అహం చోదయసింహోఽయం పితుర్వైరార్థమాగతః
నేను సింహుడు, నా తండ్రికి జరిగిన అన్యాయానికి ప్రతీకారం తీర్చేందుకు వచ్చాను.
ఇతి శ్రుత్వా వచస్తస్య కాలియో బలవత్తరః
ఈ మాటలు విని, కలియుడు మరింత బలవంతుడయ్యాడు.
తేషాం చ బంధనాయైవ కపాటం సమరుద్ధ సః
వారిని బంధించేందుకు అతడు ద్వారం మూసివేశాడు.
స్వంస్వం ఖడ్గం సమాకృష్య క్షత్రియాస్తే సమాఘ్నత
అక్కడ క్షత్రియులు తమ తమ ఖడ్గాలను తీసుకుని పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.
త్యక్త్వా తాతం ప్రదుద్రావ తే తు గేహాద్బహిర్యయుః శిబిరాణి కృతాన్యేవ నర్మదాకూలమాస్థితైః
తండ్రిని వదిలేసి వారు పారిపోయారు; అయితే వారు ఇల్లు విడిచి నర్మదా తీరంలో శిబిరాలు వేసుకున్నారు.
కృత్వా తు నర్మదాసేతుం నల్వమాత్రం సుపుష్టిదమ్
వారు నర్మదా నదిపై ఒక నల్ల పొడవు బలమైన వంతెన నిర్మించారు.
రురోధ నగరీం సర్వాం బలఖానిర్బలైర్యుతః మాహిష్మత్యాశ్చ హర్మ్యాణి పాతయామాస భూతలే
బలఖాని తన సైన్యంతో కలిసి ఆ నగరాన్ని చుట్టుముట్టి, మాహిష్మతీ నగరంలోని భవనాలను నేలరాల్చాడు.
నరాశ్చ స్వకులైః సార్ద్ధం ముఖ్యద్రవ్యసమన్వితాః
ఆ పురుషులు తమ కుటుంబాలతో, ముఖ్యమైన వస్తువులతో కలిసి,
కాలియస్తు గజానీకే పంచశబ్దగజే స్థితః
కలియుడు గజానిక అనే ప్రదేశంలో, పంచశబ్ద అనే ఏనుగు మీద ఉన్నాడు.
తస్యానుజః సూర్యవర్మా త్రిలక్షైస్తురగైర్యుతః 3.3.12.
అతని తమ్ముడు సూర్యవర్మ, మూడు లక్షల గుర్రాలతో కూడి ఉన్నాడు.
రంకణో వంకణశ్చోభౌ చతుర్లక్షపదాతిభిః దాక్షిణాత్యగ్రామపాస్తే తౌ పురస్కృత్య సంయయుః
రంకణుడు, వంకణుడు ఇద్దరూ నాలుగు లక్షల కాలాళ్ల సైన్యంతో దక్షిణ గ్రామాల సైన్యాన్ని ముందుండి నడిపించారు.
ఉభే సేనే సమాసాద్య యుద్ధాయ సముపస్థితే
రెండు సేనలు ఎదురుపడగా, యుద్ధానికి సమయం సమీపించింది.
త్రియామే రుధిరైస్తేషాం నదీ ప్రావర్తత ద్రుతమ్ బలఖానిరమేయాత్మా ఖఙ్గపాణిర్నరో యయౌ
మూడవ ప్రహరంలో వారి రక్తం వేగంగా నదిలా పారింది. అపారమైన ధైర్యంతో బలఖాని యోధుడు ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని ముందుకు వెళ్లాడు.
భల్లహస్తస్తదా దేవో మనోరథహయే స్థితః
ఆ సమయంలో భల్లహస్తుడు దేవుడు, తన కోరికలతో నడిచే రథంపై కూర్చొని కటారిని పట్టుకున్నాడు.
ఆహ్లాదశ్చ గదాహస్తః పోథయామాస వాహినీమ్ తాలనో హస్తనిస్త్రింశో మాహిష్మత్యాం హనన్యయౌ
ఆహ్లాదుడు గదను చేతబట్టి సైన్యాన్ని కొట్టాడు. తాలనుడు ఖడ్గంతో మాహిష్మతిని చేరి శత్రువులను సంహరించేందుకు బయలుదేరాడు.
ఏవం మహాభయే జాతే రణే తస్మిన్మహాబలే
అలా ఆ యుద్ధంలో మహాబలులు ఉన్నప్పుడు గొప్ప భయం పుట్టుకొచ్చింది.
ప్రభగ్నం స్వబలం దృష్ట్వా కాలియో బలఖానికమ్
తన సైన్యం చితికిపోయినదాన్ని చూసి, కాలియుడు బలఖానిని ఎదుర్కొన్నాడు.
హరిణీ వడవా తస్య జ్ఞాత్వా స్వామినమాతురమ్
ఆయన యజమాని బాధపడుతున్నాడని ఆ ఆడగుఱ్ఱం గ్రహించింది.
పతితే కాలియే వీరే పంచశబ్దో మహాగజః
కాలియుడు వీరంగా పడిపోయినప్పుడు, పంచశబ్ద అనే గొప్ప ఏనుగు అక్కడికి వచ్చింది.
మూర్చ్ఛితే పంచశూరే తు రూపణో భయకాతరః 3.3.12.
ఐదుగురు వీరులు అపస్మారంలో ఉన్నప్పుడు, రూపణుడు భయంతో వణికిపోయాడు.
తదా తు దుఃఖితా దేవీ దోలామారుహ్య సత్వరా
ఆ సమయంలో దుఃఖంతో ఉన్న దేవీ వేగంగా దోలపైకి ఎక్కింది.
గజరాజ నమస్తుభ్యం శక్రదత్త మహాబల
ఓ ఏనుగుల రాజా, ఇంద్రుడు ఇచ్చిన మహాబలుడా, నీకు నమస్కారం.
ఇతి శ్రుత్వా దివ్యగజో దేవమాయావిశారదః
ఇలా విన్న ఆ దివ్య ఏనుగు, దేవమాయలో నిపుణుడు,
ఇత్యుక్తే గజరాజే తు కృష్ణాంశో బలవత్తరః
అలా ఏనుగుల రాజును ఉద్దేశించి పలికినప్పుడు, కృష్ణాంశుడు బలవంతుడిగా ఉన్నాడు.
తముత్థాప్య కరస్పర్శైర్బలఖానిసమన్వితః కరాల మన్దం స్మితం రూపణాయ తదా దదౌ
బలఖానితో కలిసి, రూపణునికి తన చేతులతో తాకి అతన్ని లేపి, కరాళుడు మృదువుగా నవ్వాడు.
మూర్చ్ఛితం కాలియం శత్రుం బద్ధ్వా స నిగడైర్దృఢైః
అపస్మారమైన శత్రువు కాలియుని బలమైన గొలుసులతో కట్టేశాడు.
సూర్యవర్మా తదా జ్ఞాత్వా బద్ధం బంధుం చ కాలియమ్
సూర్యవర్ముడు తన బంధువు కాలియుడు బంధించబడినట్టు తెలుసుకున్నాడు.
తమాయాన్తం సమాలోక్య తే వీరా యుద్ధదుర్మదాః
అతను వస్తున్నాడని చూసి, యుద్ధంలో మత్తుగా ఉన్న ఆ వీరులు
కుంఠితేఽస్త్రే తదా తేషాం విస్మితాస్తేఽభవన్మునే
వారి ఆయుధాలు ముదిరిపోయినప్పుడు, వారు ఆశ్చర్యపోయారు, ఓ మునీ!
తస్యాస్త్రైస్తే మహావీరా వ్రణార్తిభయపీడితాః 3.3.12.
అతని ఆయుధాల వల్ల ఆ మహావీరులు గాయాలు, బాధ, భయంతో బాధపడిపోయారు.