దృష్ట్వా పరిశ్రుత ఇతి మన్త్రేణానేన పూజయేత్
చూసిన తర్వాత, 'పరిశ్రుత' మంత్రంతో దీనితో పూజ చేయాలి.
రుద్రం ధ్యాయేద్రక్తవర్ణం శీతాంశుకృతశేఖరమ్
రుద్రుని, ఎరుపు రంగులో, చంద్రము శీతల కిరీటాన్ని ధరించినవాడిగా ధ్యానించాలి.
దివో మూర్ధన్నితి మన్త్రేణ ఋషయః సముదాహృతాః
'దివో మూర్ధన్' మంత్రంతో ఋషులను ఆహ్వానించాలి.
స్వయం దేవో వినియోగః స్తుతౌ చ వినియోజయేత్
దేవుడు స్వయంగా వినియోగం, స్తుతిలో వినియోగించాలి.
అస్య కిరీట ఇతి మన్త్రేణ రక్తస్రక్చన్దనాదిభిః త్రిష్టు్ప్ఛన్దో దేవతా స్యాద్ధ్రదోపి పరికీర్తితః
'కిరీట' మంత్రంతో ఎరుపు పూలహారాలు, చందనం మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి. ఛందస్సు త్రిష్టుప్, దేవత హ్రద అని చెప్పబడింది.
సవితారం తథా ధ్యాయేత్పద్మస్థం ద్విభుజప్రభుమ్ 2.2.11.
అదేవిధంగా, పద్మంపై కూర్చున్న, రెండు చేతులతో, ప్రకాశవంతమైన సవితాను ధ్యానించాలి.
యద్దేవా ఇతి మన్త్రేణ గన్ధాద్యైః పరిపూజయేత్
'యద్దేవా' మంత్రంతో సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
ధ్యాయేద్రక్తం వివస్వన్తం ద్విభుజం పద్మవిగ్రహమ్
వివస్వంతుని, ఎరుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, పద్మాకారంగా ధ్యానించాలి.
ఋషిర్గన్ధః సమాఖ్యాతస్త్రిష్టుప్ఛన్దశ్చ ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి గంధ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; త్రిష్టుప్ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
విబుధాధిపం తతో ధ్యాయేత్పీతం వృషభవాహనమ్ త్రినేత్రం రక్తవస్త్రం చ ముకుటాద్యైరలంకృతమ్
ఆ తరువాత దేవతల అధిపతిని ధ్యానించాలి; ఆయన పసుపు రంగులో, వృషభాన్ని ఎక్కి, మూడు కన్నులతో, ఎరుపు వస్త్రాలు ధరించి, ముకుటం మరియు ఇతర ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
ఋషిర్హారీత ఇత్యుక్తో జగతీచ్ఛన్ద ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి హారీత అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; జగతీ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
మిత్రం ధ్యాయేచ్ఛుక్లవర్ణం వరాభయకరం పరమ్
మిత్రుడిని శ్వేతవర్ణంతో, వరములు ప్రసాదించేవాడిగా, భయాన్ని తొలగించేవాడిగా, అత్యుత్తముడిగా ధ్యానించాలి.
ఋషిరౌతథ్య ఇత్యుక్తో జగతీ ఛన్ద ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి ఔతథ్య అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; జగతీ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
పీతాస్యం రాజయక్ష్యాణం కరాలం చ విచింతయేత్
పసుపు ముఖంతో, రాజకీయ యక్షులను, భయంకరమైన రూపంతో ఉన్నవారిని ధ్యానించాలి.
దధ్యఙ్ఙాథర్వణ ఋషిర్గాయత్రీ ఛన్ద ఈరితమ్ 2.2.11.౧ ౧
ఈ శ్లోకానికి దధ్యంగ్ ఆథర్వణ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; గాయత్రి అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
శుక్లాంబరధరం ధ్యాయేద్ద్విభుజం శిఖివాహనమ్
శ్వేత వస్త్రాలు ధరించిన, రెండు చేతులతో, మయూరాన్ని వాహనంగా చేసుకున్నవారిని ధ్యానించాలి.
ఋషిః స్యాన్నారదః ప్రోక్తశ్ఛన్దోనుష్టుప్ప్రకీర్తితమ్
ఈ శ్లోకానికి నారద అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; అనుష్టుప్ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
ఏవం ధ్యాత్వా వివస్వంతం మహాకాయం మహోదరమ్
ఇలా వివస్వంతుని, గొప్ప శరీరంతో, పెద్ద ఉదరంతో ఉన్నవారిని ధ్యానించాలి.
కాశ్యపోస్య ఋషిశ్ఛన్దస్త్రిష్టుబ్దేవః శచీపతిః
ఈ శ్లోకానికి కాశ్యప ఋషి పేరు; త్రిష్టుప్ ఛందస్సు; దేవతగా శచీपति ఉన్నారు.
బహిరీశానకోణేషు దేవాదీన్పరిపూజయేత్
బయటి ఈశాన కోణాల్లో దేవతలను మరియు ఇతరులను పూజించాలి.
పీతాం కరాలికాం ధ్యాయేచ్చరకీం వరవర్ణినీమ్
పసుపు రంగులో, భయంకరమైన రూపంలో, ఉత్తమ వర్ణంతో ఉన్న చరకిని ధ్యానించాలి.
పీతిన్యరూపమన్త్రేణ పూజయేద్భూతిమిచ్ఛుకః
పసుపు రంగు మంత్రంతో, ఐశ్వర్యాన్ని కోరుకునేవాడు పూజ చేయాలి.
ధ్యాయేద్విదారికాం రక్తాం నవయౌవనసంయుతామ్
విదారికాను, ఎరుపు రంగులో, నవయౌవనంతో ఉన్నవారిని ధ్యానించాలి.
ఋషిర్గర్గః సమాఖ్యాతస్త్రిష్టుప్ఛన్దోస్య దేవతా
ఈ శ్లోకానికి గర్గ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; త్రిష్టుప్ ఛందస్సు; ఇది దేవత.
పాపాదిరాక్షసీం ధ్యాయేత్సౌరభేయోపరిస్థితామ్ 2.2.11.
సౌరభేయ పైన ఉన్న పాపాత్మక రాక్షసిని ధ్యానించాలి.
ఋషిః సువర్ణ ఆఖ్యాతః పఙ్క్తిశ్ఛన్దః ప్రకీర్తితమ్
ఈ శ్లోకానికి సువర్ణ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; పంక్తి అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
కుణ్డవేద్యా అంతరే చ స్థాపవేద్విధివద్బుధః
బుద్ధిమంతుడు అగ్నికుండం మరియు యజ్ఞవేదిక మధ్యలో బలిపీఠాన్ని సరిగా స్థాపించాలి.
వల్మీకే సంగమే చైవ రాజద్వారచతుష్పథాత్
పుట్టలు కలిసే చోటు, సంగమాలు, రాజ ద్వారం ముందు నాలుగు దారుల వద్ద కూడా బలిపీఠాన్ని స్థాపించాలి.
ఇన్ద్రవల్లీ తథాక్రాంత అమృతీ త్రపుషస్య చ
ఇంద్రవల్లి వల్లి విస్తరించిన చోటు, అమృతీ మొక్క ఉన్న ప్రదేశం, తుప్పు ఉన్న చోటు కూడా పరిగణించాలి.
పారిభద్రస్య పత్రైశ్చ పరితః పరివేష్టనమ్
పారిభద్ర వృక్షపు ఆకులతో చుట్టూ పూర్తిగా ఆ పీఠాన్ని ముట్టాలి.