలాగే నా బాణాలతో ఆంద్రవంశస్థులందరినీ నాశనం చేస్తాను.
ఇత్యుక్త్వా ధుంధుకారం వై చాహ్వయామాస భూపతిః
అలా చెప్పి, రాజు ధుంధుకారుని పిలిపించాడు.
ఇతి శ్రుత్వా ధుంధుకారో గత్వా శీఘ్రం చ దేహలీమ్
అది విని, ధుంధుకారు వెంటనే ద్వారానికి వెళ్లాడు.
తదాష్టలక్షసహితో మహీరాజో మహాబలః
ఆ సమయంలో ఎనిమిది లక్షల మందితో కూడిన మహాబలుడు అయిన రాజు బయలుదేరాడు.
భాద్రకృష్ణదశమ్యాం చ మలనా శోకకాతరా
భాద్రపద మాసంలో శుక్ల దశమి రోజున మలనా దుఃఖంతో మునిగిపోయింది.
అయే కచ్ఛపదేశీయ గోతమాన్వయసంభవ
ఓ కచ్చపదేశానికి చెందిన గౌతమ వంశజా!
పుత్రమాహ్లాదమాహూయ సానుజం మత్ప్రియంకరమ్
ఆమె తన కుమారుడు ఆహ్లాదుని, అతని తమ్ముడిని, ఇద్దరినీ పిలిచింది. వారు ఆమెకు ఎంతో ప్రియమైనవారు.
మలనాం దుఃఖితాం ప్రాహ న త్వాయాస్యతి స ప్రభుః
దుఃఖంతో ఉన్న మలనాకు ఆమె ఇలా చెప్పింది: 'ఆ ప్రభువు ఇక నీ దగ్గరకు రాడు.'
ఇతి శ్రుత్వా తు వచనం రురోద మలనా సతీ
ఆ మాటలు విని, మలనా సతీమంతుడు కన్నీళ్లు పెట్టుకుంది.
హా రామాంశ మహాబాహో వత్స కృష్ణాంశ సున్దర
'హాయ్ రామాంశా! మహాబాహువా! నా బిడ్డా! కృష్ణాంశా! అందమైనవాడా!'
తదా పరిమలాపుత్రో దృష్ట్వా రాజ్ఞీం తథా గతామ్
ఆ సమయంలో పరిమలుని కుమారుడు, రాణి అలా బాధపడుతూ ఉన్నదాన్ని చూసాడు.
రోమహర్షణ నో బ్రూహి సోఽయం కస్తేన కిం కృతమ్
'రోమహర్షణా, చెప్పు. ఇతడు ఎవరు? ఇతడు ఏమి చేశాడు?'
పితా పరిమలస్యైవామాత్యోఽనంగమహీపతేః
పరిమలుని తండ్రి అనంగమహీ రాజుకు మంత్రి.
తస్య కన్యా సమాజాతా నామ్నా పరిమలా మునే 3.3.27.
ఓ మునివరా! అతనికి పరిమల అనే కుమార్తె జన్మించింది.