భారతే యే స్థితా లోకా ఇలావృతముపాగతాః 3.4.17.
భారతదేశంలో ఉన్న లోకాలు అన్నీ ఇలావృతంలోకి ప్రవేశించాయి.
ఆరోహణం నరైస్తస్మిత్కృతం స్వర్ణమయం శుభమ్
అక్కడ మనుషులు ఎక్కి, అందమైన బంగారు నిర్మాణాన్ని నిర్మించారు.
తాన్దృష్ట్వా మనుజాన్ప్రాప్తాన్సదేహాన్స్వర్గమణ్డలే
ఆ మనుషులు శరీరంతోనే స్వర్గలోకానికి చేరినదాన్ని చూసి,
జ్ఞాత్వా స భగవాన్రుద్రో భవాన్యా సహ శంకరః
దీన్ని తెలుసుకున్న భగవంతుడైన రుద్రుడు, భవానితో కలిసి,
ఏతస్మిన్నన్తరే ప్రాప్తో వైవస్వతసుతో మహాన్
ఇంతలో, వైవస్వతుని కుమారుడు గొప్పవాడు అక్కడికి వచ్చాడు.
నగ్నభూతం సమాలోక్య నేత్రే సంమీల్య సంస్థితః
తాను నగ్నుడైపోయినదాన్ని గమనించి, కళ్లను మూసుకుని అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
అస్మిన్ఖణ్డే సదా నార్యో భవిష్యంతి చ మాం వినా
ఈ ప్రాంతంలో నేను తప్ప ఎప్పుడూ స్త్రీలు మాత్రమే ఉంటారు.
ఇలా బభూవ నృపతే కన్యా జనమనోహరా
ఓ రాజా! ఇళ జన్మతోనే అందరినీ ఆకర్షించే కన్యగా మారింది.
ఇలాసమాధిభూతాయాః సప్తవింశచ్చతుర్యుగమ్ బుధం దేవం పతిం కృత్వా చంద్రవంశమజీజనత్
ఇళ ధ్యానంలో లీనమై, ఇరవై ఏడూ నాలుగు యుగాలు గడిపి, బుధుని భర్తగా స్వీకరించి, చంద్రవంశాన్ని ప్రసవించింది.
అయోధ్యాధిపతిః శ్రీమాన్యదేలావృతమాగతః
అయోధ్యాధిపతిగా ప్రసిద్ధుడైన వాడు కూడా ఇలావృతానికి వచ్చాడు.
తదా ప్రాప్త ఇలో విప్రస్తస్యా రూపేణ మోహితః 3.4.17.
ఆ సమయంలో ఇలో అనే ఋషి అక్కడికి వచ్చి, ఆమె రూపానికి ఆకర్షితుడయ్యాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే తత్ర వాగువా చాశరీరిణీ
అదే సమయంలో అక్కడ శరీరం లేని ఒక స్వరము వినిపించింది.
అనిలో నామ తత్రైవ విఖ్యాతోఽభూద్ద్విజస్య వై
అక్కడే అనిలుడు అనే వ్యక్తి ద్విజులలో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఛిత్త్వాఛిత్త్వా శిరో రమ్యం తస్మై జాతం పునః పునః
ఆ అందమైన తలను కోసి, మళ్లీ కలిపి, అతనికి పునఃపునః తల పుట్టించబడింది.
ప్రాహ త్వమూనపంచా శద్విభేదాఞ్జనయిష్యసి
ఆ స్వరము, 'నీవు వీటిని అయిదు, ఆరు విధాలుగా విభజించబోతున్నావు' అని చెప్పింది.
యథా కుబేరో భగవాన్షడ్వింశద్వరుణప్రియః
ఎలా అంటే, ఇరవై ఆరు వరుణులకు ప్రియమైన కుబేరుడు యథావిధిగా ఉన్నట్టు.
ఇత్యుక్తే వచనే తస్మిన్దితికుక్షౌ ద్విజోత్తమః
ఆ మాటలు చెప్పబడిన వెంటనే, ఆ ఉత్తమ ద్విజుడు దితి గర్భంలో ఉన్నాడు.
ధాన్యపాలస్య వై గేహే మృలగండాన్తజః సుతః
ధాన్యాన్ని కాపాడే వ్యక్తి ఇంట్లో, మృలగ అనే వ్యక్తి గండం నుంచి ఒక కుమారుడు జన్మించాడు.
అలికో నామ వై మ్లేచ్ఛస్తత్ర స్థానే సమాగతః
అక్కడే అలిక అనే మ్లేచ్ఛుడు ఆ ప్రదేశానికి వచ్చాడు.
అనపత్యో వస్త్రకారీ సుతం ప్రాప్య గృహం యయౌ
పిల్లలు లేని, వస్త్రాలు తయారు చేసే వాడు కుమారుడిని పొందిన తర్వాత ఇంటికి వెళ్లాడు.
స సప్తాబ్దవపుర్భూత్వా గోదుగ్ధపానతత్పరః 3.4.17.
ఏడు సంవత్సరాల వయస్సు పొందినవాడై, ఆ బాలుడు ఆవుపాలు తాగడంలో ఆసక్తిగా ఉన్నాడు.
స్వహస్తేనైవ సంస్కృత్య భోజనం హరయేఽపర్యత్
తానే స్వయంగా భోజనం తయారు చేసి, హరివరకు సమర్పించాడు.
పితృమాతృపరిత్యక్తః స బాలః పంచహాయనః
తండ్రి తల్లి వదిలేసిన ఆ బాలుడు ఐదు సంవత్సరాల వయస్సులో ఉన్నాడు.
గోవర్ద్ధనగిరౌ ప్రాప్య నారదస్యోపదేశతః
నారదుడు చెప్పినట్లు, ఆ బాలుడు గోవర్ధనగిరికి చేరాడు.
తదా ప్రసన్నో భగవాన్విష్ణుర్నారాయణః ప్రభుః
అప్పుడు భగవంతుడు విష్ణువు నారాయణుడు సంతోషించాడు.
దృష్ట్వా తద్వదనం రమ్యం మాయాశక్త్యా దిశో దశ
ఆ అందమైన ముఖాన్ని చూసి, తన మాయాశక్తితో పది దిశలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి.
ధువోఽపి భగవాన్సాక్షాత్సర్వపూజ్యో బభూవ హ
ధ్రువుడు కూడా భగవంతుడిగా, అందరికీ పూజ్యుడిగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
నభఃపతిః కాలకరః శిశుమారపతిస్స వై
ఆకాశాధిపతి, కాలాన్ని సృష్టించేవాడు, శిశుమార నక్షత్రానికి అధిపతి కూడా అక్కడ ఉన్నాడు.
తస్మాద్ధరాయాం సంభూతో భౌమో నామ మహాగ్రహః
అందువల్ల భూమి నుండి భౌముడు అనే మహాగ్రహం పుట్టింది.
వహ్నిదేవ్యా తతో జాతశ్చాహం తత్ర మహాగ్రహః
తర్వాత అగ్నిదేవి నుండి నేను అక్కడ మహాగ్రహంగా జన్మించాను.