తథేత్యుక్త్వా స బలవాఁస్తస్యాః పాణిం గృహీతవాన్
అతడు, "అలా జరుగుతుంది" అని చెప్పి, బలంగా ఆమె చేతిని పట్టుకున్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే రాజ్ఞీ బాధితా ప్రాహ యోగినమ్ తుభ్యం దాస్యామి సంతుష్టా నృత్యగానవిమోహితా
అంతలో రాణి బాధతో యోగికి ఇలా చెప్పింది: "నాట్యం, పాటలతో మంత్రిముగ్ధురాలై సంతోషంగా నీకు నన్ను ఇస్తాను."
ఇతి శ్రుత్వా వత్ససుతస్తాం ప్రశస్య గృహీతవాన్
అది విని, వత్సుని కుమారుడు ఆమెను ప్రశంసించి, అంగీకరించాడు.
ననర్త తత్ర కృష్ణాంశో బలఖానిరగాయత
అక్కడ కృష్ణాంశుడు నాట్యం చేశాడు. బలఖానీ పాట పాడాడు.
మోహితోఽభూన్నృపస్తత్ర కాలియః స్వజనైః సహ
అక్కడ కలియుడు తన కుటుంబంతో కలిసి మాయలో పడిపోయాడు.
ఇతి శ్రుత్వా వచః శత్రోర్బలఖానిర్మహాబలః స్వవిద్యాం దర్శయేన్మహ్యం తదా తృప్తిం వ్రజామ్యహమ్
వైరికి మాటలు విని, బలఖాని అనే మహాబలుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ విద్యను నాకు చూపించు, అప్పుడు నేను సంతృప్తి చెందుతాను.'
ఇతి శ్రుత్వా తథా మత్వా లక్షావర్తిం నృపోత్తమః
ఇలా విని, ఆ విషయాన్ని ఆలోచించి, ఆ ఉత్తమ రాజు లక్ష సంఖ్యలో ఏర్పాట్లు చేశాడు.
సా వేశ్యా సుతమాహ్లాదం జ్ఞాత్వా యోగిత్వమాగతమ్
ఆ వేశ్య, తన కుమారుడు ఆనందంతో యోగశక్తిని పొందాడని తెలుసుకుంది.
రుదితాం తాం సమాలోక్య రుదన్నాహ్లాద ఏవ సః
ఆమె ఏడుస్తూ ఉండగా, అతడు కూడా ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
కృష్ణాంశస్తత్ర తం హారం తస్యాః కంఠే ప్రదత్తవాన్ 3.3.12.
అక్కడ కృష్ణవంశజుడు ఆ హారాన్ని ఆమె మెడలో వేసాడు.
అహం చోదయసింహోఽయం పితుర్వైరార్థమాగతః
నేను సింహుడు, నా తండ్రికి జరిగిన అన్యాయానికి ప్రతీకారం తీర్చేందుకు వచ్చాను.
ఇతి శ్రుత్వా వచస్తస్య కాలియో బలవత్తరః
ఈ మాటలు విని, కలియుడు మరింత బలవంతుడయ్యాడు.
తేషాం చ బంధనాయైవ కపాటం సమరుద్ధ సః
వారిని బంధించేందుకు అతడు ద్వారం మూసివేశాడు.
స్వంస్వం ఖడ్గం సమాకృష్య క్షత్రియాస్తే సమాఘ్నత
అక్కడ క్షత్రియులు తమ తమ ఖడ్గాలను తీసుకుని పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.
త్యక్త్వా తాతం ప్రదుద్రావ తే తు గేహాద్బహిర్యయుః శిబిరాణి కృతాన్యేవ నర్మదాకూలమాస్థితైః
తండ్రిని వదిలేసి వారు పారిపోయారు; అయితే వారు ఇల్లు విడిచి నర్మదా తీరంలో శిబిరాలు వేసుకున్నారు.
కృత్వా తు నర్మదాసేతుం నల్వమాత్రం సుపుష్టిదమ్
వారు నర్మదా నదిపై ఒక నల్ల పొడవు బలమైన వంతెన నిర్మించారు.
రురోధ నగరీం సర్వాం బలఖానిర్బలైర్యుతః మాహిష్మత్యాశ్చ హర్మ్యాణి పాతయామాస భూతలే
బలఖాని తన సైన్యంతో కలిసి ఆ నగరాన్ని చుట్టుముట్టి, మాహిష్మతీ నగరంలోని భవనాలను నేలరాల్చాడు.
నరాశ్చ స్వకులైః సార్ద్ధం ముఖ్యద్రవ్యసమన్వితాః
ఆ పురుషులు తమ కుటుంబాలతో, ముఖ్యమైన వస్తువులతో కలిసి,
కాలియస్తు గజానీకే పంచశబ్దగజే స్థితః
కలియుడు గజానిక అనే ప్రదేశంలో, పంచశబ్ద అనే ఏనుగు మీద ఉన్నాడు.
తస్యానుజః సూర్యవర్మా త్రిలక్షైస్తురగైర్యుతః 3.3.12.
అతని తమ్ముడు సూర్యవర్మ, మూడు లక్షల గుర్రాలతో కూడి ఉన్నాడు.
రంకణో వంకణశ్చోభౌ చతుర్లక్షపదాతిభిః దాక్షిణాత్యగ్రామపాస్తే తౌ పురస్కృత్య సంయయుః
రంకణుడు, వంకణుడు ఇద్దరూ నాలుగు లక్షల కాలాళ్ల సైన్యంతో దక్షిణ గ్రామాల సైన్యాన్ని ముందుండి నడిపించారు.
ఉభే సేనే సమాసాద్య యుద్ధాయ సముపస్థితే
రెండు సేనలు ఎదురుపడగా, యుద్ధానికి సమయం సమీపించింది.
త్రియామే రుధిరైస్తేషాం నదీ ప్రావర్తత ద్రుతమ్ బలఖానిరమేయాత్మా ఖఙ్గపాణిర్నరో యయౌ
మూడవ ప్రహరంలో వారి రక్తం వేగంగా నదిలా పారింది. అపారమైన ధైర్యంతో బలఖాని యోధుడు ఖడ్గాన్ని పట్టుకుని ముందుకు వెళ్లాడు.
భల్లహస్తస్తదా దేవో మనోరథహయే స్థితః
ఆ సమయంలో భల్లహస్తుడు దేవుడు, తన కోరికలతో నడిచే రథంపై కూర్చొని కటారిని పట్టుకున్నాడు.
ఆహ్లాదశ్చ గదాహస్తః పోథయామాస వాహినీమ్ తాలనో హస్తనిస్త్రింశో మాహిష్మత్యాం హనన్యయౌ
ఆహ్లాదుడు గదను చేతబట్టి సైన్యాన్ని కొట్టాడు. తాలనుడు ఖడ్గంతో మాహిష్మతిని చేరి శత్రువులను సంహరించేందుకు బయలుదేరాడు.
ఏవం మహాభయే జాతే రణే తస్మిన్మహాబలే
అలా ఆ యుద్ధంలో మహాబలులు ఉన్నప్పుడు గొప్ప భయం పుట్టుకొచ్చింది.
ప్రభగ్నం స్వబలం దృష్ట్వా కాలియో బలఖానికమ్
తన సైన్యం చితికిపోయినదాన్ని చూసి, కాలియుడు బలఖానిని ఎదుర్కొన్నాడు.
హరిణీ వడవా తస్య జ్ఞాత్వా స్వామినమాతురమ్
ఆయన యజమాని బాధపడుతున్నాడని ఆ ఆడగుఱ్ఱం గ్రహించింది.
పతితే కాలియే వీరే పంచశబ్దో మహాగజః
కాలియుడు వీరంగా పడిపోయినప్పుడు, పంచశబ్ద అనే గొప్ప ఏనుగు అక్కడికి వచ్చింది.
మూర్చ్ఛితే పంచశూరే తు రూపణో భయకాతరః 3.3.12.
ఐదుగురు వీరులు అపస్మారంలో ఉన్నప్పుడు, రూపణుడు భయంతో వణికిపోయాడు.