బిన్దులం చైవ కృష్ణాంశో దేవస్తత్ర మనోరథమ్
అక్కడ కృష్ణాంశుడు, బిందులుడు ఇద్దరూ అదే కోరికను కలిగి ఉన్నారు.
హరిణీం బలఖానిశ్చ తద్భ్రాతా హరినాగరమ్
హరికి సోదరుడు అయిన బలఖాని, హరినగరం అక్కడ ఉన్నారు.
రాత్రౌ తన్నృపతేః సేనాం హత్వా బద్ధ్వా చ తత్పతిమ్
రాత్రి సమయంలో ఆ రాజుని సైన్యాన్ని చంపి, ఆ రాజును కూడా బంధించారు.
స్వసైన్యం తే సమాజగ్ముర్నిర్భయా బలవత్తరాః
వాళ్ల సొంత సైన్యం భయమేమీ లేకుండా, మరింత బలంగా అక్కడికి వచ్చింది.
నిగడైరేకతః కృత్వా పఞ్చ భూపాన్హి వంచకాన్
వంచకులైన ఐదుగురు రాజులను గొలుసులతో ఒకేసారి కట్టేశారు.
నేత్రసింహో వరో భ్రాతా సున్దరారణ్యభూమిపః 3.3.13.
వారిలో సుందరారణ్యదేశాధిపతి, గొప్పవాడు అయిన నేత్రసింహుడు కూడా ఉన్నాడు.
తత్రాగత్య హరానన్దో నామ్నా తానయుధద్బలీ । । నేత్రసింహస్య సైన్యం చ చతుర్లక్షం తదాగమత్
అక్కడ యుద్ధంలో పరాక్రమవంతుడైన హరానందుడు వచ్చాడు. అదే సమయంలో నేత్రసింహుని నాలుగు లక్షల సైన్యం కూడా అక్కడికి చేరింది.
పఞ్చలక్షై రణో ఘోరః సప్తలక్షయుతైరభూత్ అర్ద్ధసైన్యం రిపోస్తత్ర హతశేషమదుద్రువత్
అక్కడ ఐదు లక్షల మందితో, ఏడున్నర లక్షల మందితో ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది. శత్రువుల సైన్యంలో సగం మంది మాత్రమే మిగిలి, మిగతావారు పరారయ్యారు.
విస్మితః స హరానన్దో రుద్రమాయావిశారదః ।। బలాధిక్యయుతాఞ్జ్ఞాత్వా శివధ్యానపరోఽభవత్
హరానందుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. రుద్రుని మాయలో నిపుణుడైన అతడు, శత్రువుల బలాన్ని తెలుసుకొని, శివుని ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.
రచిత్వా శాంబరీం మాయాం నానారూపవిధారిణీమ్ । । పాషాణభూతాన్సకలాన్కృత్వా భూపాన్సమాయయౌ
అతడు ఎన్నో రూపాలు ధరించగల శాంబరమాయను సృష్టించి, అందరు రాజులను రాళ్లుగా మార్చి వారి దగ్గరకు వెళ్లాడు.
ససుతం భ్రాతరం జ్యేష్ఠం నృపం పూర్ణబలం తతః
తర్వాత తన కుమారుడితో, తన పెద్ద అన్నతో, సంపూర్ణ సైన్యంతో కూడిన రాజుతో కలసి—
రురోదోచ్చైస్తదా దేవీం ధ్యాయంతీ కామరూపిణీమ్ । । తదా తుష్టా జగద్ధాత్రీ మూర్చ్ఛితాంస్తానబోధయత్
ఆమె గట్టిగా ఏడుస్తూ, కావలసిన రూపం ధరించగల దేవిని ధ్యానిస్తూ ఉండింది. అప్పుడా జగద్భార్త తృప్తిపడి, మూర్ఛిపోయిన వారిని మేల్కొలిపింది.
యథా బద్ధః స్వయం స్వామీ కథయామాస సా తథా ।। అహం శుకీ భవామ్యద్య భవాన్బిందులసంస్థితః । ।। 3.3.13.౧౨
యజమాని బంధించబడ్డా ఎలా మాట్లాడాడో, ఆమె కూడా అలా చెప్పింది: 'నేను ఈ రోజు శుకపక్షి అవుతాను, నువ్వు చంద్రునిలో ఉంటావు.'
ఇత్యుక్త్వా సా శుకీ భూత్వా కృష్ణాంశేన సమన్వితా
అలా చెప్పి, ఆమె కృష్ణాంశంతో కూడిన శుకపక్షిగా మారింది.
ఆశ్వాస్య తం యథాయోగ్యం కృష్ణాంశం ప్రత్యవర్ణయత్
తనను సరిగా ఓదార్చి, ఆమె కృష్ణాంశాన్ని వివరంగా వివరించింది.
రక్షకాఞ్ఛతసాహస్రాన్హత్వా భ్రాతరమాయయౌ । । పౌర్ణిమాం మధుయుక్తాం చ జ్ఞాత్వా సర్వే త్వరాన్వితాః
లక్ష మంది రక్షకులను సంహరించి, ఆమె తన అన్నవద్దకు వెళ్లింది. పూర్ణిమ రాత్రి తేనెలతో నిండినదని తెలుసుకొని, అందరూ ఉత్సాహంగా తయారయ్యారు.
స్నానధ్యానాదికా నిష్ఠాః కృత్వా గేహముపాయయుః ।। సాగరస్య తటం ప్రాప్య కృత్వా తే చ మహోత్సవమ్ । । చైత్రస్య కృష్ణపఞ్చమ్యాం స్వగేహం పునరాయయుః
స్నానం, ధ్యానం మొదలైన వ్రతాలు పూర్తి చేసి, వారు ఇంటికి తిరిగి వచ్చారు. సముద్రతీరానికి చేరుకొని, అక్కడ గొప్ప ఉత్సవం జరిపారు. చైత్రమాసంలో కృష్ణపంచమినాడు మళ్లీ తమ ఇంటికి వచ్చారు.
దూతా ఉష్ట్రసమారూఢాస్తత్క్షేమకరణోత్సుకాః । । వైశాఖే శుక్లపంచమ్యాం స్వగేహం పునరాయయుః
ఊష్ట్రాలపై ఎక్కిన దూతలు, వారి క్షేమాన్ని చూసేందుకు ఉత్సాహంగా, వైశాఖ మాసంలో శుక్లపంచమినాడు మళ్లీ తమ ఇంటికి వచ్చారు.
మలనా భూపతిశ్చైవ గేహేగేహే మహోత్సవమ్ ।। కారయిత్వా విధానేన బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ ధనమ్
మలనా, రాజు ప్రతి ఇంట్లో విధిగా మహోత్సవాన్ని జరిపించి, బ్రాహ్మణులకు ధనం ఇచ్చారు.
సూత ఉవాచ చతుర్దశాబ్దే కృష్ణాంశే యథా జాతం తథా శృణు కలౌ జన్మత్వమాపన్నః స్వర్ణవత్యుదరేఽవసత్
సూతుడు చెప్పాడు: పద్నాలుగవ సంవత్సరంలో, కృష్ణాంశం గురించి ఎలా జరిగిందో విను. కలియుగంలో ఆయన జన్మ తీసుకొని, స్వర్ణవతీ గర్భంలో నివసించాడు.
చైత్రశుక్ల నవమ్యాం చ మధ్యాహ్నే గురువాసరే
చైత్రమాసం శుక్లపక్షం తొమ్మిదవ రోజు, మధ్యాహ్న సమయంలో, గురువారం నాడు,
జాతే తస్మిన్సుతశ్రేష్ఠే దేవాః సర్షిగణాస్తదా ఇత్యూచుర్వచనం తస్మాదిన్దులో నామ చాభవత్
ఆ గొప్ప కుమారుడు జన్మించినప్పుడు, దేవతలు మరియు ఋషులు అందరూ కలిసి ఇలా అన్నారు. అందుకే అతనికి 'ఇందులో' అనే పేరు పెట్టారు.
ఆహ్లాదో జాతకర్మాదీన్కారయిత్వా శిశోర్ముదా
ఆహ్లాదుడు ఆనందంతో ఆ శిశువు జన్మకర్మాది కార్యక్రమాలను నిర్వహించాడు.
ఇన్దులే తనయే జాతే ద్విమాసాంతే మహీతలే నేత్రసింహ సుతం దృష్ట్వా మలనాస్నేహసంయుతా
ఇందులోకి కుమారుడు పుట్టి, భూమిపై రెండు నెలలు గడిచిన తర్వాత, నెత్రసింహుని కుమారుడిని, నూనెతో పూసుకుని, ప్రేమతో ఉన్న మహిళలు చూశారు.
శతవృన్దాశ్చ నర్తక్యో నానారాగేణ సంయుతాః
వందలాది నర్తకులు, వివిధ రంగుల అలంకారాలతో అక్కడ చేరారు.
సప్తరాత్రముషిత్వా స యోగసింహో యయౌ గృహమ్
ఏడు రాత్రులు అక్కడ ఉండి, యోగసింహుడు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.
పుత్రస్నేహేన తం పుత్రం స జహార స్వమాయయా
తండ్రిగా ఉన్న ప్రేమతో, అతను తన కుమారునిని తన శక్తితో తీసుకుపోయాడు.
స్నేహప్లుతా శచీ దేవీ స్వస్తనౌ తమపాయయత్ 3.3.14.
శచీదేవి ప్రేమతో నిండిన హృదయంతో, తన స్వంత పాలు ఆ బాలుడికి ఇచ్చింది.
ఇన్దుం పీయూషభవనం గృహ్ణాతి వపుషా స్వయమ్ స బాలః స్వపితుర్విద్యాం పఠిత్వా శ్రేష్ఠతామగాత్
ఇందు అమృతం లాంటి కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, అద్భుతమైన రూపాన్ని ధరించాడు. ఆ బాలుడు తన తండ్రి విద్యను నేర్చుకుని, గొప్పతనాన్ని పొందాడు.
వినష్టే బాలకే తస్మిన్దేవీ స్వర్ణవతీ తదా
ఆ బాలుడు కనబడకపోయినప్పుడు, అప్పుడు స్వర్ణవతీ దేవి—