వాసుకిః స్యాదృషిశ్చాస్య పంక్తిశ్ఛన్దశ్చ దేవతా
వాసుకి ఈ మంత్రానికి ఋషి, పంక్తి ఛందస్సు, దేవత.
అర్ధపీతం చ ద్విభుజం రక్తాక్షం ధూమ్రమేవ వా
అర్ధ పసుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, ఎరుపు కన్నులతో లేదా పొగ రంగులో ఉన్న రూపాన్ని ధ్యానించాలి.
ఋషిర్వాయుశ్చ గాయత్రీ ఛన్దో వాయుశ్చ దేవతా
ఈ మంత్రానికి వాయువు ఋషి, గాయత్రి ఛందస్సు, దేవత కూడా వాయువు.
ముగ్ధరక్తం శంఖచక్రగదాపద్మధరం తథా
నిరుపేద, ఎరుపు రంగులో, శంఖం, చక్రం, గదా, పద్మం పట్టుకున్న రూపాన్ని ధ్యానించాలి.
అవసృష్టా పరాపత ఇతి మన్త్రేణ పూజయేత్
'అవసృష్టా పరాపత' మంత్రంతో పూజ చేయాలి.
పీతం భల్లాటకం ధ్యాయేత్పద్మస్థం రక్తభూషణమ్ యన్మాతురితి మన్త్రేణ పూజయేత్సితతండులైః
పసుపు రంగులో ఉన్న భల్లాటకాన్ని, పద్మంపై కూర్చొని, ఎరుపు అలంకరణలు ధరించిన రూపాన్ని ధ్యానించాలి. 'యన్మాతుర్' మంత్రంతో తెల్ల బియ్యం grains తో పూజ చేయాలి.
జమ్భకోఽస్య ఋషిశ్ఛన్దో గాయత్రీ సముదాహృతా
జంభకుడు ఈ మంత్రానికి ఋషి, గాయత్రి ఛందస్సు అని చెప్పబడింది.
సోమం ధ్యాయేచ్ఛ్యామరూపం పద్మాసనగతం పరమ్ మర్మాణితేతి మన్త్రేణ గన్ధాద్యైరపి పూజయేత్
సోముని, నలుపు రంగులో, పద్మాసనంలో కూర్చొని, శ్రేష్ఠమైన రూపాన్ని ధ్యానించాలి. 'మర్మాణితే' మంత్రంతో సుగంధాలు మరియు ఇతర పూజా పదార్థాలతో పూజ చేయాలి.
ఋషిః స్వార్థో వేదశ్ఛన్దో జగతీత్యభిధీయతే
స్వార్థుడు ఈ మంత్రానికి ఋషి, వేద ఛందస్సు, జగతి అని పేరు పెట్టారు.
దర్పం ధ్యాయేత్కృష్ణవర్ణం కృష్ణాంబరధరం తథా 2.2.11.
దర్పుని, నలుపు రంగులో, నలుపు వస్త్రాలు ధరించిన రూపాన్ని ధ్యానించాలి.
పశ్చదీశేతి మన్త్రేణ గన్ధాద్యైః పరిపూజయేత్
తర్వాత 'ఈశ' మంత్రంతో సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
మన్త్రశ్చాస్య ఋషిశ్చాస్య పఞ్చాయత నమీరితమ్
ఈ మంత్రానికి మరియు దాని ఋషికి పంచాయత స్థానం అని ప్రకటించబడింది.
శ్యామవర్ణాం దితిం ధ్యాయేద్ద్విభుజాం పీతవిగ్రహామ్
శ్యామవర్ణమైన, రెండు చేతులతో, పసుపు రంగు ఆకారంలో ఉన్న దితిని ధ్యానించాలి.
సుపర్ణోఽసీతి మన్త్రేణ పూజయేత్పీతచన్దనైః
'సుపర్ణ' మంత్రంతో పసుపు చందనంతో పూజ చేయాలి.
ఋషిర్నారాయణశ్ఛన్దో జగతీ పరికీర్త్యతే
ఈ మంత్రానికి ఋషి నారాయణుడు, ఛందస్సు జగతీ అని ప్రకటించబడింది.
రక్తాభామదితిం ధ్యాయేత్సర్వాలంకారభూషితామ్
అడితిని, ఎరుపు కాంతితో, అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడినదిగా ధ్యానించాలి.
పయసా శుక్ల ఇతి మన్త్రేణ పూజయేత్కమలాదినా
'శుక్ల' మంత్రంతో పాలతో, కమలాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
నారాయణ ఋషిశ్చాస్య పంక్తిశ్ఛన్దః ప్రకీర్త్యతే
ఈ మంత్రానికి నారాయణుడు ఋషి, ఛందస్సు పంక్తి అని ప్రకటించబడింది.
జయం ధ్యాయేత్పీతవర్ణం ద్విభుజం వరహస్తకమ్
జయను, పసుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, వరమును పట్టుకున్న చేతితో ధ్యానించాలి.
దృష్ట్వా పరిశ్రుత ఇతి మన్త్రేణానేన పూజయేత్
చూసిన తర్వాత, 'పరిశ్రుత' మంత్రంతో దీనితో పూజ చేయాలి.
రుద్రం ధ్యాయేద్రక్తవర్ణం శీతాంశుకృతశేఖరమ్
రుద్రుని, ఎరుపు రంగులో, చంద్రము శీతల కిరీటాన్ని ధరించినవాడిగా ధ్యానించాలి.
దివో మూర్ధన్నితి మన్త్రేణ ఋషయః సముదాహృతాః
'దివో మూర్ధన్' మంత్రంతో ఋషులను ఆహ్వానించాలి.
స్వయం దేవో వినియోగః స్తుతౌ చ వినియోజయేత్
దేవుడు స్వయంగా వినియోగం, స్తుతిలో వినియోగించాలి.
అస్య కిరీట ఇతి మన్త్రేణ రక్తస్రక్చన్దనాదిభిః త్రిష్టు్ప్ఛన్దో దేవతా స్యాద్ధ్రదోపి పరికీర్తితః
'కిరీట' మంత్రంతో ఎరుపు పూలహారాలు, చందనం మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి. ఛందస్సు త్రిష్టుప్, దేవత హ్రద అని చెప్పబడింది.
సవితారం తథా ధ్యాయేత్పద్మస్థం ద్విభుజప్రభుమ్ 2.2.11.
అదేవిధంగా, పద్మంపై కూర్చున్న, రెండు చేతులతో, ప్రకాశవంతమైన సవితాను ధ్యానించాలి.
యద్దేవా ఇతి మన్త్రేణ గన్ధాద్యైః పరిపూజయేత్
'యద్దేవా' మంత్రంతో సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి.
ధ్యాయేద్రక్తం వివస్వన్తం ద్విభుజం పద్మవిగ్రహమ్
వివస్వంతుని, ఎరుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, పద్మాకారంగా ధ్యానించాలి.
ఋషిర్గన్ధః సమాఖ్యాతస్త్రిష్టుప్ఛన్దశ్చ ఈరితమ్
ఈ శ్లోకానికి గంధ అనే ఋషి పేరు చెప్పబడింది; త్రిష్టుప్ అనే ఛందస్సు ప్రకటించబడింది.
విబుధాధిపం తతో ధ్యాయేత్పీతం వృషభవాహనమ్ త్రినేత్రం రక్తవస్త్రం చ ముకుటాద్యైరలంకృతమ్
ఆ తరువాత దేవతల అధిపతిని ధ్యానించాలి; ఆయన పసుపు రంగులో, వృషభాన్ని ఎక్కి, మూడు కన్నులతో, ఎరుపు వస్త్రాలు ధరించి, ముకుటం మరియు ఇతర ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
వామదేవ ఋషిశ్చాస్య గన్ధాద్యైరభిపూజయేత్ । దేవః శుక్రః సమాఖ్యాతః స్తుతౌ చ వినియోజయేత్ । । ౮౭ ఈశానాదికోణగతాన్పూజయేత్సుసమాహితః । ఆపం ధ్యాయేచ్ఛుక్లవర్ణం కుణ్డలాద్యైర్విభూషితమ్ । । ౮౮ ఇదం విష్ణురితి మన్త్రేణ త్రిగన్ధేన సమర్చయేత్ । । ౮౯ ఋషిః స్యాత్కర్దమశ్ఛన్దో విరాడిత్యభిధీయతే । । 2.2.11.౯౦ దేవః సోమః సమాఖ్యాతః ప్రీతయే వినియోజయేత్
ఈ మంత్రానికి వామదేవుడు ఋషి. సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన వాటితో పూజ చేయాలి. దేవుడు శుక్రుడు అని పేరు పెట్టబడింది, స్తుతిలో ఉపయోగించాలి. ఈశానాది కోణంలో ఉన్నవారిని పూర్తిగా ఏకాగ్రతతో పూజించాలి. నీటిని, తెల్ల రంగులో, కుండలాలు మొదలైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడినదిగా ధ్యానించాలి. 'ఇది విష్ణువు' మంత్రంతో మూడు రకాల సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూజ చేయాలి. ఈ మంత్రానికి కర్దముడు ఋషి, ఛందస్సు విరాట్ అని చెప్పబడింది. దేవుడు సోముడు అని పేరు పెట్టబడింది, ఆనందానికి ఉపయోగించాలి.