అయాజ్యయాజనోద్భూతం పల్లవం వ్యవహారకే
విధి విరుద్ధమైన యాగాల వల్ల పుట్టిన మొగ్గలు, నిత్యజీవితంలో కనిపిస్తాయి.
దేవస్వం బ్రాహ్మణస్వం చ లోహవిక్రయణం ధనమ్
దేవతలకు చెందినదీ, బ్రాహ్మణులకు చెందినదీ అయిన ఆస్తిని, లేదా ఇనుపాన్ని అమ్మి సంపాదించిన ధనం—
నిందితాని పురాణేషు యత్కృతం తత్ర తత్ఫలమ్ న దద్యాత్తస్య దానం చ యావన్నైవ సమాపయేత్
పురాణాలలో నిందించబడిన పనులు చేసిన వారికి అక్కడే వాటి ఫలితం వస్తుంది. అలాంటి ధనంతో దానం చేయకూడదు, దానాన్ని పూర్తిచేయకూడదు.
బ్రహ్మన్నాచార్యముఖ్యోసి సంసారాత్త్రాహి మాం విభో 2.2.20.
ఓ బ్రాహ్మణా, నువ్వు గొప్ప గురువు; ఓ ప్రభూ, నన్ను ఈ జనన మరణ చక్రం నుంచి రక్షించు.
చిరం మే శాశ్వతీ కీర్తిర్యావల్లోకాశ్చరాచరాః
ఈ లోకాల్లోని చరాచరాలు ఉన్నంతకాలం నా కీర్తి చిరకాలం నిలిచి ఉండాలి.
త్వమాదిః సర్వభూతానాం సంసారార్ణవతారక
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకూ నువ్వే మూలకారణం, సంసార సముద్రాన్ని దాటించేవాడివి.
బ్రహ్మాసనసముద్భూతం ప్రకాశితదిగంతరమ్
బ్రహ్మాసనంలో నుండి ఉద్భవించి, అన్ని దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తావు.
ప్రఫుల్లకమలోద్భాసి భాస్వరాంబరభూషిత
పువ్వులాంటి కమలంతో మెరిసిపోతూ, ప్రకాశవంతమైన వస్త్రాలతో అలంకరించబడి ఉన్నావు.
జ్వలద్వైశ్వానరప్రఖ్య ధూమశ్యామాలితానన
అగ్నిలా జ్వలిస్తూ, పొగతో నలుపరంగు అయిన ముఖంతో ఉన్నావు.
తతస్తూర్యాదిఘోషేణ పురస్కృత్య ద్విజోత్తమాన్
ఆ తరువాత, వాద్యాల శబ్దంతో, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులను ముందుగా తీసుకెళ్లాడు.
స్వస్థానే స్థాపయేద్విప్రాన్మఖే ధర్మైర్యథాక్రమమ్
యజ్ఞంలో బ్రాహ్మణులను ధర్మానికి అనుగుణంగా వారి స్థానాల్లో కూర్చోబెట్టాలి.
యజ్ఞే సువితతే యోసౌ పూజ్యతే పురుషః సదా
సరిగ్గా నిర్వహించబడిన యజ్ఞంలో ఎప్పుడూ పూజించబడే వాడు—
మఖశ్రేష్ఠేషు సర్వేషు యేన మంత్రాః సువిస్తృతాః
ఉత్తమమైన యజ్ఞాల్లో, మంత్రాలను విస్తరించేవాడే—
యజ్ఞేషు సాక్షీ సర్వేషు వేదవేదార్థతత్త్వవిత్ 2.2.20.
అన్ని యజ్ఞాల్లో సాక్షిగా ఉండి, వేదాన్ని, వేదార్థాన్ని పూర్తిగా తెలిసినవాడు.
మాంగల్యం కర్మణాం నిత్యం శాశ్వతం బ్రహ్మరూపిణమ్
అన్ని కర్మలకు శాశ్వతమైన మంగళకరమైనదిగా, బ్రహ్మస్వరూపుడిగా ఉంటాడు.
పాలయంతి దిశః సర్వా విదిశశ్చ తథా ఇమాః పాతయేద్దక్షిణం జాను వికిరాన్వికిరేత్తతః
అన్ని దిక్కులను, మధ్యదిక్కులను కూడా వారు కాపాడుతారు. కుడి మోకాలి వంచి, నైవేద్యాన్ని చల్లాలి.
త్రైలోక్యే యాని భూతాని స్థావరాణి చరాణి చ
మూడు లోకాల్లో ఉన్న స్థావర చర జీవులు అన్నీ—
వేద్యావేదీతి మంత్రేణ పఠేద్వేదిం ప్రణమ్య చ
'వేద్యావేది' అనే మంత్రంతో, వేదికకు నమస్కరించి, పఠించాలి.
యాజనం యజమానశ్చ శ్రేయసా తత్ర యాజకః
యజ్ఞంలో యజమాని, యాజకుడు ఇద్దరిలో, యాజకుడికే ఎక్కువ పుణ్యం కలుగుతుంది.
ఐశాన్యాం కలశే దేవం సంపూజ్య గణ నాయకమ్
ఈశాన్య దిక్కులో ఉన్న కలశంలో గణనాయకుడైన దేవుని పూజించాలి.
మండలం చైవ విష్ణుర్వై ద్వారకారూపమాస్థితః
మండలంలో ద్వారకారూపంలో విష్ణువును ప్రతిష్టించాలి.
పూర్వాదిదిక్షు కలశాన్సంస్థాప్య చ త్రయంత్రయమ్
తూర్పు సహా అన్ని దిక్కుల్లో మూడు మూడు కలశాలు పెట్టాలి.
గంగామృత్తికయా యుక్తే పల్లవే సంనివేదయేత్
గంగా మట్టి కలిపిన ఆకుతో నివేదన చేయాలి.
కలశోపరి సంస్థాప్య మందరం సంప్రపూజయేత్ 2.2.20.
కలశం మీద మందరాన్ని పెట్టి, అది ప్రకారం పూజించాలి.
( స్యోనా పృథివీతి మన్త్రస్య సుమంత ఋషిర్జగతీ ఛన్దో హరో దేవతా మందరప్రీతయే వినియోగః) ప్రాదేశమాత్రలోహం తు రౌప్యేణ గంధమాదనమ్
'స్యోనా పృథివీ' మంత్రానికి సుమంతుడు ఋషి, జగతీ ఛందస్సు, హరుడు దేవత, మందరాన్ని ప్రసన్నం చేయడానికి వినియోగించాలి. అరచేతి పరిమాణంలో లోహాన్ని, వెండితో గంధమాదనాన్ని ఉంచాలి.
కదాచనేతి మంత్రస్య సూర్య ఋషిస్త్రిష్టుప్ఛన్దః సూర్యో దేవతా గంధమాదనప్రీతయే వినియోగః తోలకద్వయమానేన యవానాం పిష్టకోపరి
'కదాచనేతి' మంత్రానికి సూర్యుడు ఋషి, త్రిష్టుప్ ఛందస్సు, సూర్యుడు దేవత, గంధమాదనాన్ని ప్రసన్నం చేయడానికి వినియోగించాలి. రెండు తులాల యవపిండి పై ఉంచాలి.
( ఆప్యాయస్వేతి మంత్రస్య కర్దమ ఋషిర్జగతీ ఛన్దః శచీ దేవతా సుపార్శ్వప్రీతయే వినియోగః శ్రీసూక్తేనైవ మన్త్రేణ యజేద్విజయసప్తకమ్
'ఆప్యాయస్వేతి' మంత్రానికి కర్దముడు ఋషి, జగతీ ఛందస్సు, శచీ దేవత, సుపార్శ్వాన్ని ప్రసన్నం చేయడానికి వినియోగించాలి. శ్రీసూక్తంతో ఏడుగురు విజయులను పూజించాలి.
అంబాఅంబికేతి మంత్రస్య నలిన ఋషిర్గాయత్రీ ఛన్దః శంభుర్దేవతా జయ ప్రీతయే వినియోగః
'అంబా అంబికే' మంత్రానికి నళిన ఋషి, గాయత్రీ ఛందస్సు, శంభు దేవత, విజయాన్ని ప్రసన్నం చేయడానికి వినియోగించాలి.
( గాయత్ర్యా విశ్వామిత్ర ఋషిః సవితా దేవతా విజయప్రీతయే వినియోగః
గాయత్రీ మంత్రానికి విశ్వామిత్రుడు ఋషి, సవితా దేవత, విజయాన్ని ప్రసన్నం చేయడానికి వినియోగించాలి.
(ఉత్తరే యుగ్మకలశే మనోన్నా ఇతి మంత్రస్య అంతక ఋషిర్బృహతీ ఛందో నిర్ఋతిర్దేవతా భూతప్రీతయే వినియోగః విధాయార్ఘ్యాదికం చైవ ధర్మాదిమండలే యజేత్
ఉత్తర దిక్కులో జత కలశంలో 'మనోన్నా' మంత్రానికి అంతకుడు ఋషి, బృహతీ ఛందస్సు, నిరృతి దేవత, భూతాలను ప్రసన్నం చేయడానికి వినియోగించాలి. అర్ఘ్యాది కర్మలను ధర్మ మండలంలో చేయాలి.