యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లానిర్భవతి వై ప్రియే 3.3.22.౧
ప్రియమైనవాడా, ధర్మం తగ్గిపోతున్నప్పుడు ప్రతి సారి కూడా—
సత్యే తు మానసీ పూజా దేవానాం తృప్తిహేతవే
సత్యయుగంలో మనసుతో చేసే పూజ దేవతలకు తృప్తిని ఇస్తుంది.
ద్వాపరే మూర్తిపూజా చ దేవానాం వై ప్రియంకరీ
ద్వాపరయుగంలో విగ్రహపూజ దేవతలకు ఎంతో ఇష్టమైనది.
అహం హంసః సత్యయుగే త్రేతాయాం యజ్ఞపూరుషః శాలగ్రామః కలౌ ప్రాప్తే దేవానాం తృప్తయే హ్యహమ్
సత్యయుగంలో నేను హంస, త్రేతాయుగంలో యజ్ఞపురుషుడు, కలియుగం వచ్చినప్పుడు దేవతల తృప్తికోసం నేను శాలగ్రామంగా ఉంటాను.
మునయో దేవతాస్సర్వాస్తథా పితృగణాః ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, మునులు, అన్ని దేవతలు, పితృదేవతలు కూడా—
ద్విజాతిభిస్త్రివర్ణైశ్చ పూజనం చందనాదికైః
వారు ద్విజులు, మూడు వర్ణాలవారు చందనం మొదలైనవి సమర్పించి పూజించాలి.
మ్లేచ్ఛైశ్చ దర్శనం పుణ్యం వినయాద్భక్తిభావతః తస్య దర్శనమాత్రేణ క్షయం యాస్యంతి వై మలాః
విదేశీయులు కూడా వినయంతో, భక్తితో దర్శిస్తే పుణ్యం కలుగుతుంది; కేవలం దర్శనం వల్లే వారి పాపాలు నశిస్తాయి.
ఇతి తే కథితం దేవి యుగమర్యాదముత్తమమ్
దేవీ, యుగాలకు సంబంధించిన ఉత్తమ నైతిక నియమాన్ని నీకు చెప్పాను.
పుష్పవత్యువాచ గాననృత్యాదికం వాద్యం దేవస్యాగ్రే మయా కృతమ్
పుష్పవతి ఇలా చెప్పింది: నేను దేవుడి ముందు పాటలు పాడి, నాట్యం చేసి, వాద్యాలు వాయించాను.
తేన పుణ్యప్రభావేణ స్వర్గలోకముపాగతా
ఆ పుణ్యఫలంతో నేను స్వర్గలోకాన్ని పొందాను.
బ్రహ్మచర్యం న తత్యాజ స్వర్గలోకేఽపి వై హ్యహమ్ అనిరుద్ధః స్వయం బ్రహ్మ మమ పాణిం గృహీతవాన్ ।। 3.3.22.
స్వర్గంలో ఉన్నప్పటికీ నేను బ్రహ్మచర్యాన్ని వదలలేదు; స్వయంగా బ్రహ్మ అయిన అనిరుద్ధుడు నా చేతిని పట్టుకున్నాడు.
కలినా ప్రార్థితో దేవో మమ స్వామీ స్వహేతవే
కలియుగం నా కోసం నా ప్రభువైన దేవుని ప్రార్థించింది.
స్వప్రసాదస్య మహిమా దర్శితస్తేన తత్ర వై
అక్కడ ఆయన తన అనుగ్రహ మహిమను స్పష్టంగా చూపించాడు.
అహం తస్యాజ్ఞయా స్వామిఞ్జమ్బుకస్య సుతాభవమ్
ఆయన ఆజ్ఞతోనే, ప్రభూ, నేను జంబుకుని కుమార్తెగా జన్మించాను.
కృతం మమైవ మరణం త్వద్భ్రాత్రా బలఖానినా
నీ అన్నయ్య అయిన బలఖానినే నా మరణానికి కారణమయ్యాడు.
తేన దోషేణ త్వద్భ్రాతా యాతనాం తీవ్రమాగతః ఇత్యుక్త్వా మౌనమాస్థాయ రేమే పత్యా సమం ముదా
ఆ తప్పు వల్ల నీ అన్నయ్య తీవ్రమైన బాధను అనుభవించాడు. అలా చెప్పి, ఆమె మౌనంగా ఉండి తన భర్తతో ఆనందంగా గడిపింది.
హోలికాసమయే ప్రాప్తే మలనా స్నేహదుఃఖితా రురోద నిశి దుఃఖేన స్వసుతాస్నేహకాతరా
హోలికా సమయం వచ్చినప్పుడు, మలనా ప్రేమతో, బాధతో కలవరపడి, రాత్రిపూట తన కుమార్తెపై ఉన్న ప్రేమతో బాధపడి ఏడ్చింది.
తదోదయో మహావీరో జ్ఞాత్వా రోదన కారణమ్ ఏకాకీ ప్రయయౌ వీరో యత్ర చంద్రావలీగృహమ్
అప్పుడు ఆ మహావీరుడు ఆమె ఏడుపు కారణాన్ని తెలుసుకొని, ఒంటరిగా, ధైర్యంగా, చంద్రావళి ఇంటికి వెళ్లాడు.
మహీపతిస్తు తచ్ఛత్రుర్జ్ఞాత్వా కారణముత్తమమ్ బలీఠాఠమితి ఖ్యాతం గ్రామం యాదవపాలితమ్
ఆ రాజు, అతని శత్రువు, నిజమైన కారణాన్ని తెలుసుకొని, యాదవులు రక్షించే బలీఠాఠ అనే గ్రామం గురించి విన్నాడు.
వీరసేనో నృపస్తత్ర త్రిలక్షబలసంయుతః
ఆ గ్రామంలో వీరసేనుడు అనే రాజు మూడు లక్షల సైన్యంతో ఉన్నాడు.
కామసేనః ప్రసేనశ్చ మహాసేనస్తథైవ చ మధుపశ్చ క్రమాజ్జాతా యాదవాంశాశ్చ యాదవాః ।। 3.3.22.
కామసేనుడు, ప్రసేనుడు, మహాసేనుడు, మధుపుడు ఇలా వరుసగా జన్మించారు. యాదవ వంశస్థులు యాదవులుగా పుట్టారు.
తత్ర గత్వా చ కృష్ణాంశస్సభాయాం నరకేసరీ
అక్కడ నరకేశరి అనే కృష్ణాంశుడు సభలో ప్రవేశించాడు.
మలనాలిఖితం పత్రం దత్త్వా రాజ్ఞే మహామనాః
మహాత్ముడైన అతడు మలనా రాసిన ఉత్తరాన్ని రాజుకు ఇచ్చాడు.
వ్యంజనాని విచిత్రాణి భుక్త్వా యాదవసంయుతః
వివిధ రకాల రుచికరమైన వంటకాలు యాదవులతో కలిసి ఆస్వాదించాడు.
ప్రేమోత్సుకా చ భగినీ కృష్ణాంశం ప్రాహ దుఃఖితా
ప్రేమతో ఉత్సాహంగా ఉన్న అతని అక్క, బాధతో కూడిన హృదయంతో కృష్ణాంశునితో మాట్లాడింది.
వింశదబ్దస్తతో జాతో విస్మృతా పితృమాతృభిః
ఇరవై ఏళ్ల వయస్సులో అతడిని తల్లిదండ్రులు మరచిపోయారు.
అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం సఫలం చ మే
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించింది, నా జీవితం కూడా సార్థకమైంది.
ప్రసన్నాత్మోదయస్తత్ర భగినీం ప్రాహ నమ్రధీః
ఆనందంగా, వినయంగా తన అక్కతో మాట్లాడాడు.
తస్య దుఃఖేన భూపాలో భయభీతో దినేదినే
ఆమె బాధతో రాజు రోజుకో రోజు భయంతో, ఆందోళనతో ఉండేవాడు.
మహీరాజస్తు బలవాన్రురోధ నగరీం మమ
అయితే, శక్తివంతమైన రాజు నా నగరాన్ని ముట్టడించాడు.