తద్వర్షం ఇతి మన్త్రస్య జటిల ఋషిర్బృహతీ ఛన్దో భవో దేవతా చరకీప్రీతయే వినియోగః
‘తద్వర్షం’ మంత్రానికి జటిలుడు ఋషి, బృహతి ఛందస్సు, భవుడు దేవత, చరకికి సంతుష్టికి వినియోగం.
శ్యామాం విదారికాం ధ్యాయేత్త్రినేత్రాం చ చతుర్భుజామ్
విదారికను నల్లగా, మూడు కళ్ళతో, నాలుగు చేతులతో ధ్యానం చేయాలి.
శ్రీశ్చ తే ఇతి మన్త్రస్య వరుణ ఋషిర్నృసింహో దేవతా విదారికాప్రీతయే వినియోగః
‘శ్రీశ్చ తే’ మంత్రానికి వరుణుడు ఋషి, నరసింహుడు దేవత, విదారికకు సంతుష్టికి వినియోగం.
రక్తాం చ పూతనాం ధ్యాయేత్పఙ్కజస్థాం సుశోభనామ్
పూతనను ఎర్రగా, అందంగా, కమలంపై కూర్చున్నవారిగా ధ్యానం చేయాలి.
మయి గృహ్ణామీతి మంత్రస్య వివస్వానృషిర్నారాయణో దేవతా పూతనాప్రీతయే వినియోగః
‘మయి గ్రహ్ణామి’ మంత్రానికి వివస్వాన్ ఋషి, నారాయణుడు దేవత, పూతనకు సంతుష్టికి వినియోగం.
పూర్వాదిదిక్షు సర్వాసు సార్ధాద్యంతపదేషు చ
తూర్పు మొదలైన అన్ని దిక్కుల్లో, ఆరంభం మరియు ముగింపు స్థానాల్లో కూడా.
త్రినేత్రం వృషభారూఢం నాగహారో పశోభితమ్
మూడు కళ్ళతో, ఎద్దుపై కూర్చున్నవాడిగా, నాగహారంతో అలంకరించబడినవాడిగా ఉంటాడు.
ఆయుఃశీర్షాణ ఇతి మంత్రస్య వామదేవ ఋషిర్బృహతీ ఛన్దో ధరణీధరో దేవతా ఈశానప్రీతయే వినియోగః ।। 2.2.10.
‘ఆయుఃశీర్షాణ’ మంత్రానికి వామదేవుడు ఋషి, బృహతి ఛందస్సు, ధరణీధరుడు దేవత, ఈశానుని సంతుష్టికి వినియోగం.
రక్తం ధ్యాయేచ్చ పర్జన్యం ద్విభుజం పీతవాససమ్
పర్జన్యుడిని ఎర్రగా, రెండు చేతులతో, పసుపు వస్త్రాలు ధరించినవాడిగా ధ్యానం చేయాలి.
కయానశ్చేతి మన్త్రస్య ధర్మ ఋషిర్బృహతీ ఛన్దో భవో దేవతా పర్జన్య ప్రీతయే వినియోగః
‘కయానశ్చ’ మంత్రానికి ధర్ముడు ఋషి, బృహతి ఛందస్సు, భవుడు దేవత, పర్జన్యుని సంతుష్టికి వినియోగం.
జయన్తం శ్వేతం శ్వేతవృషభారూఢం ధ్యాత్వా
జయంతుని తెల్లగా, తెల్ల ఎద్దుపై కూర్చున్నవాడిగా ధ్యానం చేసి,
శుక్లం పీతం ద్విభుజమైరావతస్థం వజ్రధరం ధ్యాత్వా మూలబీజేన స్థాపయేత్
తెల్లగా, పసుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, ఐరావతంపై కూర్చున్నవాడిగా, వజ్రాన్ని పట్టుకున్నవాడిగా ధ్యానం చేసి, మూలబీజంతో స్థాపించాలి.
భాస్కరం రక్తద్విభుజం రక్తాశ్వస్థం ధ్యాత్వా మాయాబీజేన పూజయేత్
భాస్కరుడిని, ఎరుపు రంగులో, రెండు చేతులతో, ఎరుపు గుర్రంపై కూర్చున్నట్టు ధ్యానం చేసి, మాయా బీజ మంత్రంతో పూజించాలి.
సత్యం చ ద్విభుజం శ్వేతం త్రినేత్రం పీతవాససం మన్దకుందబీజేన పూజయేత్
సత్యుడిని, రెండు చేతులతో, తెల్లగా, మూడు కన్నులతో, పసుపు వస్త్రాలు ధరించినట్టు ధ్యానం చేసి, మందకుండ బీజ మంత్రంతో పూజించాలి.
ఋక్షం నీలం చతుర్భుజం మహిషారూఢమ్
ఋక్షుడిని, నీలి రంగులో, నాలుగు చేతులతో, మహిషంపై కూర్చున్నట్టు ధ్యానం చేయాలి.
అగ్నిమారభ్య పూజయేత్ అగ్నిదూతమితి మంత్రస్య భరద్వాజ ఋషిస్త్రిష్టుచ్ఛన్దః శంకరో దేవతా అగ్నిప్రీతయే విని యోగః
అగ్నిని ప్రారంభంగా తీసుకొని పూజించాలి. 'అగ్నిదూతం' మంత్రానికి భరద్వాజ మహర్షి, త్రిష్టుప్ ఛందస్సు, శంకరుడు దేవత, అగ్ని ప్రీతికోసం వినియోగం.
వితథం రక్తమజవాహనం ద్విభుజం ధ్యాత్వా గాయత్ర్యా పూజయేత్
వితథుడిని, ఎరుపు రంగులో, మేకపై కూర్చున్నట్టు, రెండు చేతులతో ధ్యానం చేసి, గాయత్రి మంత్రంతో పూజించాలి.
గాయత్ర్యా విశ్వామిత్ర ఋషిర్గాయత్రీఛన్దః సవితా దేవతా వితథప్రీతయే వినియోగః ।।2.2.10.
గాయత్రి మంత్రానికి విశ్వామిత్ర మహర్షి, గాయత్రి ఛందస్సు, సవితా దేవత, వితథుని ప్రీతికోసం వినియోగం.
యమం కృష్ణమహిషారూఢం దణ్డహస్తం ధ్యాయేత్
యముని, నల్ల రంగులో, మహిషంపై కూర్చున్నట్టు, దండం చేతిలో పట్టుకున్నట్టు ధ్యానం చేయాలి.
గృహే క్షేత్రం రక్తమూర్ధ్వకేశం మహాభుజం రక్తవాససం ధ్యాత్వా వహ్నిబీజేన పూజయేత్
ఇల్లులో లేదా క్షేత్రంలో, ఎరుపు రంగు పైకి లేచిన జుట్టుతో, గొప్ప చేతులతో, ఎరుపు వస్త్రాలు ధరించినట్టు ధ్యానం చేసి, వహ్ని బీజ మంత్రంతో పూజించాలి.
గన్ధర్వం శ్వేతం ద్విభుజం పద్మాసనస్థం ధ్యాత్వా యమబీజేన పూజయేత్
గంధర్వుడిని, తెల్లగా, రెండు చేతులతో, పద్మాసనంలో కూర్చున్నట్టు ధ్యానం చేసి, యమ బీజ మంత్రంతో పూజించాలి.
భృఙ్గరాజం రక్తసింహాసనారూఢం దివ్యయజ్ఞోపవీతినం ధ్యాయేత్
భృంగరాజుని, ఎరుపు సింహాసనంపై కూర్చున్నట్టు, దివ్య యజ్ఞోపవీతంతో అలంకరించినట్టు ధ్యానం చేయాలి.
హోతా యస్కేతి మన్త్రస్య భార్గవ ఋషిర్గాయత్రీఛన్దో యశో దేవతా భృంగరాజప్రీతయే వినియోగః
'హోతా యస్కేతి' మంత్రానికి భార్గవ మహర్షి, గాయత్రి ఛందస్సు, యశో దేవత, భృంగరాజుని ప్రీతికోసం వినియోగం.
మృగం పీతం మృగారూఢం పీతవాససం ధ్యాత్వా
మృగుడిని, పసుపు రంగులో, మృగంపై కూర్చున్నట్టు, పసుపు వస్త్రాలు ధరించినట్టు ధ్యానం చేయాలి.
నైర్ఋతార్ద్ధపదేషు చ కైదాచనేతి మన్త్రస్య పంక్తిశ్ఛన్దః సవితా దేవతా నిర్ఋతిప్రీతయే వినియోగః
నైరృత అర్ధపదాల్లో, 'కైడాచనేతి' మంత్రానికి పంక్తి ఛందస్సు, సవితా దేవత, నిరృతిని ప్రీతికోసం వినియోగం.
నైర్ఋతార్ద్ధపదేషు చ దౌవారికం శ్వేతశరభారూఢం త్రినేత్రం సర్వాభరణభూషితం ధ్యాత్వా
నైరృత అర్ధపదాల్లో, ద్వారపాలకుడిని, తెల్లగా, శరభంపై కూర్చున్నట్టు, మూడు కన్నులతో, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించినట్టు ధ్యానం చేయాలి.
శ్యామం సుగ్రీవం కృష్ణమేషారూఢం పీతవాససం ధ్యాత్వా
శ్యామ సుగ్రీవుడిని, నల్లగా, నల్ల మేకపై కూర్చున్నట్టు, పసుపు వస్త్రాలు ధరించినట్టు ధ్యానం చేయాలి.
సుమిత్రియా న ఇతి మన్త్రస్య కన్దర్పఋషిః పఙ్క్తిశ్ఛన్దః సూర్యో దేవతా వరుణప్రీతయే వినియోగః ।। 2.2.10.
'సుమిత్రియా న' మంత్రానికి కందర్ప మహర్షి, పంక్తి ఛందస్సు, సూర్యుడు దేవత, వరుణుని ప్రీతికోసం వినియోగం.
పుష్పదంతం పీతం మేషారూఢం పీతవాససం ధ్యాత్వా
పుష్పదంతుడిని, పసుపు రంగులో, మేకపై కూర్చున్నట్టు, పసుపు వస్త్రాలు ధరించినట్టు ధ్యానం చేయాలి.
అసురం కృష్ణం కృష్ణమాల్యైరలంకృతం కృత్వా
అసురుని, నల్లగా, నల్ల మాలలతో అలంకరించినట్టు చేయాలి.