బ్రహ్మాణం నాగరాజానం ద్వారపాలౌ చ పశ్చిమే
బ్రాహ్మణునికి, పాముల రాజు నాగరాజునికి, పడమర ద్వారంలో ఉన్న ఇద్దరు ద్వారపాలకులకు ఇవ్వాలి.
బలిదానం విధానేన కృత్వా దద్యాద్యథావిధి 2.3.2.
బలి సమర్పణను విధిగా చేసి, నియమించినట్లు ఇవ్వాలి.
వజ్రీ చ ధూమలీ కృష్ణా పీతా చైవాథ వారుణీ
వజ్రీ, ధూమలీ, కృష్ణా, పీతా, అలాగే వారుణీ అనే పాములు.
కుంభేషు పూజయేద్దేవాన్మహేశం ప్రథమం బుధః
కుంభాలలో దేవతలను పూజించాలి; మొదట మహేశ్వరుని జ్ఞానిగా పూజించాలి.
వేదికాపూర్వభాగే తు ఉత్తరే కలశే శివమ్
వేదిక తూర్పు భాగంలో, ఉత్తర దిక్కున ఉన్న కుంభంలో శివుని పూజించాలి.
కలశే విధివద్భక్త్యా ఉపచారైః పృథగ్విధైః
కుంభంలో, శ్రద్ధతో, విధిగా, వేర్వేరు ఉపచారాలతో పూజించాలి.
యో నాగాస్తాన్ప్రవక్ష్యామి అనంతో వాసుకిస్తథా పద్మశ్చైవ మహాపద్మో మన్త్రైరేభిః పృథక్పృథక్
ఆ పాములు ఎవరో నేను చెబుతాను: అనంతుడు, వాసుకి, పద్మ, మహాపద్మ — వీరిని ఒక్కొక్కరిని ఒక్కొక్క మంత్రంతో పూజించాలి.
పుండరీకదలాభాస శుభకర్ణాంతలోచన
తామరాకు లాంటి రూపం, శుభ్రమైన చెవులు, కనురెప్పలు కలిగి ఉన్నవాడు.
అనంత నాగరాజేన్ద్ర ఇహాగచ్ఛ నమోఽస్తు తే
ఓ అనంత నాగరాజా, ఇక్కడ రా; నీకు నమస్కారం.
సర్వనాగస్య శూరస్య కృతస్వస్తికలాంఛన
అన్ని పాములకు అధిపతిగా, ధైర్యవంతుడిగా, శుభస్వస్తిక గుర్తు ధరించినవాడికి.
నవీనజలదశ్యామ శ్రీమన్కమలలోచన
కొత్త మేఘంలా నలుపుగా, కాంతిమంతుడిగా, తామరపువ్వు కన్నులవాడిగా.
శంఖపాల ఇతి ఖ్యాత జలాధారప్రతీక్షక 2.3.2.
శంఖపాలుడని ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, నీటిని మోసుకొచ్చేవాడిని ఎదురుచూస్తున్నవాడు.
అతిపీత సువర్ణాభ చన్ద్రార్ధాంకితమస్తక
చాలా పసుపు, బంగారు వర్ణంతో, చంద్రార్ధం గుర్తు తలపై ఉన్నవాడు.
కులీర నాగరాజేంద్ర సర్వసత్త్వహితే రత
ఓ కులీర నాగరాజా, అన్ని జీవుల మేలుకోసం నిత్యం కృషి చేసేవాడా.
యః సువర్ణేన వర్ణేన పద్మపత్రాయతేక్షణః తస్మై తే పద్మనాగేన్ద్ర తీవ్రరూప నమోఽస్తు తే
బంగారు వర్ణంతో, తామరాకు లాంటి పొడవైన కన్నులతో ఉన్న ఓ పద్మనాగేంద్రా, భయంకరమైన రూపంతో ఉన్న నీవు, నీకు నా నమస్కారం.
నాగిన్యో నాగకన్యాశ్చ తథా నాగకుమారకాః
నాగినులు, నాగకన్యలు, అలాగే నాగ కుమారులు కూడా ఉన్నారు.
స్వగృహ్యోక్తేన విధినా కృత్వాగ్నిస్థాపనం బుధః
తన ఇంటి నియమం ప్రకారం, జ్ఞాని అగ్ని ప్రతిష్ఠను చేయాలి.
ఆదిత్యాదిగ్రహాంశ్చైవ బ్రహ్మాణం కృష్ణమేవ చ
ఆదిత్యులు, ఇతర గ్రహాలు, బ్రహ్మ, కృష్ణులను కూడా ఆహ్వానించాలి.
ప్రాదేశమాత్రం సంప్రోక్ష్య యూపం చాస్య ప్రమాణకమ్
ఒక ప్రాదేశమంత పొడవున్న యూపాన్ని నీటితో ప్రోక్షణ చేసి, దాని కొలతను సరిగ్గా చూసుకోవాలి.
కూపే నిక్షిప్య తాన్నాగాన్పఞ్చరత్నం క్షిపేత్తతః
ఆ నాగులను బావిలో ఉంచి, తర్వాత అయిదు రకాల రత్నాలను అక్కడ వేసాలి.
రఞ్జితః కదలీవృక్షం వరుణాయ సముత్సృజేత్ కర్ణవేధం తతః కృత్వా ఉత్సృజేద్వాక్యముచ్చరన్
రంగు వేసిన అరటి చెట్టును వరుణునికి అర్పించి, తర్వాత చెవి చీల్చే కర్మ చేసి, నిర్ణీత మంత్రాన్ని పలికి దానిని విడిచివేయాలి.
ఓం అద్యేత్యాది సర్వభూతేభ్యః ఫలపుష్పపత్రచ్ఛాయావృతముఖ్యనానాతరువిరచితమారామం వనస్పతిదేవతం సుపూజితం వేదవ్యాసాద్యుక్తఫలావాప్తయే అముకఋషిసగోత్రః అముకదేవ శర్మాహముత్సృజే వృక్షాగ్రాత్పతితస్యాపి ఆరోహాత్పతితస్య వా ।। 2.3.2.
'ఓం, ఈ రోజు, అన్ని జీవుల కోసం, వేదవ్యాసుడు మొదలైన వారు చెప్పిన ఫలితాల కోసం, నేను అముక ఋషి గోత్రానికి చెందిన అముక దేవ శర్మగా, ఫలాలు, పువ్వులు, ఆకులు, నీడతో అలంకరించబడిన, అనేక చెట్లతో తయారైన ఈ వనదేవతను, ఎక్కడి నుండైనా పడిపోయినా, విడిచిపెడుతున్నాను' అని మంత్రాన్ని చెప్పాలి.
మరణే చాస్థిభంగే వా కర్తా పాపైర్న లిప్యతే
మరణం లేదా ఎముక విరిగినప్పుడు, ఆ కర్మచేయువాడు పాపానికి లోనవాడు కాడు.
తద్దోశమనార్థాయ తస్యాప్యేతత్ప్రతిష్ఠితమ్
ఆ దోషం, దురదృష్టం పోవడానికి ఇది ఏర్పాటు చేయబడింది.
మధులాజాక్షతం దద్యాదఞ్జనం మాల్యమేవ చ
తేనె, వేయించిన ధాన్యాలు, అక్షతలు, కాజలు, పూలమాల కూడా సమర్పించాలి.
వేష్టయేత్క్షీరధారాం చ పాతయేద్ఘృతధారయా
పాలు పోసి చుట్టిపెట్టాలి, నెయ్యి ధారగా పోయాలి.
క్షుద్రారామప్రతిష్ఠావర్ణనమ్ అమండలే శుభే స్థానే ద్విహస్తేఽప్యథ స్థండిలే
సరిగా వలయాకారంగా కాని, లేక రెండు ముళ్ల పొడవున్న సమతల స్థలంలో చిన్న తోటను ఏర్పాటు చేసినట్లు చెప్పబడింది.
స్థాపయేత్కలశం తత్ర విష్ణుం సోమం సమర్చయేత్
ఆ స్థలంలో ఒక కలశాన్ని ఉంచి, విష్ణువు, సోముని పూజించాలి.
వృక్షాన్మాల్యైరలంకృత్య భూషయేద్భూషణాదినా
చెట్లను పూలమాలలతో అలంకరించి, ఆభరణాలు మొదలైన వాటితో శోభాయమానంగా చేయాలి.
భోజయేత్పఞ్చవిప్రాన్హి పురతస్తం విశేషయేత్
ఐదుగురు బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, వారిని ముందుగా గౌరవించాలి.