పశ్చదీశేతి మన్త్రేణ గన్ధాద్యైః పరిపూజయేత్
తర్వాత 'ఈశ' మంత్రంతో సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
మన్త్రశ్చాస్య ఋషిశ్చాస్య పఞ్చాయత నమీరితమ్
ఈ మంత్రానికి మరియు దాని ఋషికి పంచాయత స్థానం అని ప్రకటించబడింది.
శ్యామవర్ణాం దితిం ధ్యాయేద్ద్విభుజాం పీతవిగ్రహామ్
శ్యామవర్ణమైన, రెండు చేతులతో, పసుపు రంగు ఆకారంలో ఉన్న దితిని ధ్యానించాలి.
సుపర్ణోఽసీతి మన్త్రేణ పూజయేత్పీతచన్దనైః
'సుపర్ణ' మంత్రంతో పసుపు చందనంతో పూజ చేయాలి.
ఋషిర్నారాయణశ్ఛన్దో జగతీ పరికీర్త్యతే
ఈ మంత్రానికి ఋషి నారాయణుడు, ఛందస్సు జగతీ అని ప్రకటించబడింది.
రక్తాభామదితిం ధ్యాయేత్సర్వాలంకారభూషితామ్
అడితిని, ఎరుపు కాంతితో, అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడినదిగా ధ్యానించాలి.
పయసా శుక్ల ఇతి మన్త్రేణ పూజయేత్కమలాదినా
'శుక్ల' మంత్రంతో పాలతో, కమలాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
నారాయణ ఋషిశ్చాస్య పంక్తిశ్ఛన్దః ప్రకీర్త్యతే
ఈ మంత్రానికి నారాయణుడు ఋషి, ఛందస్సు పంక్తి అని ప్రకటించబడింది.
జయం ధ్యాయేత్పీతవర్ణం ద్విభుజం వరహస్తకమ్
జయను, పసుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, వరమును పట్టుకున్న చేతితో ధ్యానించాలి.
దృష్ట్వా పరిశ్రుత ఇతి మన్త్రేణానేన పూజయేత్
చూసిన తర్వాత, 'పరిశ్రుత' మంత్రంతో దీనితో పూజ చేయాలి.
రుద్రం ధ్యాయేద్రక్తవర్ణం శీతాంశుకృతశేఖరమ్
రుద్రుని, ఎరుపు రంగులో, చంద్రము శీతల కిరీటాన్ని ధరించినవాడిగా ధ్యానించాలి.
దివో మూర్ధన్నితి మన్త్రేణ ఋషయః సముదాహృతాః
'దివో మూర్ధన్' మంత్రంతో ఋషులను ఆహ్వానించాలి.
స్వయం దేవో వినియోగః స్తుతౌ చ వినియోజయేత్
దేవుడు స్వయంగా వినియోగం, స్తుతిలో వినియోగించాలి.
అస్య కిరీట ఇతి మన్త్రేణ రక్తస్రక్చన్దనాదిభిః త్రిష్టు్ప్ఛన్దో దేవతా స్యాద్ధ్రదోపి పరికీర్తితః
'కిరీట' మంత్రంతో ఎరుపు పూలహారాలు, చందనం మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి. ఛందస్సు త్రిష్టుప్, దేవత హ్రద అని చెప్పబడింది.
సవితారం తథా ధ్యాయేత్పద్మస్థం ద్విభుజప్రభుమ్ 2.2.11.
అదేవిధంగా, పద్మంపై కూర్చున్న, రెండు చేతులతో, ప్రకాశవంతమైన సవితాను ధ్యానించాలి.
యద్దేవా ఇతి మన్త్రేణ గన్ధాద్యైః పరిపూజయేత్
'యద్దేవా' మంత్రంతో సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
ధ్యాయేద్రక్తం వివస్వన్తం ద్విభుజం పద్మవిగ్రహమ్
వివస్వంతుని, ఎరుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, పద్మాకారంగా ధ్యానించాలి.
ఋషిర్గన్ధః సమాఖ్యాతస్త్రిష్టుప్ఛన్దశ్చ ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి గంధ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; త్రిష్టుప్ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
విబుధాధిపం తతో ధ్యాయేత్పీతం వృషభవాహనమ్ త్రినేత్రం రక్తవస్త్రం చ ముకుటాద్యైరలంకృతమ్
ఆ తరువాత దేవతల అధిపతిని ధ్యానించాలి; ఆయన పసుపు రంగులో, వృషభాన్ని ఎక్కి, మూడు కన్నులతో, ఎరుపు వస్త్రాలు ధరించి, ముకుటం మరియు ఇతర ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
ఋషిర్హారీత ఇత్యుక్తో జగతీచ్ఛన్ద ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి హారీత అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; జగతీ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
మిత్రం ధ్యాయేచ్ఛుక్లవర్ణం వరాభయకరం పరమ్
మిత్రుడిని శ్వేతవర్ణంతో, వరములు ప్రసాదించేవాడిగా, భయాన్ని తొలగించేవాడిగా, అత్యుత్తముడిగా ధ్యానించాలి.
ఋషిరౌతథ్య ఇత్యుక్తో జగతీ ఛన్ద ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి ఔతథ్య అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; జగతీ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
పీతాస్యం రాజయక్ష్యాణం కరాలం చ విచింతయేత్
పసుపు ముఖంతో, రాజకీయ యక్షులను, భయంకరమైన రూపంతో ఉన్నవారిని ధ్యానించాలి.
దధ్యఙ్ఙాథర్వణ ఋషిర్గాయత్రీ ఛన్ద ఈరితమ్ 2.2.11.౧ ౧
ఈ శ్లోకానికి దధ్యంగ్ ఆథర్వణ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; గాయత్రి అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
శుక్లాంబరధరం ధ్యాయేద్ద్విభుజం శిఖివాహనమ్
శ్వేత వస్త్రాలు ధరించిన, రెండు చేతులతో, మయూరాన్ని వాహనంగా చేసుకున్నవారిని ధ్యానించాలి.
ఋషిః స్యాన్నారదః ప్రోక్తశ్ఛన్దోనుష్టుప్ప్రకీర్తితమ్
ఈ శ్లోకానికి నారద అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; అనుష్టుప్ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
ఏవం ధ్యాత్వా వివస్వంతం మహాకాయం మహోదరమ్
ఇలా వివస్వంతుని, గొప్ప శరీరంతో, పెద్ద ఉదరంతో ఉన్నవారిని ధ్యానించాలి.
కాశ్యపోస్య ఋషిశ్ఛన్దస్త్రిష్టుబ్దేవః శచీపతిః
ఈ శ్లోకానికి కాశ్యప ఋషి పేరు; త్రిష్టుప్ ఛందస్సు; దేవతగా శచీपति ఉన్నారు.
బహిరీశానకోణేషు దేవాదీన్పరిపూజయేత్
బయటి ఈశాన కోణాల్లో దేవతలను మరియు ఇతరులను పూజించాలి.
వామదేవ ఋషిశ్చాస్య గన్ధాద్యైరభిపూజయేత్ । దేవః శుక్రః సమాఖ్యాతః స్తుతౌ చ వినియోజయేత్ । । ౮౭ ఈశానాదికోణగతాన్పూజయేత్సుసమాహితః । ఆపం ధ్యాయేచ్ఛుక్లవర్ణం కుణ్డలాద్యైర్విభూషితమ్ । । ౮౮ ఇదం విష్ణురితి మన్త్రేణ త్రిగన్ధేన సమర్చయేత్ । । ౮౯ ఋషిః స్యాత్కర్దమశ్ఛన్దో విరాడిత్యభిధీయతే । । 2.2.11.౯౦ దేవః సోమః సమాఖ్యాతః ప్రీతయే వినియోజయేత్
ఈ మంత్రానికి వామదేవుడు ఋషి. సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి. దేవుడు శుక్రుడు అని పేరు పెట్టబడింది, స్తుతిలో ఉపయోగించాలి. ఈశానాది కోణంలో ఉన్నవారిని పూర్తిగా ఏకాగ్రతతో పూజించాలి. నీటిని, తెల్ల రంగులో, కుండలాలు మొదలైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడినదిగా ధ్యానించాలి. 'ఇది విష్ణువు' మంత్రంతో మూడు రకాల సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూజ చేయాలి. ఈ మంత్రానికి కర్దముడు ఋషి, ఛందస్సు విరాట్ అని చెప్పబడింది. దేవుడు సోముడు అని పేరు పెట్టబడింది, ఆనందానికి ఉపయోగించాలి.